I ACa 1430/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa B. S. przeciwko (...) Bank (...) o zapłatę i ustalenie. Powódka dochodziła ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego z dnia 10 stycznia 2008 r., indeksowanego do franka szwajcarskiego, z powodu abuzywności jej postanowień, a także zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń w kwocie 114 563,91 zł. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2022 r. uwzględnił powództwo w całości, zasądzając od banku na rzecz powódki kwotę 114 563,91 zł wraz z odsetkami oraz ustalając nieważność umowy kredytowej. Sąd Okręgowy uznał, że kluczowe postanowienia umowy dotyczące ustalania kursu franka szwajcarskiego przez bank były abuzywne, co skutkowało nieważnością całej umowy. Bank złożył apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Zarzucił m.in. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędną ocenę dowodów, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 189 kpc, art. 65 kc, art. 69 Prawa bankowego, art. 385¹ § 1 kc oraz art. 405 kc. Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, w tym dotyczące braku indywidualnego uzgodnienia klauzul umownych oraz niedostatecznego poinformowania powódki o ryzyku kursowym. Utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o nieważności umowy kredytowej i obowiązku zwrotu przez bank nienależnie spełnionych świadczeń. Sąd Apelacyjny podkreślił, że klauzule indeksacyjne, które pozwalały bankowi na jednostronne kształtowanie kursu waluty, są niedozwolone i prowadzą do nieważności umowy w całości, gdy nie można ich zastąpić innymi przepisami. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i ich skutków w postaci nieważności umowy. Ugruntowanie stanowiska w zakresie obowiązku informacyjnego banku wobec konsumenta.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy. Interpretacja może być stosowana do podobnych umów kredytów indeksowanych lub denominowanych do walut obcych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty przez bank, mogą być uznane za abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za abuzywne, jeśli pozwalają bankowi na jednostronne kształtowanie kursu waluty, nie są transparentne i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule pozwalające bankowi na dowolne ustalanie kursu waluty, bez jasnych kryteriów i wpływu konsumenta, są niedozwolone. Brak transparentności i możliwość arbitralnego działania banku naruszają równowagę kontraktową.
Jaki jest skutek uznania klauzul umownych za abuzywne dla całej umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul za abuzywne, jeśli dotyczą one głównych świadczeń stron i nie mogą być zastąpione innymi przepisami, może prowadzić do nieważności całej umowy.
Uzasadnienie
Eliminacja abuzywnych klauzul dotyczących mechanizmu waloryzacji, które są kluczowe dla określenia świadczeń stron w umowie kredytu indeksowanego, może spowodować, że umowa nie może dalej funkcjonować w pierwotnym kształcie, co uzasadnia jej całkowitą nieważność.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, mimo możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, jeśli umowa została zawarta na długi okres i istnieją inne skutki prawne (np. hipoteka), których dochodzenie w drodze powództwa o świadczenie nie jest możliwe lub jeszcze nieaktualne.
Uzasadnienie
Powództwo o ustalenie nieważności umowy jest potrzebne do definitywnego rozstrzygnięcia niepewnej sytuacji prawnej konsumenta i zapobieżenia przyszłym sporom, zwłaszcza gdy umowa jest długoterminowa i wiąże się z innymi zabezpieczeniami.
Czy bank prawidłowo poinformował konsumenta o ryzyku kursowym związanym z umową kredytu indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał, że przekazał konsumentowi pełne i jasne informacje o skali ryzyka kursowego, które pozwoliłyby na racjonalną ocenę sytuacji finansowej.
Uzasadnienie
Standardowe oświadczenia konsumenta o poinformowaniu o ryzyku nie są wystarczające. Bank musi udowodnić, że przekazał szczegółowe informacje o wpływie zmian kursu na wysokość rat i całego zobowiązania, co nie miało miejsca.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, które pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursu waluty, są niedozwolone (abuzywne), jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie są transparentne i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, nawet jeśli przysługuje mu powództwo o świadczenie, gdy umowa jest długoterminowa i istnieją inne skutki prawne.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo bankowe art. 69 § 1
Ustawa - Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 69 § 3
Ustawa - Prawo bankowe
Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe art. 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul dotyczących ustalania kursu waluty przez bank. • Niedostateczne poinformowanie konsumenta o ryzyku kursowym. • Nieważność całej umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul dotyczących głównych świadczeń. • Interes prawny konsumenta w ustaleniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Brak indywidualnego uzgodnienia klauzul umownych. • Prawidłowe poinformowanie o ryzyku kursowym. • Możliwość stosowania kursów rynkowych lub średnich kursów NBP. • Możliwość przekształcenia umowy w kredyt złotowy. • Przedawnienie roszczenia pieniężnego. • Brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Klauzule waloryzacyjne nie stanowią głównych świadczeń stron. • Umowa mogła być nadal wykonywana jako kredyt złotowy.
Godne uwagi sformułowania
pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość • nie można wywieść, że została należycie poinformowana o ryzyku walutowym / kursowym • postanowienia umowy kredytu, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i naruszają równorzędność stron • nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować, że wolą stron w styczniu 2008r było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą, bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i ich skutków w postaci nieważności umowy. Ugruntowanie stanowiska w zakresie obowiązku informacyjnego banku wobec konsumenta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy. Interpretacja może być stosowana do podobnych umów kredytów indeksowanych lub denominowanych do walut obcych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Bank przegrywa w sądzie apelacyjnym! Umowa kredytu frankowego uznana za nieważną z powodu abuzywnych klauzul.”
Dane finansowe
WPS: 114 563,91 PLN
zwrot nienależnie spełnionych świadczeń: 114 563,91 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.