I ACA 638/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. B. (1) domagała się od pozwanego D. K. zasądzenia kwoty 30.870 zł tytułem odszkodowania oraz 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia, wskazując, że pozwany zabił jej matkę J. B., przywłaszczył 870 zł oraz podpalił i zniszczył jej altanę wraz z wyposażeniem, powodując szkodę w wysokości 30.000 zł. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, argumentując brak majątku i niezgodność roszczenia z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki 50.000 zł zadośćuczynienia i 22.260 zł odszkodowania. Pozwany zaskarżył ten wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym art. 11 kpc poprzez jego rozszerzającą wykładnię i zawyżenie zasądzonych kwot. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację pozwanego. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Uznano, że wysokość szkody (wartość zniszczonej altany i wyposażenia oraz przywłaszczonych pieniędzy) stanowiła element faktyczny przestępstwa, za które pozwany został prawomocnie skazany wyrokiem karnym, co wiązało sąd cywilny na mocy art. 11 kpc. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się również rażącego wygórowania zasądzonej kwoty zadośćuczynienia (50.000 zł), uznając ją za adekwatną do doznanej przez powódkę krzywdy, biorąc pod uwagę tragiczne okoliczności śmierci matki, silną więź emocjonalną oraz fakt, że sprawcą był bliski znajomy powódki. Oddalono wniosek o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, uznając go za nieuzasadniony. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zmiany wyroku Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wiążącego charakteru ustaleń faktycznych dotyczących wysokości szkody zawartych w wyroku karnym dla postępowania cywilnego oraz kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej.
Konkretne ustalenia dotyczące wysokości szkody są wiążące tylko wtedy, gdy stanowią element przestępstwa. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wysokość szkody ustalonej w prawomocnym wyroku skazującym w postępowaniu karnym wiąże sąd cywilny w postępowaniu o odszkodowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ustalenie wysokości szkody stanowiło element faktyczny przestępstwa, za które sprawca został skazany.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 11 kpc, ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. W tej sprawie wysokość szkody (wartość zniszczonej altany i wyposażenia, przywłaszczonych pieniędzy) była elementem stanu faktycznego przypisanego pozwanemu przestępstwa, co czyniło te ustalenia wiążącymi dla sądu cywilnego.
Jaka kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia za śmierć osoby najbliższej w wyniku brutalnego przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota 50.000 zł była uznana za odpowiednią, uwzględniając całokształt okoliczności, w tym tragizm zdarzenia i silną więź emocjonalną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ocenił, że kwota 50.000 zł zadośćuczynienia jest adekwatna do doznanej przez powódkę krzywdy, biorąc pod uwagę ból, żal, poczucie straty, traumę związaną z okolicznościami śmierci matki (dokonanej przez osobę, którą powódka traktowała jak syna) oraz siłę więzi emocjonalnej. Sąd podkreślił, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną.
Czy zasądzone świadczenie pieniężne (odszkodowanie i zadośćuczynienie) powinno zostać rozłożone na raty ze względu na trudną sytuację materialną pozwanego?
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o rozłożenie na raty został oddalony.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany, odbywający wieloletnią karę pozbawienia wolności za zabójstwo, sam wykluczył się ze społeczeństwa. Ponadto, proponowane raty byłyby nieadekwatne ekonomicznie dla powódki, a pozwany już był zadłużony i planował podjąć naukę, co mogłoby ograniczyć jego dochody. Brak było szczególnie uzasadnionych przypadków do zastosowania art. 320 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| D. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Szczecinie | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zapłaty kosztów zastępstwa procesowego |
| adwokat M. O. | inne | pełnomocnik z urzędu powódki |
| radca prawny T. P. | inne | pełnomocnik z urzędu pozwanego |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za czyn niedozwolony.
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego dla najbliższych członków rodziny zmarłego za doznaną krzywdę.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu cywilnego ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym co do popełnienia przestępstwa.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody obejmuje straty poniesione przez poszkodowanego oraz utracone korzyści.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
Sposób i zakres odszkodowania, w tym ustalenie wysokości szkody.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
u.r.o.d. art. 15
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Własność urządzeń i budynków na działce w ROD.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wysokość szkody ustalonej w wyroku karnym wiąże sąd cywilny, gdy stanowi element przestępstwa. • Zasądzone zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanej krzywdy, uwzględniając tragiczne okoliczności śmierci matki i silną więź emocjonalną. • Brak podstaw do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 11 kpc poprzez rozszerzającą wykładnię. • Zawyżenie kwoty odszkodowania ponad rzeczywistą wartość straty. • Zawyżenie kwoty zadośćuczynienia ponad doznaną krzywdę. • Niewłaściwa wykładnia art. 481 kc w zakresie odsetek. • Niewłożenie na powódkę kosztów postępowania z uwagi na brak wezwania do zapłaty. • Wydanie orzeczenia w przedmiocie szkody jedynie w oparciu o twierdzenia powódki. • Dowolna ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym • wysokość szkody stanowiła element faktyczny przestępstwa, za które pozwany został skazany • zadośćuczynienie służy kompensacie krzywdy po stracie osoby najbliżej, a zatem uszczerbku dotykającego subiektywnej sfery osobowości człowieka
Skład orzekający
Marta Sawicka
przewodniczący
Danuta Jezierska
sędzia-sprawozdawca
Dariusz Rystał
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącego charakteru ustaleń faktycznych dotyczących wysokości szkody zawartych w wyroku karnym dla postępowania cywilnego oraz kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia dotyczące wysokości szkody są wiążące tylko wtedy, gdy stanowią element przestępstwa. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy brutalnego przestępstwa (zabójstwo, podpalenie, kradzież) i jego konsekwencji cywilnoprawnych, co czyni ją dramatyczną i pouczającą z punktu widzenia zarówno prawa, jak i ludzkich emocji.
“Zabójstwo matki, podpalenie domu i kradzież – sąd zasądził od sprawcy ponad 70 tys. zł odszkodowania i zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 100 870 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
odszkodowanie: 22 260 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.