XVII AMC 35144/13Niedozwolone klauzule umowy renty nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami dwóch postanowień wzorca umowy „Umowa renty z tytułu przeniesienia własności do nieruchomości” stosowanego przez pozwanego (...) sp. z o.o. w G. Pierwsze zaskarżone postanowienie dotyczyło obowiązku terminowego przekazywania Funduszowi wszelkich niezbędnych informacji związanych z wykonywaniem prawa własności nieruchomości, w tym zawiadomień o zebraniach wspólnoty lub spółdzielni, pod rygorem zapłaty kary umownej w wysokości 100 zł, która mogła być potrącona z renty. Powód zarzucił, że jest to niedozwolona klauzula interpretacyjna (art. 385[3] pkt 9 kc) ze względu na nieprecyzyjne określenie obowiązków i przyznanie pozwanemu prawa do wiążącej interpretacji. Drugie postanowienie zakazywało właścicielowi przyjmowania osób trzecich jako mieszkańców bez pisemnej zgody spółki, pod rygorem niewypłacania renty. Powód wskazał, że ogranicza to prawa konsumenta w sposób bardziej restrykcyjny niż przepisy kodeksu cywilnego dotyczące prawa użytkowania i służebności mieszkania. Sąd Okręgowy, podzielając argumentację powoda, uznał obie klauzule za niedozwolone. Stwierdził, że pierwsza klauzula jest nieprecyzyjna, narusza interesy konsumenta poprzez nakładanie kary za niesprecyzowane obowiązki i przyznaje pozwanemu uprawnienia do wiążącej interpretacji umowy. Druga klauzula została uznana za zbyt daleko idące ograniczenie praw konsumenta, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające jego interesy, zarówno ekonomiczne, jak i prywatne. Sąd zakazał wykorzystywania tych postanowień w obrocie z konsumentami, nakazał publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego oraz zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych (klauzulach abuzywnych) w kontekście umów o dożywocie/rentę z przeniesieniem własności nieruchomości, szczególnie w zakresie klauzul dotyczących informacji, kar umownych oraz ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy konkretnego wzorca umowy i stanu faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca ochrony konsumentów ma szersze zastosowanie. Dotyczy umów zawieranych z konsumentami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy, które nakłada na konsumenta obowiązek przekazywania "wszelkich niezbędnych informacji związanych z prawidłowym wykonywaniem prawa własności Nieruchomości" oraz przewiduje karę umowną za jego niedopełnienie, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest niedozwolone, ponieważ jest nieprecyzyjne, narusza interesy konsumenta poprzez nakładanie kary za niesprecyzowane obowiązki i przyznaje kontrahentowi uprawnienia do wiążącej interpretacji umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzulę za niedozwoloną ze względu na jej nieprecyzyjność ("wszelkie niezbędne informacje"), co utrudnia konsumentowi określenie zakresu obowiązków. Dodatkowo, nałożenie kary umownej za niewykonanie nieprecyzyjnych obowiązków zostało uznane za rażące naruszenie interesów konsumenta. Klauzula wypełnia hipotezę art. 385[3] pkt 9 kc, przyznając kontrahentowi uprawnienia do wiążącej interpretacji umowy.
Czy postanowienie wzorca umowy, które zakazuje właścicielowi nieruchomości przyjmowania osób trzecich jako mieszkańców bez pisemnej zgody spółki, pod rygorem niewypłacania renty, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest niedozwolone, ponieważ jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, ograniczając ich prawa w sposób nieuzasadniony.
Uzasadnienie
Sąd uznał zakaz przyjmowania osób trzecich za zbyt daleko idące ograniczenie praw konsumenta, które nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących prawa użytkowania. Ograniczenie to narusza interesy ekonomiczne (ryzyko utraty renty) i prywatne konsumenta, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | powód |
| (...) sp. z o.o. w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Aby postanowienie umowne mogło być uznane za niedozwolone, musi spełniać cztery przesłanki: nie zostało indywidualnie uzgodnione, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco narusza interesy konsumenta oraz nie dotyczy głównych świadczeń stron sformułowanych jednoznacznie.
k.p.c. art. 479 § 42
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zakazuje wykorzystywania niedozwolonych postanowień wzorca umowy w obrocie z udziałem konsumentów.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy.
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
Reguluje prawo użytkowania, które polega na oddaniu rzeczy do używania i pobierania jej pożytków.
k.c. art. 284
Kodeks cywilny
Dotyczy prawa użytkowania.
k.c. art. 301 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje prawo do przyjęcia na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie w ramach służebności mieszkania.
k.p.c. art. 479 § 44
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Uzasadnia orzeczenie o nakazaniu pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedookreślony i niejednoznaczny charakter postanowienia nr 1 ("wszelkich niezbędnych informacji") utrudnia konsumentowi określenie zakresu obowiązków. • Nakładanie kary umownej za niewykonanie niesprecyzowanych obowiązków stanowi rażące naruszenie interesów konsumentów. • Postanowienie nr 1 przyznaje kontrahentowi uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy (art. 385[3] pkt 9 kc). • Zakaz przyjmowania osób trzecich jako mieszkańców w postanowieniu nr 2 jest zbyt daleko idący i ogranicza prawa konsumenta w stopniu większym niż przepisy kodeksu cywilnego. • Postanowienie nr 2 jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, zarówno ekonomiczne, jak i prywatne.
Godne uwagi sformułowania
konsument znajduje się w gorszej sytuacji • dobre obyczaje to normy postępowania polegające na nienadużywaniu w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej • naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale też każdy inny, chociażby niewymierny • Poprzez kwestionowaną klauzulę nr 1 pozwany nadaje sobie uprawnienie do pobierania kary umownej, co powoduje u konsumenta realne uszczuplenie majątku i straty finansowe • poprzez wprowadzenie postanowienia nr 2 pozwany przedsiębiorca nie tylko uzależnia zamieszkanie osób bliskich w mieszkaniu, którego użytkownikiem jest konsument, od jego zgody, ale także zastrzega sobie prawo do niewypłacania renty
Skład orzekający
Anna Iwaszko
SSO
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych (klauzulach abuzywnych) w kontekście umów o dożywocie/rentę z przeniesieniem własności nieruchomości, szczególnie w zakresie klauzul dotyczących informacji, kar umownych oraz ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego wzorca umowy i stanu faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca ochrony konsumentów ma szersze zastosowanie. Dotyczy umów zawieranych z konsumentami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami przedsiębiorców w umowach dotyczących przeniesienia własności nieruchomości w zamian za rentę, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na potencjalne ryzyko dla osób starszych.
“Czy umowa renty z przeniesieniem własności nieruchomości chroni seniorów, czy ich krzywdzi? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.