I ACA 115/16Odpowiedzialność inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia podwykonawcy (powódki B. O.) o zapłatę wynagrodzenia i zatrzymanej części wynagrodzenia (określanej jako kaucja gwarancyjna) od inwestora (pozwanego (...) Sp. z o.o.). Sąd Okręgowy we Wrocławiu zasądził jedynie odsetki od części wynagrodzenia, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, uznając zatrzymane kwoty za umorzone przez potrącenie i wyłączając odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647(1) § 5 kc. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając apelację powódki, zmienił zaskarżony wyrok. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była wykładnia umów o roboty budowlane. Sąd Apelacyjny uznał, że w przypadku dwóch pierwszych umów (z 27 stycznia 2011 r. i 16 kwietnia 2011 r.) zatrzymane 10% wynagrodzenia nie stanowiło kaucji gwarancyjnej, lecz było częścią wynagrodzenia, od której inwestor ponosił solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 647(1) § 5 kc. Sąd uznał, że ogłoszenie upadłości generalnego wykonawcy spowodowało wymagalność roszczenia również wobec inwestora. W konsekwencji zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 81.172,10 zł (obejmującą 3% zatrzymanego wynagrodzenia z pierwszej umowy i 10% z drugiej umowy) wraz z odsetkami. Apelacja została oddalona w pozostałym zakresie, dotyczącym późniejszych umów, gdzie zatrzymane kwoty zostały prawidłowo uznane za kaucję gwarancyjną. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 647(1) § 5 kc w kontekście zatrzymanego wynagrodzenia, odpowiedzialności inwestora po upadłości wykonawcy oraz wykładni umów o roboty budowlane.
Orzeczenie dotyczy specyficznych sformułowań umownych i sytuacji upadłości wykonawcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, jeśli część wynagrodzenia została zatrzymana przez wykonawcę jako zabezpieczenie, a następnie ogłoszono upadłość wykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę zatrzymanego wynagrodzenia, jeśli zostało ono zatrzymane jako część wynagrodzenia, a nie jako kaucja gwarancyjna, a roszczenie stało się wymagalne wobec wykonawcy (również wskutek ogłoszenia upadłości).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny rozróżnił zatrzymanie części wynagrodzenia od kaucji gwarancyjnej. W przypadku zatrzymania części wynagrodzenia, inwestor odpowiada solidarnie na podstawie art. 647(1) § 5 kc. Ogłoszenie upadłości wykonawcy powoduje wymagalność roszczenia wobec niego, a w konsekwencji także wobec inwestora.
Jak należy interpretować postanowienia umowne dotyczące zatrzymania części wynagrodzenia przez wykonawcę w umowach o roboty budowlane, w szczególności czy stanowi to kaucję gwarancyjną czy jedynie zabezpieczenie w postaci zatrzymanego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Charakter prawny zabezpieczenia zależy od literalnej wykładni postanowień umownych. Jeśli umowy wyraźnie stanowią o 'zatrzymaniu części wynagrodzenia' i określają zasady jego późniejszej wypłaty, nie jest to kaucja gwarancyjna, a wynagrodzenie, od którego inwestor ponosi odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na literalnej wykładni umów, wskazując, że użyte sformułowania ('zatrzymane wynagrodzenie', 'pozostałe 10% netto zatrzymanego wynagrodzenia') świadczą o tym, że nie była to kaucja gwarancyjna, lecz część wynagrodzenia, która nie utraciła swojego charakteru.
Czy ogłoszenie upadłości generalnego wykonawcy wpływa na wymagalność roszczenia podwykonawcy wobec inwestora w ramach solidarnej odpowiedzialności inwestora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ogłoszenie upadłości generalnego wykonawcy powoduje wymagalność roszczenia wobec niego, a w związku z gwarancyjnym charakterem odpowiedzialności inwestora, roszczenie staje się wymagalne również wobec inwestora.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odróżnił sytuację od tej w orzeczeniu V CSK 488/07, wskazując, że odpowiedzialność inwestora jest odpowiedzialnością ex lege, a nie umowną. Skoro roszczenie wobec wykonawcy stało się wymagalne (także wskutek upadłości), to jest ono wymagalne także wobec inwestora.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Sp. z o.o. we W. | spółka | pozwana |
| (...) Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) S.A. we W. | spółka | generalny wykonawca |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 647 § 1 § 5
Kodeks cywilny
Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli zawartych w umowach, mająca na celu ustalenie rzeczywistej woli stron.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, dopuszczająca zawieranie umów o treści odpowiadającej woli stron, byleby nie sprzeciwiały się naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
p.u.n. art. 91 § ust. 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
Wymagalność wierzytelności w stosunku do upadłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrzymane kwoty z pierwszych dwóch umów stanowią wynagrodzenie, a nie kaucję gwarancyjną. • Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę tego wynagrodzenia na podstawie art. 647(1) § 5 kc. • Ogłoszenie upadłości generalnego wykonawcy powoduje wymagalność roszczenia wobec inwestora.
Odrzucone argumenty
Zatrzymane kwoty stanowią kaucję gwarancyjną, która została umorzona przez potrącenie. • Inwestor nie ponosi odpowiedzialności za zapłatę zatrzymanych kwot. • Roszczenie nie jest wymagalne wobec inwestora z uwagi na upadłość wykonawcy.
Godne uwagi sformułowania
literalna wykładnia wskazanych postanowień prowadzić musi do wniosku, że strony nie ustanowiły zabezpieczenia w postaci kaucji gwarancyjnej, lecz zabezpieczenie polegające na zatrzymaniu części wynagrodzenia przez określony czas. • Skoro zostało ustalone, że do zatrzymania wskazanych kwot wynagrodzeń ma zastosowanie przepis art. 647(1) § 5 kc, to należało rozważyć czy roszczenie o wypłatę zatrzymanych kwot [...] stało się wymagalne wobec inwestora. • Solidarna odpowiedzialność inwestora ma źródło w ustawie, jest odpowiedzialnością ex lege za cudzy dług.
Skład orzekający
Ewa Głowacka
przewodniczący
Iwona Biedroń
sprawozdawca
Jolanta Solarz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 647(1) § 5 kc w kontekście zatrzymanego wynagrodzenia, odpowiedzialności inwestora po upadłości wykonawcy oraz wykładni umów o roboty budowlane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych sformułowań umownych i sytuacji upadłości wykonawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy, zwłaszcza w kontekście upadłości generalnego wykonawcy, co jest częstym problemem w branży budowlanej.
“Upadłość wykonawcy nie zwalnia inwestora z zapłaty podwykonawcy – kluczowa wykładnia przepisów prawa budowlanego!”
Dane finansowe
WPS: 98 363,6 PLN
wynagrodzenie: 81 172,1 PLN
zwrot kosztów procesu: 8436 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4294 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.