Orzeczenie · 2023-09-26

I ACA 1769/22Abuzywność klauzul kredytu hipotecznego i koszty procesu

Sąd

Sąd Apelacyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2023-09-26

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny

kredyt hipotecznyabuzywnośćklauzule niedozwoloneochrona konsumentówryzyko kursowewaloryzacjakoszty procesuumowa kredytu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa M. B. i A. B. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o ustalenie i zapłatę. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 134 619,03 zł z odsetkami, ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 21 czerwca 2006 r. z uwagi na abuzywność klauzul waloryzacyjnych, oraz zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 6 417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Strona pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 227, 233 § 1, 316 § 1, 365 § 1 k.p.c.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 221, 3851, 3531, 58 § 1 k.c.). Głównym argumentem pozwanego było twierdzenie, że klauzule waloryzacyjne nie były abuzywne, ponieważ powodowie zostali poinformowani o ryzyku kursowym, a umowa była negocjowalna. Pozwany kwestionował również status powodów jako konsumentów oraz zasadność stwierdzenia nieważności umowy. Powodowie złożyli zażalenie na postanowienie o kosztach procesu, domagając się podwyższenia zasądzonej kwoty. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego i uznał, że zarzuty apelacji strony pozwanej nie są trafne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ocena dowodów dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie naruszała przepisów, a dowody z opinii biegłego czy zeznań świadka nie były niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd uznał, że klauzule umowne nie zostały indywidualnie uzgodnione, a bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego wobec konsumentów. Stwierdzono, że mechanizm ustalania kursów walut na podstawie tabel kursowych banku jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Jednocześnie Sąd Apelacyjny uwzględnił zażalenie powodów, podwyższając kwotę zasądzonych kosztów procesu z 6 417 zł do 11 834 zł. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego i zażaleniowego, zasądzając od pozwanego na rzecz powodów kwotę 4 980 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych, obowiązek informacyjny banku, status konsumenta, skutki stwierdzenia abuzywności, dopuszczalność zarzutu zatrzymania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych przed wejściem w życie zmian w prawie bankowym lub w oparciu o podobne klauzule.

Zagadnienia prawne (4)

Czy klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, oparte na tabelach kursowych banku, są abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie spełniają wymogu przejrzystości, a bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego wobec konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank jednostronnie ustalał kursy walut, nie informując konsumenta o ryzyku w sposób zrozumiały i pełny. Brak indywidualnego uzgodnienia klauzul oraz nieprzejrzystość mechanizmu waloryzacji prowadzą do wniosku o ich abuzywności.

Czy konsument, który prowadzi działalność gospodarczą, może być chroniony przepisami o ochronie konsumentów w przypadku umowy kredytu hipotecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli cel działalności gospodarczej jest ograniczony i nie jest dominujący w ogólnym kontekście umowy, a umowa kredytu jest zawierana głównie na cele prywatne.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE, wskazując, że nawet formalne zarejestrowanie działalności pod adresem nieruchomości nie wyklucza statusu konsumenta, jeśli głównym celem umowy jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Jakie są skutki stwierdzenia abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowie kredytu indeksowanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Usunięcie abuzywnych klauzul może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli jej charakter ulegnie istotnej zmianie, lub do utrzymania umowy w mocy bez tych klauzul, jeśli jest to możliwe i zgodne z wolą konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych umowa może stracić swój pierwotny charakter, co uzasadnia jej nieważność. W tym przypadku, ze względu na zmianę charakteru umowy, uznano ją za nieważną.

Czy zarzut zatrzymania jest dopuszczalny w przypadku rozliczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut zatrzymania nie jest dopuszczalny w przypadku rozliczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu, ponieważ umowa kredytu nie jest umową wzajemną w rozumieniu art. 487 § 2 k.c.

Uzasadnienie

Sąd uzasadnił, że umowa kredytu nie spełnia cech umowy wzajemnej, a rozliczenia między stronami powinny być dokonywane na podstawie przepisów o świadczeniu nienależnym, z możliwością potrącenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku w punkcie 3 (koszty procesu) i oddalenie apelacji pozwanego.

Strona wygrywająca

M. B. i A. B.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. B.	osoba_fizyczna	powód
A. B.	osoba_fizyczna	powód
(...) Spółka Akcyjna	spółka	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie poprzez uznanie klauzul za abuzywne.

Pomocnicze

k.c. art. 233 § § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie poprzez błędne zastosowanie w kontekście swobody kontraktowej.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie poprzez stwierdzenie nieważności umowy.

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie poprzez błędne zastosowanie w związku z roszczeniem o zwrot świadczenia nienależnego.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Naruszenie poprzez błędne zastosowanie w kontekście nadużycia prawa.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez automatyczne przyjęcie, że sąd jest związany wyrokami SOKiK.

Prawo bankowe art. 69 § 3

Ustawa Prawo bankowe

Możliwość dokonywania spłaty bezpośrednio w walucie waloryzacji.

k.c. art. 358 § 2

Kodeks cywilny

Możliwość zastosowania dla zrównoważenia praw i obowiązków stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul waloryzacyjnych ze względu na brak indywidualnego uzgodnienia i naruszenie obowiązku informacyjnego. • Status konsumenta pomimo prowadzenia działalności gospodarczej. • Nieważność umowy kredytu ze względu na istotną zmianę charakteru po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych. • Niedopuszczalność zarzutu zatrzymania w przypadku umowy kredytu.

Odrzucone argumenty

Kredyt był negocjowany, a powodowie zostali poinformowani o ryzyku kursowym. • Umowa nie jest nieważna, a klauzule waloryzacyjne nie są abuzywne. • Powodowie nie posiadają statusu konsumenta. • Dopuszczalność zastosowania art. 358 § 2 k.c. do uzupełnienia luk w umowie. • Dopuszczalność zarzutu zatrzymania.

Godne uwagi sformułowania

Ocena dowodów dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie uchybiała regułom wyznaczonym przez przepis art. 233 § 1 k.p.c. • Postanowienia umowne w części dotyczącej waloryzacji nie spełniają warunku przejrzystości postanowień umowy, odwołują się do miernika wartości nie mającego charakteru obiektywnego i zewnętrznego. • Bank przyznał sobie prawo do arbitralnego decydowania o wysokości rat, które kredytobiorcy mieli spłacać. • Umowa kredytu, będąc umową dwustronnie zobowiązującą i odpłatną, nie jest umową wzajemną.

Skład orzekający

Małgorzata Stanek

przewodniczący

Wiesława Kuberska

sędzia

Jolanta Jachowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych, obowiązek informacyjny banku, status konsumenta, skutki stwierdzenia abuzywności, dopuszczalność zarzutu zatrzymania."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych przed wejściem w życie zmian w prawie bankowym lub w oparciu o podobne klauzule.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, co ma duże znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego potwierdza stanowisko chroniące konsumentów.

“Bank przegrywa w sądzie: klauzule waloryzacyjne w kredycie hipotecznym uznane za abuzywne!”

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

kwota główna: 134 619,03 PLN

koszty procesu (po podwyższeniu): 11 834 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników