Orzeczenie · 2024-04-08

I ACa 1504/22

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2024-04-08
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
pożyczkakredyt konsumenckiabuzywnośćprowizjaodsetkiklauzule niedozwolonekoszty kredytuochrona konsumenta

Sprawa dotyczyła roszczenia banku o zapłatę ponad 145 tys. zł z tytułu umowy pożyczki zawartej z pozwanym A. B. Sąd Okręgowy w Białymstoku uwzględnił powództwo w całości. Pozwany wniósł apelację, podnosząc szereg zarzutów, w tym dotyczących naruszenia przepisów o kredycie konsumenckim oraz abuzywności postanowień umowy, zwłaszcza w zakresie naliczania odsetek od prowizji. Sąd Apelacyjny, analizując umowę pod kątem przepisów o kredycie konsumenckim i klauzul niedozwolonych (art. 385¹ k.c.), uznał, że postanowienia umowy pozwalające na naliczanie odsetek od skredytowanej prowizji są abuzywne. Stwierdzono, że prowizja, mimo że stanowiła koszt pożyczki, została włączona do kapitału podlegającego oprocentowaniu, co prowadziło do naliczania odsetek od kosztu, a nie tylko od faktycznie udostępnionego kapitału. Sąd Apelacyjny obniżył zasądzoną kwotę o 909,37 zł, stanowiącą nienależnie naliczone odsetki od prowizji. W pozostałym zakresie apelacja pozwanego została oddalona, a umowa uznana za skutecznie wypowiedzianą. Sąd nie zastosował sankcji kredytu darmowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących naliczania odsetek od prowizji w umowach pożyczek konsumenckich oraz analiza skuteczności wypowiedzenia umowy w takich przypadkach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów pożyczek konsumenckich, gdzie prowizja została skredytowana i oprocentowana. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej, które przewidują naliczanie odsetek umownych od skredytowanej prowizji, są niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy pożyczki przewidujące oprocentowanie skredytowanej prowizji są abuzywne i nie wiążą konsumenta.

Uzasadnienie

Naliczenie odsetek od prowizji, która jest kosztem pożyczki, prowadzi do maksymalizacji zysków banku, narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumenta, godząc w równowagę kontraktową.

Czy umowa pożyczki konsumenckiej została skutecznie wypowiedziana przez bank, mimo naliczania odsetek od skredytowanej prowizji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa została skutecznie wypowiedziana, ponieważ nawet po wyłączeniu odsetek od prowizji, istniało wymagalne zadłużenie pozwanego na dzień wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy.

Uzasadnienie

Biegły potwierdził, że zadłużenie istniało nawet w wariancie bez oprocentowania prowizji, co zaktualizowało uprawnienie banku do wypowiedzenia umowy zgodnie z jej postanowieniami.

Czy w przypadku stwierdzenia abuzywności postanowień umowy o kredyt konsumencki, konsumentowi przysługuje sankcja kredytu darmowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tym przypadku nie było podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego, ponieważ nie stwierdzono braków w obowiązkach informacyjnych banku ani celowego działania zmierzającego do wprowadzenia konsumenta w błąd.

Uzasadnienie

Sąd nie dopatrzył się celowego działania banku wprowadzającego w błąd ani braków w obowiązkach informacyjnych, które uzasadniałyby zastosowanie sankcji z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana zaskarżonego wyroku w części dotyczącej zasądzonej kwoty i oddalenie apelacji w pozostałej części
Strona wygrywająca
A. B. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K.spółkapowód
A. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy określonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

u.k.k. art. 3 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definiuje umowę o kredyt konsumencki, w tym umowę pożyczki, jako umowę udzielaną konsumentowi.

Pomocnicze

k.c. art. 385²

Kodeks cywilny

Ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonywana jest według stanu z chwili zawarcia umowy, z uwzględnieniem jej treści, okoliczności zawarcia oraz umów pozostających w związku z ocenianą umową.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

u.p.b. art. 75c § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo bankowe

Reguluje procedurę wypowiedzenia umowy przez bank, w tym obowiązek wezwania do zapłaty i poinformowania o możliwości restrukturyzacji zadłużenia.

u.k.k. art. 30 § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Określa obowiązkowe elementy umowy o kredyt konsumencki, w tym całkowitą kwotę kredytu, RRSO, zasady spłaty oraz inne koszty.

u.k.k. art. 45 § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Określa sankcję kredytu darmowego w przypadku naruszenia obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy mocy dowodowej dokumentów prywatnych.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienia umowy dotyczące naliczania odsetek od skredytowanej prowizji są abuzywne i naruszają dobre obyczaje oraz rażąco interesy konsumenta.

Odrzucone argumenty

Nieważność umowy z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika banku. • Nieskuteczność wypowiedzenia umowy z powodu braku zadłużenia. • Brak podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Godne uwagi sformułowania

naliczanie odsetek od kosztu kredytu, jakim była prowizja, było dążeniem do maksymalizacji zysków • naruszało to dobre obyczaje. A ponieważ prowadziło do sytuacji, w której konsument ponosił dodatkowy koszt związany z poddaniem prowizji oprocentowaniu, naruszało również w sposób rażący jego interesy.

Skład orzekający

Andrzej Kordowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących naliczania odsetek od prowizji w umowach pożyczek konsumenckich oraz analiza skuteczności wypowiedzenia umowy w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich, gdzie prowizja została skredytowana i oprocentowana. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak banki mogą próbować maksymalizować zyski poprzez skomplikowane konstrukcje umowne, a sąd stoi na straży ochrony konsumenta przed abuzywnymi klauzulami.

Bank naliczył odsetki od prowizji? Sąd Apelacyjny: To abuzywne i narusza Twoje interesy!

Dane finansowe

WPS: 145 287,06 PLN

kwota główna: 144 377,69 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst