# Wstrzymanie wykonania kary na czas rozpoznania kasacji — kiedy SN je przyzna *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: karne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/karne-wstrzymanie-wykonania-kary-na-czas-kasacji* ## TL;DR Sąd Najwyższy wstrzymuje wykonanie kary na czas rozpoznania kasacji wyłącznie wyjątkowo — gdy z pobieżnej analizy kasacji wynika niemal pewna jej zasadność (zwłaszcza z uwagi na bezwzględną przyczynę odwoławczą lub oczywistą wadliwość wyroku), a wykonanie kary przed rozpoznaniem spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Samo wniesienie kasacji nigdy nie wystarcza. --- ## 1. Charakter wyjątkowy instytucji — zasada bezzwłocznej wykonalności Podstawą prawną jest [art. 532 § 1 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-532), który stanowi, że SN „może" wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia — przepis ten nie formułuje przesłanek, lecz jest wyjątkiem od zasady bezzwłocznego wykonalności prawomocnych orzeczeń ([art. 9 § 1 k.k.w.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny-wykonawczy/art-9)). SN wielokrotnie podkreślał, że instytucja ta „ma niewątpliwie charakter wyjątkowy" i „nie podlega wykładni rozszerzającej". W postanowieniu „wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń" ([IV KK 520/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-520-24/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-sad-najwyzszy-419869)). Podobnie w „wstrzymanie wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami" ([III KK 553/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-kk-553-22/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-280829)). Prawomocny wyrok korzysta z domniemania prawidłowości (*res iudicata pro veritate accipitur*). ## 2. Oczywista zasadność zarzutów kasacyjnych — kluczowa przesłanka SN wymaga, by zarzuty kasacyjne wskazywały na ich „oczywistą zasadność" lub by prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji było „nieomal zbliżone do pewności". W „skorzystanie z rozwiązania przewidzianego w art. 532 § 1 k.p.k. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy charakter zarzutów kasacyjnych wskazuje na oczywistą ich zasadność" ([II KK 417/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-417-18/wstrzymanie-wykonania-kary-kasacja-2125135)). W „prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być nieomal zbliżone do pewności, oczywistości" ([IV KK 520/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-520-24/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-sad-najwyzszy-419869)). Gdy zarzuty dotyczą rażącego naruszenia prawa procesowego, ale nie są „wręcz rzucające się w oczy", SN odmawia wstrzymania — jak w [II KK 417/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-417-18/wstrzymanie-wykonania-kary-kasacja-2125135), gdzie SN stwierdził, że argumentacja obrońców „nie jest tego rodzaju, aby można było mówić o ewidentnej, a więc 'wręcz rzucającej się w oczy', wadliwości kwestionowanego wyroku". ## 3. Bezwzględna przyczyna odwoławcza — najsilniejszy argument Zarzut z [art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-439) (nienależyte obsadzenie sądu) jest jednym z najczęstszych powodów uwzględnienia wniosku. W [II KK 23/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-23-25/wylaczenie-sedziow-sadu-najwyzszego-kasacja-473522) SN wskazał, że wstępna ocena zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z [art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-439) „wskazuje na znaczne prawdopodobieństwo zasadności kasacji w tym zakresie". Jednak sama bezwzględna przyczyna odwoławcza nie wystarczy — trzeba wykazać też nieodwracalne skutki. W [II KK 23/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-23-22/uchylenie-wyroku-nienalezyla-obsada-sadu-2153179) SN stwierdził „wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku" z powodu [art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-439), ale odmówił wstrzymania, bo obrońca „nie wykazał szczególnych i wyjątkowych okoliczności prowadzących do wniosku, że wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec P. Ł. mogłoby wywołać nieodwracalne, niekorzystne dla skazanego skutki". ## 4. Nieodwracalne i wyjątkowo dolegliwe skutki — druga niezbędna przesłanka SN łączy dwie przesłanki: oczywistą zasadność kasacji oraz ryzyko nieodwracalnych skutków. W „wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki i w zasadzie nieodwracalne skutki" ([IV KK 520/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-520-24/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-sad-najwyzszy-419869)). W [I KK 77/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-kk-77-25/wstrzymanie-wykonania-wyroku-lacznnego-kasacja-592058) SN wstrzymał wykonanie wyroku łącznego, bo „wykonania tej kary przed rozpoznaniem kasacji doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków dla skazanej" — połączono kary z warunkowym zawieszeniem i orzeczono karę łączną bez zawieszenia, mimo niespełnienia warunków. Z kolei w [IV KK 2/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-2-24/uchylenie-wyroku-nierozpoznanie-apelacji-skazanego-1715356) SN wstrzymał wykonanie kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, bo skazany „wykonał blisko połowę orzeczonej kary", a prokurator poparł wniosek — SN uznał, że „w pełni zasadne było skorzystanie z dobrodziejstwa względnej suspensywności kasacji". ## 5. Czego SN nie traktuje jako przesłanki — sytuacja osobista i rodzinna Okoliczności osobiste i rodzinne skazanego nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania przez SN — te kwestie należą do prawa karnego wykonawczego (odroczenie, przerwa). W „okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, czy rodzinnej strony, nie mogą być podnoszone jako przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia" ([IV KK 520/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-520-24/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-sad-najwyzszy-419869)). Podobnie w [V KK 5/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-5-25/wstrzymanie-wykonania-kary-sn-241183) SN podkreślił, że „sama dolegliwość wykonania kary nie jest wystarczającym powodem do wstrzymania jej wykonania". Lapidarny wniosek bez argumentacji również nie pomaga — jak w „wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia w niezwykle lapidarny sposób, bez szczegółowej argumentacji" ([III KK 553/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-kk-553-22/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-280829)). ## 6. Stanowisko prokuratora i ryzyko odbycia kary przed rozpoznaniem kasacji Poparcie wniosku przez prokuratora istotnie wzmacnia szanse skazanego. W [IV KK 2/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-2-24/uchylenie-wyroku-nierozpoznanie-apelacji-skazanego-1715356) SN wprost wskazał, że „oskarżyciel publiczny w odpowiedzi na kasację postulował jej częściowe uwzględnienie oraz poparł wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia". Ryzyko odbycia większości lub całości krótkoterminowej kary przed rozpoznaniem kasacji również przemawia za wstrzymaniem — w [IV KK 85/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-85-23/uchylenie-wyroku-wypadek-karuzeli-obowiazek-konserwatora-3097503) SN uwzględnił wniosek, dostrzegając „ryzyko odbycia jeszcze przed rozpoznaniem kasacji większości kary roku pozbawienia wolności", przy czym zastrzegł, że „fakt wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku w żadnym razie nie może być rozumiany jako przesądzający o zasadności kasacji". --- **Źródła:** II KK 23/25 (SN, 4.2.2025), I KK 77/25 (SN, 4.3.2025), IV KK 520/24 (SN, 14.2.2025), IV KK 2/24 (SN, 14.3.2024), IV KK 85/23 (SN, 9.5.2023), II KK 468/24 (SN, 13.12.2024), II KK 417/18 (SN, 22.11.2018), II KK 23/22 (SN, 25.2.2022), III KK 553/22 (SN, 28.12.2022), V KK 5/25 (SN, 11.2.2025); [art. 532 § 1 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-532), [art. 9 § 1 k.k.w.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny-wykonawczy/art-9), [art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-439). ## Źródła (orzeczenia) - [IV KK 520/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-520-24/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-sad-najwyzszy-419869) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-02-14 > „Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń" - [III KK 553/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-kk-553-22/wstrzymanie-wykonania-wyroku-kasacja-280829) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-12-28 > „wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal" - [II KK 417/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-417-18/wstrzymanie-wykonania-kary-kasacja-2125135) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-11-22 > „skorzystanie z rozwiązania przewidzianego w art. 532 § 1 k.p.k. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy charakter zarzutów kasacyjnych wskazuje na oczywistą ich zasadność" - [II KK 23/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-23-25/wylaczenie-sedziow-sadu-najwyzszego-kasacja-473522) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-06-12 - [II KK 23/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-23-22/uchylenie-wyroku-nienalezyla-obsada-sadu-2153179) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-05-30 - [I KK 77/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-kk-77-25/wstrzymanie-wykonania-wyroku-lacznnego-kasacja-592058) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-03-04 - [IV KK 2/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-2-24/uchylenie-wyroku-nierozpoznanie-apelacji-skazanego-1715356) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-06-20 - [V KK 5/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-5-25/wstrzymanie-wykonania-kary-sn-241183) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-02-11 - [IV KK 85/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-85-23/uchylenie-wyroku-wypadek-karuzeli-obowiazek-konserwatora-3097503) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-10-04 - [II KK 468/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-kk-468-24/wstrzymanie-wykonania-wyroku-do-czasu-rozpoznania-kasacji-500422) — wyrok z 2024-12-13 ## Przepisy - [art. 532 § 1 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-532) — Kodeks postępowania karnego - [art. 9 § 1 k.k.w.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny-wykonawczy/art-9) — Kodeks karny wykonawczy - [art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-439) — Kodeks postępowania karnego --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt