I ACa 320/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka T. S. dochodziła od (...) spółki z o.o. w K. zasądzenia 91 900 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jej nieruchomości przez 10 lat, argumentując, że infrastruktura przesyłowa spółki uniemożliwia jej zabudowę. Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z 13 grudnia 2021 r. zasądził na rzecz powódki 17 808 zł, oddalając powództwo w pozostałej części i obciążając ją kosztami procesu. Sąd Okręgowy ustalił, że nieruchomość powódki o powierzchni 1600 m² jest częściowo zajęta przez infrastrukturę przesyłową (919 m² pasa służebności i 276 m² terenu między kablami), co wyłącza ją spod zabudowy zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Wartość nieruchomości bez infrastruktury wynosi 170 208 zł. Sąd uwzględnił częściowo roszczenie, opierając się na opinii biegłej U. P., która ustaliła wynagrodzenie za bezumowne korzystanie na 17 808 zł za okres od 16 lutego 2007 r. do 15 września 2016 r. Sąd Okręgowy uznał również zarzut przedawnienia części roszczenia za uzasadniony. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (art. 233 § 1 kpc) poprzez dowolną ocenę dowodów z opinii biegłych oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Kwestionowała metodologię biegłej U. P. i sugerowała oparcie się na opinii biegłego K. B. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za prawidłowe. Podkreślił, że zarzuty procesowe i faktyczne powódki nie zostały skutecznie uzasadnione, a ocena dowodów przez Sąd Okręgowy mieściła się w granicach swobodnej oceny. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie jest odszkodowaniem, lecz ekwiwalentem za korzystanie z rzeczy, który powinien uwzględniać stawki rynkowe, rzeczywiste przeznaczenie nieruchomości oraz ograniczenia wynikające z istniejącej infrastruktury i cech nieruchomości. Stwierdził, że ustalenia Sądu Okręgowego, uwzględniające te czynniki, były prawidłowe, a przyjęcie opinii biegłej U. P. było uzasadnione. Sąd Apelacyjny zasądził od powódki na rzecz pozwanej koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości obciążonej infrastrukturą przesyłową, ocena dowodów z opinii biegłych, stosowanie przepisów o przedawnieniu.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu nieruchomości i jej wykorzystania.
Zagadnienia prawne (4)
Jaka jest podstawa prawna i kryteria ustalania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której znajduje się infrastruktura przesyłowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą prawną są przepisy Kodeksu cywilnego (art. 224 § 1 i 2, art. 225 kc). Wynagrodzenie powinno odpowiadać stawce rynkowej za korzystanie z danego rodzaju rzeczy i czas posiadania bez tytułu prawnego, uwzględniając stopień ingerencji w prawo własności i wartość nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie jest odszkodowaniem, lecz ekwiwalentem za korzystanie z rzeczy. Jego wysokość powinna być ustalana na podstawie stawek rynkowych, uwzględniając faktyczne przeznaczenie nieruchomości, czas posiadania oraz ograniczenia wynikające z istniejącej infrastruktury i cech nieruchomości.
Czy wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powinna uwzględniać fakt, że nieruchomość jest obciążona infrastrukturą przesyłową i jej wartość jest obniżona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność ta wpływa na wysokość wynagrodzenia, ponieważ ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości przez właściciela i wpływa na jej wartość rynkową.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że stan nieruchomości, w tym zajęcie jej części przez infrastrukturę przesyłową i wynikające z tego ograniczenia w zabudowie oraz obniżenie wartości, są istotnymi czynnikami limitującymi wysokość należnego właścicielowi wynagrodzenia.
Jak stosować przepisy o przedawnieniu roszczeń w przypadku zmiany przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zmiana przepisów Kodeksu cywilnego dotycząca skrócenia terminu przedawnienia z 10 do 6 lat (ustawa z 13 kwietnia 2018 r.) stosuje się do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy i jeszcze nieprzedawnionych, z uwzględnieniem przepisów intertemporalnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zarzut przedawnienia za uzasadniony w części dotyczącej okresu sprzed 10 lat od wniesienia pozwu, stosując zasady intertemporalne wynikające ze zmiany art. 118 kc.
Czy ocena dowodów z opinii biegłych przez sąd pierwszej instancji może być kwestionowana w apelacji na podstawie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc jest uzasadniony, gdy strona wykaże, że sposób postępowania sądu naruszył normy formalne i miało to istotny wpływ na treść orzeczenia, a także gdy wykaże, dlaczego ocena dowodów przez sąd jest niezgodna z zasadami doświadczenia życiowego, logicznego rozumowania lub regułami dowodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że zarzuty procesowe i faktyczne muszą być rzeczowo uzasadnione i odniesione do konkretnych dowodów, a nie stanowić jedynie polemikę z oceną sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 224 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące roszczeń uzupełniających właściciela wobec posiadacza bez podstawy prawnej.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące roszczeń uzupełniających właściciela wobec posiadacza bez podstawy prawnej.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis określający termin przedawnienia roszczeń.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady rozstrzygania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady obciążania stron kosztami procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o rękojmi i odpowiedzialności za wady rzeczy do roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie.
Dz.U.z 2018 poz. 1104 art. 5 § 1 i 2
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw
Przepisy intertemporalne dotyczące stosowania nowych terminów przedawnienia.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Kontrola poprawności decyzji procesowych sądu pierwszej instancji.
DzU z 2018 poz. 265 art. 2 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości wynagrodzenia radcy prawnego.
DzU z 2018 poz. 265 art. 10 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości wynagrodzenia radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrzymanie w mocy wyroku Sądu Okręgowego w zakresie zasądzonego wynagrodzenia. • Oddalenie apelacji powódki jako nieuzasadnionej. • Zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji powódki dotyczące naruszenia przepisów procesowych i błędu w ustaleniach faktycznych. • Żądanie zasądzenia dodatkowej kwoty 18 169 zł tytułem wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
wynagrodzenie takie nie jest uzależnione od tego, czy właściciel w rzeczywistości poniósł jakiś uszczerbek, a posiadacz w sposób efektywny z rzeczy korzystał i odniósł korzyść. • O jego rozmiarze decydują wyłącznie kryteria obiektywne w postaci cen rynkowych za korzystanie z danego rodzaju rzeczy oraz czas dysponowania nią przez nie właściciela. • zarzut formalny jest uzasadniony jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki. Strona odwołująca się do niego wykaże, że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw, które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia.
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości obciążonej infrastrukturą przesyłową, ocena dowodów z opinii biegłych, stosowanie przepisów o przedawnieniu."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu nieruchomości i jej wykorzystania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości obciążonych infrastrukturą, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw przesyłowych. Analiza oceny dowodów z opinii biegłych jest również wartościowa dla prawników.
“Jak wycenić bezumowne korzystanie z Twojej działki obciążonej infrastrukturą? Kluczowe zasady i pułapki.”
Dane finansowe
WPS: 91 900 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 17 808 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.