I ACA 1160/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi pauliańskiej wniesionej przez M. M. przeciwko M. S. i S. S. (rodzicom dłużnika R. S.) o uznanie za bezskuteczną umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego zawartej między nimi w 2016 roku. Powódka dochodziła zapłaty od R. S. na podstawie prawomocnego wyroku z 2019 roku. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała pokrzywdzenia, gdyż egzekucja z zajętych ruchomości była częściowo skuteczna. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uwzględniając apelację powódki. Sąd odwoławczy uznał, że R. S. sprzedając lokal rodzicom, wyzbył się istotnego składnika majątku, co utrudniło zaspokojenie wierzycielki. Podkreślono, że zajęte ruchomości (ploter, gilotyny, komputery) nie należały do dłużnika, co potwierdziły dokumenty i postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z tych przedmiotów. Sąd Apelacyjny uznał również, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycielki, zwłaszcza że wierzytelność była już w trakcie ustalania (odsetki od 2016 r.), a pozwani jako rodzice dłużnika, zgodnie z art. 527 § 3 k.c., objęci są domniemaniem wiedzy o działaniu dłużnika w złej wierze. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał umowę sprzedaży lokalu za bezskuteczną wobec powódki do wysokości jej wierzytelności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykazanie przesłanek skargi pauliańskiej, w szczególności w kontekście niewypłacalności dłużnika, oceny dowodów dotyczących własności majątku oraz zastosowania domniemania z art. 527 § 3 k.c. w relacjach rodzinnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe okazały się dowody dotyczące własności zajętych ruchomości oraz relacje rodzinne między stronami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego przez dłużnika na rzecz jego rodziców może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie skargi pauliańskiej (art. 527 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego przez dłużnika na rzecz jego rodziców została uznana za bezskuteczną wobec wierzycielki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że dłużnik R. S. sprzedając lokal rodzicom, wyzbył się istotnego składnika majątku, co utrudniło zaspokojenie wierzycielki. Zajęte ruchomości nie należały do dłużnika, a egzekucja okazała się nieskuteczna. Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycielki, a pozwani jako jego rodzice podlegali domniemaniu wiedzy o tym działaniu.
Jakie dowody są wystarczające do wykazania niewypłacalności dłużnika w kontekście skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczające jest wykazanie, że egzekucja okazała się nieskuteczna z jednej choćby części majątku dłużnika, a niekoniecznie z całego majątku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że dla stwierdzenia niewypłacalności dłużnika nie jest konieczne wykazanie bezskuteczności egzekucji ze wszystkich składników majątku, a wystarczy udowodnienie trudności lub niemożności zaspokojenia wierzyciela z jego majątku.
Czy w przypadku, gdy osoba trzecia będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem nabywa od niego majątek, istnieje domniemanie wiedzy o działaniu dłużnika w celu pokrzywdzenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 527 § 3 k.c. istnieje domniemanie wiedzy osoby trzeciej o świadomym działaniu dłużnika w celu pokrzywdzenia wierzycieli, jeśli osoba ta jest w bliskim stosunku z dłużnikiem.
Uzasadnienie
Pozwani są rodzicami dłużnika, co uzasadnia zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 k.c. Domniemanie to nie zostało obalone przez pozwanych, zwłaszcza w świetle zeznań wskazujących na ich wiedzę o długach syna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| R. S. | osoba_fizyczna | dłużnik (w kontekście skargi pauliańskiej) |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Dla uznania powództwa opartego na skardze pauliańskiej za zasadne konieczne jest łączne spełnienie przesłanek: istnienie wierzytelności, czynność prawna dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela, uzyskanie korzyści przez osobę trzecią, świadomość dłużnika pokrzywdzenia wierzyciela oraz zła wiara osoby trzeciej. Pokrzywdzenie powstaje w wyniku stanu majątku dłużnika powodującego niemożność, utrudnienie lub odwleczenie zaspokojenia wierzyciela.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę w postępowaniu nie wymagają dowodzenia.
k.p.c. art. 223 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia dowody według własnego przekonania na podstawie "wszystkiego, co w postępowaniu się ujawniło".
k.p.c. art. 228 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód z dokumentu znajdującego się w aktach innej sprawy, jeżeli strony i sąd tej sprawy na to zezwolą.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Nie przedstawia się dowodów na fakty bezsporne.
k.p.c. art. 205 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 913
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania o wyjawienie majątku.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną przeciwnikowi tytułem zwrotu kosztów procesu, a w innych wypadkach może je wzajemnie znieść lub obciążyć nimi tylko jedną stronę.
u.k.s.c. art. 113 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może zwolnić stronę od obowiązku zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych w całości lub w części.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 229 k.p.c. (niezastosowanie przyznanych faktów), art. 223 § 1 k.p.c. w zw. z art. 228 § 2 k.p.c. (dowolna ocena dowodów), art. 227 k.p.c. w zw. z art. 205¹² § 2 k.p.c. w zw. art. 235² § 1 pkt 2, 3, 5 k.p.c. (pominięcie dowodów). • Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 527 k.c. (wadliwa interpretacja niewypłacalności dłużnika).
Godne uwagi sformułowania
R. S. sprzedając rodzicom nieruchomość wyzbył się istotnego składnika swego majątku na szkodę powódki. • Świadczy to o wystąpieniu poważnych utrudnień zagrażających powodzeniu dalszej egzekucji. • Pozwani są rodzicami dłużnika. Stąd też wskazane domniemanie znajdowało zastosowanie i w świetle podkreślanych w apelacji zeznań pozwanych ukazujących wiedzę o długach ich syna nie mogło ono zostać uznane za obalone.
Skład orzekający
Wiesława Kuberska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek skargi pauliańskiej, w szczególności w kontekście niewypłacalności dłużnika, oceny dowodów dotyczących własności majątku oraz zastosowania domniemania z art. 527 § 3 k.c. w relacjach rodzinnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe okazały się dowody dotyczące własności zajętych ruchomości oraz relacje rodzinne między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane może być dochodzenie swoich praw przez wierzyciela, gdy dłużnik próbuje ukryć majątek, a kluczowe okazują się dowody dotyczące własności ruchomości i relacje rodzinne.
“Rodzice kupili synowi mieszkanie, by ukryć majątek? Sąd Apelacyjny: umowa bezskuteczna!”
Dane finansowe
wierzytelność główna: 20 000 PLN
odsetki: 9675,1 PLN
koszty egzekucyjne: 3021,6 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.