# Warunkowe umorzenie postępowania w sprawie o jazdę po alkoholu — kiedy sąd przyzna *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: karne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/karne-jazda-po-alkoholu-warunkowe-umorzenie* ## TL;DR Warunkowe umorzenie postępowania karnego za jazdę w stanie nietrzeźwości ([art. 178a k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-178a)) jest możliwe, choć nie jest regułą. Sąd musi ustalić, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne, a jego postawa uzasadnia pozytywną prognozę kryminologiczną. Kluczowe znaczenie mają: niska wartość intoksykacji, epizodyczny charakter czynu, niekaralność oraz brak problemów z alkoholem. --- ## Jakie przesłanki musi spełnić sprawca? Zgodnie z [art. 66 § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-66), sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne uzasadnia przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego. W sprawach o jazdę po alkoholu sądy szczegółowo badają te przesłanki. W wyroku „społeczna szkodliwość czynu oceniana całościowo przez pryzmat art. 115 § 2 k.k., choć duża, nie była jednak znaczna" ([II K 627/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-627-20/warunkowe-umorzenie-jazda-po-alkoholu-swiadczenie-pieniezne-789440)) sąd wskazał, że pora dnia, krótki dystans i brak realnego zagrożenia obniżają szkodliwość. Z kolei [II K 32/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-32-23/kradziez-perfum-kara-pozbawienia-wolnosci-i-odszkodowanie-3402) — gdy wywiad środowiskowy wykazał skłonność do problematycznego spożywania alkoholu, sąd odmówił warunkowego umorzenia mimo niekaralności oskarżonego, stwierdzając brak pozytywnej prognozy kryminologicznej. ## Czy wcześniejsza karalność wyklucza warunkowe umorzenie? Tak. Uprzednia karalność za umyślne przestępstwo, której skazanie nie uległo zatarciu, jest bezwzględną przeszkodą. SN w „jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego jest ustalenie, że sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne" ([III KK 430/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-kk-430-12/uchylenie-wyroku-za-prowadzenie-po-pijanemu-z-powodu-wczesniejszej-kary-2206456)) uchylił wyrok warunkowo umarzający, bo oskarżony był już wcześniej skazany za ten sam czyn z [art. 178a § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-178a), a skazanie nie uległo zatarciu. Podobnie w sprawie „stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonej należy ocenić jako znaczne, co wyklucza warunkowe umorzenie postępowania" ([I KS 6/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-ks-6-21/oddalenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-jazdy-po-alkoholu-467078)) — SN potwierdził, że sąd odwoławczy słusznie uchylił wyrok warunkowo umarzający, gdy przesłanki z [art. 66 § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-66) nie były spełnione. ## Jak długo trwa próba i jakie środki orzeka sąd? Zgodnie z [art. 67 § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-67), okres próby wynosi od roku do 3 lat. SN w „Obowiązkiem sądu orzekającego jest umieszczenie w wyroku precyzyjnego rozstrzygnięcia, co do czasu trwania tego okresu" ([V KK 377/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-377-14/warunkowe-umorzenie-postepowania-brak-okres-proby-2209094)) podkreślił, że brak określenia okresu próby jest rażącym naruszeniem prawa. Co do środków karnych — przy warunkowym umorzeniu zakaz prowadzenia pojazdów jest fakultatywny i może trwać maksymalnie 2 lata ([art. 67 § 3 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-67)). SN w „przepis art. 67 § 3 k.k. stanowi – w zakresie orzekania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – lex specialis w stosunku do art. 42 § 2 k.k." ([III KK 776/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-kk-776-18/naruszenie-prawa-zakaz-prowadzenia-pojazdow-warunkowe-umorzenie-1738660)) wyraźnie wskazał, że przepis o skazaniu ([art. 42 § 2 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-42)) nie ma zastosowania przy warunkowym umorzeniu. Potwierdził to również „przepis ten stosuje się wyłącznie w razie skazania sprawcy" ([V KK 285/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-285-21/uchylenie-zakazu-prowadzenia-pojazdow-wodnych-w-sprawie-karnej-376351)), uchylając zakaz orzeczony na 3 lata zamiast maksymalnych 2. ## Kiedy sąd może odstąpić od zakazu prowadzenia pojazdów? Przy warunkowym umorzeniu zakaz prowadzenia pojazdów nie jest obligatoryjny — sąd ma dyskrecjonalną władzę. W sprawie „orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów stanowiłoby nadmierną dolegliwość" ([II K 627/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-627-20/warunkowe-umorzenie-jazda-po-alkoholu-swiadczenie-pieniezne-789440)) sąd odstąpił od zakazu, kierując się zasadą humanitaryzmu ([art. 3 