XXV C 1376/20Niedozwolone klauzule kredyt CHF nieważność umowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie M. Ż. i J. Ż. wnieśli pozew przeciwko Bankowi (...) S.A. domagając się ustalenia nieważności umowy o kredyt konsolidacyjny nr KK / (...) z dnia 13 października 2006 r. oraz zasądzenia od banku zwrotu świadczeń. Argumentowali, że umowa została narzucona przez bank, a klauzule dotyczące indeksacji kredytu kursem CHF są abuzywne, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy. Podkreślali brak indywidualnego uzgodnienia tych postanowień oraz niejasne zasady ustalania kursów walut przez bank. Bank wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że umowa została indywidualnie uzgodniona, a powodowie zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie materiału dowodowego, uznał klauzule indeksacyjne za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c. Stwierdził, że postanowienia te nie były indywidualnie uzgodnione, kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich interesy, m.in. poprzez umożliwienie bankowi dowolnego ustalania kursów walut i narzucanie ukrytej prowizji. W związku z abuzywnością klauzul indeksacyjnych, które stanowiły główne świadczenie stron, sąd uznał całą umowę za nieważną na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c. i orzecznictwem TSUE. W konsekwencji zasądził od banku na rzecz powodów zwrot świadczeń w kwocie 349.047,01 zł i 123.109,63 CHF wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd oddalił zarzut przedawnienia podniesiony przez bank.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie nieważności umów kredytów indeksowanych kursem CHF z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych i braku indywidualnego uzgodnienia.
Dotyczy umów zawartych przed zmianami w prawie bankowym i orzecznictwie TSUE, gdzie klauzule indeksacyjne były stosowane w sposób opisany w uzasadnieniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu konsolidacyjnego dotyczące indeksacji kursem waluty obcej, nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem, są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, m.in. poprzez umożliwienie bankowi dowolnego ustalania kursów walut.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne nie były indywidualnie negocjowane, a bank jednostronnie ustalał kursy walut, co naruszało równowagę kontraktową i interesy konsumenta. Brak przejrzystości mechanizmu ustalania kursów oraz możliwość dowolnego kształtowania zobowiązania przez bank przesądziły o abuzywności.
Czy umowa kredytu konsolidacyjnego zawierająca niedozwolone postanowienia indeksacyjne jest nieważna w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest nieważna w całości, ponieważ klauzule indeksacyjne stanowią główne świadczenie stron, a ich wyeliminowanie prowadzi do tak daleko idącej modyfikacji umowy, że nie może ona dalej obowiązywać.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, zgodnie z którym wyeliminowanie klauzul ryzyka walutowego, które są kluczowe dla charakteru umowy kredytu indeksowanego, prowadzi do niemożności dalszego wykonywania umowy w zamierzonej przez strony postaci, co skutkuje jej całkowitą nieważnością.
Czy bankowi przysługuje zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest chybiony.
Uzasadnienie
Sąd nie przedstawił szczegółowego uzasadnienia w tym zakresie w udostępnionym fragmencie, ale rozstrzygnięcie wskazuje na jego oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| J. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą określić stosunek prawny według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania tej korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w zakresie, w jakim przepisy o zobowiązaniach umownych nie regulują odmiennie skutków nieważności lub bezskuteczności czynności prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule indeksacyjne nie były indywidualnie uzgodnione. • Mechanizm indeksacji pozwalał bankowi na dowolne ustalanie kursów walut. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumentów. • Niejasne zasady ustalania kursów walut przez bank. • Niewykonalność dalszego wykonywania umowy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.
Odrzucone argumenty
Umowa została indywidualnie uzgodniona. • Powodowie zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym. • Kredyt indeksowany jest zgodny z prawem bankowym. • Zarzut przedawnienia roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
klauzule indeksacyjne są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy • bank może ustalać wysokość tego kursu w sposób dowolny i bez żadnych ograniczeń • nie budzi wątpliwości dopuszczalność co do zasady konstrukcji kredytu indeksowanego z perspektywy art. 69 prawa bankowego • mechanizm indeksacji jako złożony z postanowień umownych niedozwolonych w rozumieniu art. 385 (1) kc jest bezskuteczny wobec kredytobiorcy • skutkiem abuzywności wskazanych postanowień umowy stron wprowadzających zasadę indeksacji i określających jej mechanizm, jest upadek umowy ze skutkiem ex tunc
Skład orzekający
Tomasz Gal
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie nieważności umów kredytów indeksowanych kursem CHF z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych i braku indywidualnego uzgodnienia."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed zmianami w prawie bankowym i orzecznictwie TSUE, gdzie klauzule indeksacyjne były stosowane w sposób opisany w uzasadnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich abuzywności, co ma ogromne znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i banków. Wyrok potwierdza nieważność umowy, co jest znaczącym rozstrzygnięciem.
“Kredyt CHF nieważny! Sąd Okręgowy w Warszawie przyznał rację frankowiczom.”
Dane finansowe
zwrot świadczenia: 349 047,01 PLN
zwrot świadczenia: 123 109,63 CHF
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.