XVII AmC 3098/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B.R. pozwał (...) S.A. o uznanie za niedozwolone i zakazanie stosowania postanowienia wzorca umowy dotyczącego opłaty likwidacyjnej, wskazując na jego sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumentów (art. 385[1] § 1 kc). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że oferta kierowana jest do przedsiębiorców, a opłata likwidacyjna stanowi główne świadczenie. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że powód nie przedstawił dowodów na stosowanie spornego zapisu w okresie wymaganym przez art. 479[39] kpc. Zeznania świadka G.K. wskazywały, że ostatnia subskrypcja produktu, do którego odnosił się wzorzec, miała miejsce w listopadzie 2010 r., co oznaczało zaprzestanie stosowania wzorca. Ponadto, powód nie załączył pełnej treści wzorca umowy, co uniemożliwiło rzetelną ocenę zapisu pod kątem jego niedozwolonego charakteru. Sąd oddalił również wniosek pozwanego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego aktuariusza jako nieistotny dla rozstrzygnięcia w świetle zebranego materiału dowodowego. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie legitymacji procesowej ubezpieczonego w sprawach o klauzule abuzywne oraz znaczenie dowodów na stosowanie wzorca umowy w postępowaniu o uznanie klauzul za niedozwolone.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i nie stanowi przełomu w interpretacji klauzul dotyczących opłat likwidacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące opłaty likwidacyjnej, określające jej wysokość procentowo w zależności od roku trwania odpowiedzialności, może być uznane za niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie powództwo zostało oddalone z powodu braku dowodów na stosowanie wzorca w okresie wymaganym przez prawo oraz niezałączenia pełnej treści wzorca umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej do wystąpienia z żądaniem, ponieważ nie przedstawił dowodów na stosowanie spornego zapisu w okresie wymaganym przez art. 479[39] kpc. Dodatkowo, brak pełnej treści wzorca umowy uniemożliwił ocenę zapisu pod kątem jego niedozwolonego charakteru.
Czy ubezpieczony, będący beneficjentem umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek, posiada legitymację do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony może być traktowany jak konsument i posiada narzędzia ochrony konsumenckiej, w tym prawo do żądania kontroli umowy w drodze powództwa indywidualnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 808 § 5 kc oraz wyrok Sądu Apelacyjnego, zgodnie z którym ubezpieczony, na rzecz którego zawarto umowę ubezpieczenia, powinien być traktowany jak konsument i mieć realną możliwość obrony swoich praw w ramach kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorców umownych.
Czy sąd powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłego aktuariusza, gdy materiał dowodowy jest niewystarczający do oceny klauzuli?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy dowód ten został uznany za nie mający istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w świetle zebranego materiału dowodowego, który okazał się niewystarczający do analizy zapisu pod kątem jego niedozwolonego charakteru, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego byłoby niecelowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. R. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 808 § 5
Kodeks cywilny
Jeżeli umowa ubezpieczenia nie wiąże się bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową ubezpieczonej osoby fizycznej, art. 385 (1) -385 (3) stosuje się odpowiednio w zakresie, w jakim umowa dotyczy praw i obowiązków ubezpieczonego.
k.p.c. art. 479 § 36
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy regulujące postępowanie w sprawach o uznanie wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479 § 38
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo w sprawach o uznanie wzorca umowy za niedozwolone może wytoczyć każdy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą postanowienie, którego uznania za niedozwolone żąda się pozwem.
k.p.c. art. 479 § 39
Kodeks postępowania cywilnego
Z żądaniem uznania wzorca umowy za niedozwolone można wystąpić także wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego zaniechania nie minęło sześć miesięcy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazywania dowodów przez strony.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrotu kosztów postępowania przez stronę przegrywającą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na stosowanie wzorca umowy w okresie wymaganym przez art. 479[39] kpc. • Niezałączenie przez powoda pełnej treści wzorca umowy, co uniemożliwiło ocenę klauzuli. • Ostatnia subskrypcja produktu miała miejsce w listopadzie 2010 r., co oznacza zaprzestanie stosowania wzorca.
Odrzucone argumenty
Opłata likwidacyjna stanowi główne świadczenie i nie może być uznana za niedozwoloną. • Kwestionowany zapis był stosowany w umowach z konsumentami.
Godne uwagi sformułowania
Ubezpieczonemu przysługuje zatem prawo do żądania kontroli umowy w drodze powództwa wytoczonego w sprawie indywidualnej. • Skoro zatem ustawa nakazuje traktować ubezpieczonego, na którego rzecz zawarta została umowa ubezpieczenia jak konsumenta (...), to musi wiązać się to z daniem mu realnej możliwości obrony jego praw w ramach kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorców umownych. • Powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej do wystąpienia z żądaniem zawartym w pozwie. • Data ta jest bowiem nazbyt odległa, by móc potwierdzać wskazane powyżej okoliczności, skoro powództwo w tej sprawie zostało wniesione dopiero 25 lutego 2013 roku.
Skład orzekający
Adam Malinowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej ubezpieczonego w sprawach o klauzule abuzywne oraz znaczenie dowodów na stosowanie wzorca umowy w postępowaniu o uznanie klauzul za niedozwolone."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i nie stanowi przełomu w interpretacji klauzul dotyczących opłat likwidacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony konsumentów w umowach ubezpieczeniowych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i dowodowych, co jest istotne dla praktyków.
“Czy opłata likwidacyjna w ubezpieczeniach jest zawsze legalna? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi dowodowe.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.