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-3)) i sytuacją zawodową oskarżonego, który pracował za granicą jako kierowca. To jednak wyjątek — w większości spraw sąd orzeka zakaz na 1–2 lata wraz ze świadczeniem pieniężnym, jak np. w [II K 306/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-306-25/warunkowe-umorzenie-jazda-po-pijanemu-zakaz-i-swiadczenie-6243), gdzie przy stężeniu 0,49 mg/l orzeczono zakaz na rok i świadczenie 7000 zł. ## Kiedy sąd odmawia warunkowego umorzenia? Najczęstsze powody odmowy to: znaczna społeczna szkodliwość czynu (wysokie stężenie alkoholu, wypadek, jazda w ruchliwej porze), skłonność do nadużywania alkoholu stwierdzona w wywiadzie środowiskowym oraz uprzednia karalność. W [II K 32/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-32-23/kradziez-perfum-kara-pozbawienia-wolnosci-i-odszkodowanie-3402) sąd uznał, że sprawca wsiadł za kierownicę z błahych powodów (zatankowanie baku), co świadczy o lekceważeniu bezpieczeństwa. Z kolei „przeszkodą do wydania orzeczenia reformatoryjnego przez Sąd odwoławczy była reguła ne peius" ([III KS 29/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-ks-29-18/oddalenie-skargi-na-uchylenie-wyroku-warunkowo-umorzonego-2143633)) — SN potwierdził, że gdy sąd odwoławczy stwierdzi brak przesłanek do warunkowego umorzenia, może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, nie mogąc samodzielnie skazać oskarżonego z uwagi na zasadę ne peius ([art. 454 § 1 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-454)). ## Źródła (orzeczenia) - [II K 627/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-627-20/warunkowe-umorzenie-jazda-po-alkoholu-swiadczenie-pieniezne-789440) — wyrok z None > „społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy" - [II K 32/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-32-23/kradziez-perfum-kara-pozbawienia-wolnosci-i-odszkodowanie-3402) — Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia — wyrok z 2023-03-08 - [III KK 430/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-kk-430-12/uchylenie-wyroku-za-prowadzenie-po-pijanemu-z-powodu-wczesniejszej-kary-2206456) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2013-04-12 > „jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego jest ustalenie, ze sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne" - [I KS 6/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-ks-6-21/oddalenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-jazdy-po-alkoholu-467078) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-06-14 > „stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonej należy ocenić jako znaczne, co wyklucza (wobec niej) warunkowe umorzenie postępowania" - [V KK 377/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-377-14/warunkowe-umorzenie-postepowania-brak-okres-proby-2209094) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-01-16 > „obowiązkiem sądu orzekającego jest umieszczenie w wyroku precyzyjnego rozstrzygnięcia, co do czasu trwania tego okresu" - [III KK 776/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-kk-776-18/naruszenie-prawa-zakaz-prowadzenia-pojazdow-warunkowe-umorzenie-1738660) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-01-08 > „przepis art. 67 § 3 k.k. stanowi – w zakresie orzekania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – lex specialis w stosunku do art. 42 § 2 k.k." - [V KK 285/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-285-21/uchylenie-zakazu-prowadzenia-pojazdow-wodnych-w-sprawie-karnej-376351) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-09-21 > „przepis stosuje się wyłącznie w razie skazania sprawcy, co" - [II K 306/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-k-306-25/warunkowe-umorzenie-jazda-po-pijanemu-zakaz-i-swiadczenie-6243) — wyrok z None - [III KS 29/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-ks-29-18/oddalenie-skargi-na-uchylenie-wyroku-warunkowo-umorzonego-2143633) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-12-11 > „przeszkodą do wydania orzeczenia reformatoryjnego przez Sąd odwoławczy była reguła ne peius" ## Przepisy - [art. 178a k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-178a) — Kodeks karny - [art. 66 § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-66) — Kodeks karny - [art. 178a § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-178a) — Kodeks karny - [art. 67 § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-67) — Kodeks karny - [art. 67 § 3 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-67) — Kodeks karny - [art. 42 § 2 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-42) — Kodeks karny - [art. 3 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-3) — Kodeks karny - [art. 454 § 1 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-454) — Kodeks postępowania karnego --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt