Orzeczenie · 2020-10-22

I ACa 424/20

Sąd
Sąd Apelacyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2020-10-22
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
wierzytelnościgminaSkarb Państwafinansowaniewekselpostępowanie apelacyjnedowodydokumenty

Apelacja pozwanego Skarbu Państwa dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który uznał wierzytelność spółki (...) S.A. wobec Skarbu Państwa - Wojewody (...) w kwocie 553.252,54 zł, wynikającą z umowy finansowania wierzytelności przyszłych z Gminą O. oraz zasądził koszty procesu. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych (art. 130 §1 k.p.c. w zw. z art. 129 §1 k.p.c. oraz art. 130 (1) § 3 i 4 k.p.c.) poprzez ich zastosowanie do postępowania przed Wojewodą, a także naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że spółka przedłożyła wystarczające dowody. Pozwany argumentował, że Wojewoda nie jest zobowiązany do stosowania przepisów KPC ani do wzywania do uzupełnienia zgłoszenia, a kserokopie dokumentów nie są wystarczającymi dowodami. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, wskazując, że ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. jest przepisem szczególnym, ale musi być interpretowana w kontekście systemowym, w tym z uwzględnieniem prawa do sądu. Sąd podkreślił, że Wojewoda nie ma kompetencji jurysdykcyjnych, a jego informacja o uznaniu wierzytelności ma charakter klaryfikujący. Sąd Apelacyjny uznał również, że kserokopie dokumentów, zwłaszcza poświadczone przez pełnomocnika, mogą stanowić dowód, a argumentacja pozwanego opierała się na nieaktualnym stanie prawnym dotyczącym definicji dokumentu. Wartość przedmiotu sporu została zasądzona na rzecz powódki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zgłaszania wierzytelności wobec zniesionych gmin, znaczenie dowodowe kserokopii w postępowaniu cywilnym, rola Wojewody jako następcy prawnego dłużnika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zniesienia gminy O. i przejęcia jej zobowiązań przez Skarb Państwa, ale zawiera ogólne zasady dotyczące dowodów i postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kserokopie dokumentów, niepoświadczone za zgodność z oryginałem, mogą stanowić dowód istnienia wierzytelności w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kserokopie dokumentów, zwłaszcza poświadczone przez profesjonalnego pełnomocnika, mogą stanowić dowód, a argumentacja oparta na nieaktualnym stanie prawnym dotyczącym definicji dokumentu jest bezzasadna.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że obecne brzmienie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 77³ k.c. i art. 243¹ k.p.c.) definiuje dokument jako nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią, a podpis nie jest już elementem niezbędnym. Powoływane przez pozwanego orzecznictwo i doktryna odnosiły się do poprzedniego stanu prawnego.

Czy Wojewoda, w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia wierzytelności wobec zniesionej gminy, jest zobowiązany do stosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i wzywania do uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewoda nie jest zobowiązany do stosowania przepisów KPC w tym zakresie, a jego rola polega na wydaniu informacji o uznaniu lub odmowie uznania wierzytelności, a nie na orzekaniu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. jest przepisem szczególnym i nie odsyła do KPC na etapie weryfikacji zgłoszenia przez Wojewodę. Wojewoda nie posiada kompetencji jurysdykcyjnych, a jego działanie ma charakter klaryfikujący, otwierając drogę do ewentualnego postępowania sądowego.

Jaki jest charakter prawny informacji Wojewody o uznaniu lub odmowie uznania wierzytelności i jakie są skutki prawne wniesienia zarzutów przez wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Informacja Wojewody ma charakter klaryfikujący, a wniesienie zarzutów do sądu jest formą powództwa o nakazanie złożenia oświadczenia o uznaniu wierzytelności, podlegającego szczególnym rygorom terminowym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty wnoszone na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy należy traktować jako specyficzne powództwo, a ich celem jest uzyskanie sądowego nakazu uznania wierzytelności. Brak wniesienia zarzutów lub ich uzupełnienia skutkuje wygaśnięciem wierzytelności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka (...) spółka akcyjna

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki akcyjnejspółkapowódka
Skarb Państwa - Wojewoda (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (24)

Główne

Ustawa o Gminie O. art. 6 § ust. 1, 2, 3 pkt. 3

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O. w województwie (...)

Wierzytelności należy zgłosić w terminie 3 miesięcy od publikacji obwieszczenia, podając dowody stwierdzające istnienie wierzytelności. Niezgłoszone wierzytelności wygasają.

