I ACa 484/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuG. N. domagał się od (...) Banku (...) S.A. zwrotu kwoty 233 271,89 zł wraz z odsetkami, twierdząc, że umowa kredytowa była nieważna z powodu klauzul niedozwolonych i sprzeczności z prawem bankowym. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 233 271,89 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Okręgowy uznał klauzule dotyczące waloryzacji kredytu kursem franka szwajcarskiego za niedozwolone (abuzywne) i stwierdził nieważność umowy. Bank złożył apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 §1 kpc i art. 385¹ kc. W trakcie postępowania apelacyjnego bank podniósł zarzut zatrzymania. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację, częściowo zmienił zaskarżony wyrok, uwzględniając zarzut zatrzymania banku w zakresie kwoty 265 447,30 zł, co oznacza, że bank może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia do czasu zwrotu przez powoda otrzymanej kwoty. W pozostałym zakresie apelację oddalił i zasądził od banku na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych/denominowanych, skutki nieważności umowy, dopuszczalność zarzutu zatrzymania w sprawach konsumenckich.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych/denominowanych zawartych z konsumentami, gdzie bank jednostronnie ustalał kursy walut.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty, mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, które pozwalają bankowi na jednostronne kształtowanie kursu waluty, są niedozwolone (abuzywne).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne, które dają bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty, naruszają równowagę kontraktową i interesy konsumenta, ponieważ nie są transparentne i pozwalają na arbitralne działanie banku. Ocena abuzywności następuje na datę zawarcia umowy.
Jaki jest skutek uznania postanowień umowy kredytu za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie postanowień umowy za niedozwolone skutkuje ich bezskutecznością wobec konsumenta. W przypadku, gdy eliminacja abuzywnych klauzul prowadzi do braku możliwości określenia głównych świadczeń stron, umowa może zostać uznana za nieważną w całości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że eliminacja abuzywnych klauzul nie może być wypełniana przepisami ogólnymi, jeśli prowadzi to do znaczącego przekształcenia umowy. W tej sprawie, z uwagi na charakter kredytu i brak możliwości ustalenia świadczeń bez abuzywnych klauzul, umowa została uznana za nieważną od początku.
Czy bank może podnieść zarzut zatrzymania w sprawie o zwrot świadczeń nienależnych z powodu nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank może podnieść zarzut zatrzymania w sytuacji, gdy kredytobiorca dochodzi zwrotu świadczeń nienależnych z powodu nieważności umowy kredytu, która jest umową wzajemną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut zatrzymania jest dopuszczalny w przypadku umów wzajemnych, nawet gdy umowa została uznana za nieważną. Bank może powstrzymać się ze zwrotem świadczenia do czasu, gdy powód zaofiaruje zwrot otrzymanej kwoty.
Czy bank prawidłowo poinformował konsumenta o ryzyku walutowym związanym z kredytem indeksowanym do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał, że poinformował konsumenta o ryzyku walutowym w sposób jasny i zrozumiały, pozwalający na oszacowanie konsekwencji ekonomicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że standardowe pouczenie o ryzyku walutowym oraz oświadczenie konsumenta o jego znajomości ryzyka nie są wystarczające. Kluczowe jest, aby konsument mógł realnie ocenić skalę ryzyka i jego wpływ na zobowiązania finansowe, co w tym przypadku nie zostało wykazane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. N. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, pozwalające bankowi na jednostronne kształtowanie kursu waluty, są niedozwolone (abuzywne).
u.p.b. art. 69 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Naruszenie istoty stosunku zobowiązaniowego poprzez wyeliminowanie klauzul indeksacyjnych może prowadzić do nieważności umowy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna rozliczenia stron w przypadku nieważności umowy (przepisy o nienależnym świadczeniu).
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa prawna orzekania o odsetkach ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 233 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 386 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania reformatoryjnego przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
u.p.b. art. 111 § ust.1 pkt 4
Ustawa - Prawo bankowe
Obowiązek banku stosowania tabel kursów walut.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolony charakter klauzul waloryzacyjnych umowy kredytu. • Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul. • Zarzut zatrzymania podniesiony przez bank.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu była ważnym kredytem walutowym. • Bank prawidłowo poinformował o ryzyku walutowym. • Postanowienia umowy nie były abuzywne. • Sąd pierwszej instancji naruszył zasady oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Sama kwalifikacja postanowień umowy jako niedozwolonych następuje na datę jej zawarcia. • Istota abuzywności tkwi bowiem w treści postanowienia umownego, która dopuszcza, aby kursy walut były kształtowane jednostronnie przez pozwany bank. • Warunek dotyczący ryzyka kursowego musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu. • Z podanych powodów, uwzględniając apelację, na podstawie art. 386 §1 kpc, Sąd Odwoławczy orzekł reformatoryjnie.
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych/denominowanych, skutki nieważności umowy, dopuszczalność zarzutu zatrzymania w sprawach konsumenckich."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych/denominowanych zawartych z konsumentami, gdzie bank jednostronnie ustalał kursy walut.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul bankowych, z istotnym rozstrzygnięciem dotyczącym zarzutu zatrzymania.
“Bank musi zwrócić pieniądze, ale może wstrzymać się z zapłatą? Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór o kredyt frankowy i zarzut zatrzymania.”
Dane finansowe
WPS: 233 271,89 PLN
zwrot świadczenia: 233 271,89 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.