I ACa 1269/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuStrona powodowa dochodziła od strony pozwanej zapłaty kar umownych w kwocie 86 450,00 zł z tytułu opóźnienia w wykonaniu umowy o wykonanie dokumentacji projektowej. Sąd Okręgowy w Kielcach pierwotnie wydał nakaz zapłaty, jednak po rozpoznaniu zarzutów strony pozwanej, uchylił go i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że kara umowna w wysokości 250 040 zł przy wartości wynagrodzenia pozwanego 240 102,15 zł była rażąco wygórowana i miarkował ją do 10% jej wartości, co stanowiło 20 349 zł. Strona powodowa zaskarżyła ten wyrok apelacją, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 484 § 2 Kc poprzez miarkowanie kary z urzędu) oraz przepisów postępowania (art. 328 § 2 Kpc i art. 233 § 1 Kpc). Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że strona pozwana skutecznie zakwestionowała wysokość kary umownej w zarzutach od nakazu zapłaty, co uzasadniało jej miarkowanie przez sąd. Sąd odwoławczy podkreślił, że kara umowna stanowi ryczałtowe odszkodowanie i nie może być oderwana od przesłanek odpowiedzialności kontraktowej. Sąd Apelacyjny zaakceptował ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał, że kara umowna była rażąco wygórowana, a jej miarkowanie było uzasadnione, zwłaszcza w kontekście braku wykazania przez powoda poniesienia szkody. Sąd Apelacyjny sprostował również oznaczenie strony powodowej w wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności miarkowania kary umownej z urzędu, gdy pozwany kwestionuje jej wysokość w zarzutach od nakazu zapłaty, oraz kryteria oceny rażącego wygórowania kary umownej.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kluczowe jest wykazanie przez pozwanego kwestionowania wysokości kary.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd może miarkować karę umowną z urzędu, jeśli pozwany kwestionuje jej wysokość, ale nie składa formalnego wniosku o miarkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może miarkować karę umowną z urzędu, jeśli pozwany w zarzutach od nakazu zapłaty lub w inny sposób kwestionuje jej wysokość jako rażąco wygórowaną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kwestionowanie przez pozwanego w zarzutach od nakazu zapłaty wysokości kary umownej jako "represjonowania strony pozwanej niezasadnymi karami umownymi" i wskazanie, że "żądanie kar przenoszących wartość kontraktu jest niedopuszczalne", stanowi wystarczającą podstawę do miarkowania kary umownej przez sąd, nawet bez formalnego wniosku o miarkowanie.
Czy kara umowna może być uznana za rażąco wygórowaną, jeśli jej wysokość znacznie przewyższa wartość przedmiotu umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna może być uznana za rażąco wygórowaną, jeśli jej wysokość znacznie przewyższa wartość wynagrodzenia należnego dłużnikowi z tytułu wykonania zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że kara umowna w wysokości 250 040 zł przy wynagrodzeniu pozwanego wynoszącym 240 102,15 zł była rażąco wygórowana i nieadekwatna, co uzasadniało jej miarkowanie.
Czy brak wykazania przez wierzyciela szkody jest istotnym kryterium przy miarkowaniu kary umownej?
Odpowiedź sądu
Brak szkody lub jej nieznaczna wysokość może stanowić dodatkowy argument przy redukowaniu kary umownej, choć nie jest to przesłanka konieczna do jej powstania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że brak danych o szkodzie poniesionej przez powoda z tytułu niewykonania umowy w terminie, choć nie decydujący, stanowi dodatkowy argument przemawiający za miarkowaniem kary umownej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w W. Oddział w W. - Usługi Zakład (...) w K. | spółka | powód |
| (...) Sp. z o.o. w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd może obniżyć karę umowną, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane lub jeżeli kara jest rażąco wygórowana. Miarkowanie kary umownej może nastąpić na zarzut pozwanego.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 354 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli może być wyrażone przez każde zachowanie ujawniające wolę osoby.
Kpc art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 350
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna była rażąco wygórowana. • Pozwany skutecznie zakwestionował wysokość kary umownej w zarzutach od nakazu zapłaty. • Miarkowanie kary umownej jest dopuszczalne z urzędu, jeśli pozwany podniesie zarzut rażącego zawyżenia.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy nie mógł miarkować kary umownej z urzędu z powodu braku wniosku pozwanego. • Kara umowna nie była rażąco wygórowana. • Sąd Okręgowy naruszył przepisy postępowania (art. 328 § 2 Kpc, art. 233 § 1 Kpc).
Godne uwagi sformułowania
kara umowna w wysokości 0,5% wynagrodzenia umownego netto za każdy dzień zwłoki wynosząca 250 040 zł przy wartości wynagrodzenia pozwanego 240 102,15 złotego jawiła się jako rażąco wygórowaną. • miarkowanie kary umownej może nastąpić tylko na zarzut pozwanego, a sąd nie może w tym zakresie działać z urzędu. • żądanie kar przenoszących wartość kontraktu jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Regina Kurek
sędzia
Robert Jurga
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności miarkowania kary umownej z urzędu, gdy pozwany kwestionuje jej wysokość w zarzutach od nakazu zapłaty, oraz kryteria oceny rażącego wygórowania kary umownej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kluczowe jest wykazanie przez pozwanego kwestionowania wysokości kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie instytucji miarkowania kary umownej i stanowi przykład, jak sąd może interweniować w przypadku rażąco wygórowanych kar, nawet jeśli formalny wniosek nie został złożony.
“Kara umowna wyższa niż wartość kontraktu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy można ją obniżyć.”
Dane finansowe
WPS: 86 450 PLN
kara umowna (zmiarkowana): 20 349 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.