Ustawa o Gminie O. art. 7 § ust. 1, 2, 3, 5, 6

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy O. w województwie (...)

Wojewoda wydaje informację o uznaniu/odmowie uznania wierzytelności. Wierzyciel może wnieść zarzuty do sądu okręgowego w terminie 14 dni. Brak uzupełnienia zarzutów lub opłaty skutkuje ich odrzuceniem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 129 § § 1, 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zamiast oryginału dokumentu można złożyć odpis poświadczony przez notariusza lub pełnomocnika. Strona na żądanie przeciwnika obowiązana jest złożyć oryginał.

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełniania braków pisma.

k.c. art. 77³

Kodeks cywilny

Definicja dokumentu jako nośnika informacji umożliwiającego zapoznanie się z jej treścią.

k.p.c. art. 243¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o dowodzie z dokumentów stosuje się do dokumentów zawierających tekst, umożliwiających ustalenie ich wystawców.

k.p.c. art. 309

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość przeprowadzenia dowodu innymi środkami niż wymienione w kodeksie.

u.s.g. art. 49 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Odpowiedzialność za zobowiązania gminy po jej zniesieniu lub podziale.

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Umowa pożyczki.

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

Zobowiązania - wykonanie.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Moc wiążąca prawomocnych orzeczeń.

k.p.c. art. 353²

Kodeks postępowania cywilnego

Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 350

Kodeks postępowania cywilnego

Sprostowanie oczywistych niedokładności.

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

Skutek wyroku zastępującego oświadczenie woli.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z dokumentów prywatnych.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Domniemanie pochodzenia oświadczenia z dokumentu.

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres stosowania Kodeksu postępowania cywilnego.

k.p.c. art. 2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość sądów w sprawach cywilnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kserokopie dokumentów, nawet niepoświadczone, mogą stanowić dowód w postępowaniu sądowym, zgodnie z aktualnym stanem prawnym. • Wojewoda nie jest organem orzekającym i nie jest zobowiązany do stosowania przepisów KPC na etapie weryfikacji zgłoszenia wierzytelności. • Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. wymaga interpretacji systemowej, uwzględniającej prawo do sądu i rzetelny proces. • Wniesienie zarzutów do sądu na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy jest formą powództwa o uznanie wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Kserokopie dokumentów niepoświadczone za zgodność z oryginałem nie stanowią dowodów w rozumieniu przepisów KPC. • Wojewoda jest zobowiązany do stosowania przepisów KPC i wzywania do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia wierzytelności. • Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. nakłada na wierzyciela obowiązek wykazania wierzytelności wyłącznie za pomocą oryginałów lub uwierzytelnionych odpisów dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 roku stanowi swoisty zbiór leges specialis w stosunku do modelu ustawowego. • Aksjomatem dla oceny przepisów musi być więc system gwarancji konstytucyjnych składających się na prawo do sądu (procesu rzetelnego). • Wojewoda jest organem władzy wykonawczej. Zatem zgodnie z zasadą trójpodziału władz, naruszałaby normę art. 7 Konstytucji w zw. z art. 10 Konstytucji taka interpretacja art. 7 ustawy z 5 lipca 2018, która prowadziłaby do przyjęcia, że wojewoda na tej podstawie posiada kompetencje jurysdykcyjne i może władczo przesądzać o nieistnieniu wierzytelności. • Obecnie (co trafnie dostrzega Sąd Okręgowy) dokument definiowany jest jako nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią ( art. 77 3 k.c. ) • Podpis pod treścią dokumentu przestał być w obecnym stanie prawnym elementem niezbędnym dla powstania dokumentu

Skład orzekający

Krzysztof Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Edyta Buczkowska – Żuk

sędzia

Dorota Gamrat -Kubeczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgłaszania wierzytelności wobec zniesionych gmin, znaczenie dowodowe kserokopii w postępowaniu cywilnym, rola Wojewody jako następcy prawnego dłużnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zniesienia gminy O. i przejęcia jej zobowiązań przez Skarb Państwa, ale zawiera ogólne zasady dotyczące dowodów i postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji prawnej związanej ze zniesieniem gminy i przejęciem jej długów przez Skarb Państwa, a także porusza istotne kwestie dowodowe dotyczące mocy kserokopii jako dowodów.

Czy kserokopia wystarczy, by odzyskać dług od Skarbu Państwa? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 553 252,54 PLN

zwrot kosztów procesu: 16 350 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst