XVII AMC 3098/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B. R. wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia dotyczącego opłaty likwidacyjnej, zawartego we wzorcu umowy „Tabela opłat i limitów składek” pozwanego Towarzystwa (...) S.A. Powód argumentował, że opłata jest wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385¹ § 1 k.c. Pozwany w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa, kwestionując stosowanie wzorca w umowach z konsumentami i twierdząc, że opłata likwidacyjna stanowi główne świadczenie. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, wskazując na brak dowodów ze strony powoda. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał stosowania spornego wzorca w okresie objętym art. 479³⁹ k.p.c., a także nie przedstawił pełnej treści wzorca umowy, co uniemożliwiło ocenę zapisu pod kątem jego niedozwolonego charakteru. Sąd odwołał się do zeznań świadka G. K., z których wynikało, że ostatnia subskrypcja produktu miała miejsce w listopadzie 2010 r., co sugeruje zaprzestanie stosowania wzorca. Sąd oddalił również wniosek pozwanego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego aktuariusza jako nie mający istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie konieczności udowodnienia stosowania wzorca umowy w okresie legitymującym do wytoczenia powództwa w sprawach o klauzule niedozwolone oraz znaczenia pełnej treści wzorca dla oceny jego postanowień.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów po stronie powodowej; nie rozstrzyga merytorycznie o niedozwolonym charakterze opłaty likwidacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące opłaty likwidacyjnej, zawarte w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo podlega oddaleniu z powodu niewykazania przez powoda stosowania wzorca umowy w okresie legitymującym do wytoczenia powództwa oraz braku przedstawienia pełnej treści wzorca umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał, iż pozwany stosował sporny wzorzec umowy w okresie objętym przepisami k.p.c. dotyczącymi kontroli wzorców umownych, ani nie przedstawił pełnej treści wzorca, co uniemożliwiło ocenę zapisu. Zeznania świadka wskazywały na zaprzestanie stosowania produktu w 2010 r., podczas gdy pozew wniesiono w 2013 r.
Czy ubezpieczony, będący beneficjentem umowy ubezpieczenia zawartej na cudzy rachunek, posiada legitymację czynną do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony ma legitymację czynną do żądania kontroli umowy w drodze powództwa indywidualnego, zgodnie z art. 808 § 5 k.c. i analogicznie w ramach kontroli abstrakcyjnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 808 § 5 k.c., który nakazuje traktować ubezpieczonego jak konsumenta w zakresie praw i obowiązków wynikających z umowy ubezpieczenia, co obejmuje możliwość korzystania z roszczeń w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 808 § § 5
Kodeks cywilny
Jeżeli umowa ubezpieczenia nie wiąże się bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową ubezpieczonej osoby fizycznej, art. 385¹ -385³ stosuje się odpowiednio w zakresie, w jakim umowa dotyczy praw i obowiązków ubezpieczonego.
k.p.c. art. 479³⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące kontroli wzorców umownych.
k.p.c. art. 479³⁸
Kodeks postępowania cywilnego
Legitymacja czynna do wytoczenia powództwa o uznanie wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wystąpienia z żądaniem uznania wzorca za niedozwolony po zaniechaniu jego stosowania.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie wykazał stosowania spornego wzorca umowy w okresie objętym art. 479³⁹ k.p.c. • Powód nie przedstawił pełnej treści wzorca umowy, co uniemożliwiło ocenę zapisu. • Zeznania świadka G. K. wskazują na zaprzestanie stosowania produktu w listopadzie 2010 r.
Odrzucone argumenty
Opłata likwidacyjna jest wygórowana i rażąco narusza interesy konsumentów. • Opłata likwidacyjna nie jest powiązana z realnie poniesionymi wydatkami.
Godne uwagi sformułowania
powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej do wystąpienia z żądaniem zawartym w pozwie • brak dowodów na okoliczności przytoczone w pozwie i kwestionowaniu ich przez pozwanego • brak dokumentu odzwierciedlającego treść wzorca czyni niemożliwym dokonanie oceny zapisu pod kątem wyczerpania hipotezy art. 385¹ § 1 kc
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności udowodnienia stosowania wzorca umowy w okresie legitymującym do wytoczenia powództwa w sprawach o klauzule niedozwolone oraz znaczenia pełnej treści wzorca dla oceny jego postanowień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów po stronie powodowej; nie rozstrzyga merytorycznie o niedozwolonym charakterze opłaty likwidacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul niedozwolonych w umowach konsumenckich, jednak rozstrzygnięcie opiera się na przesłankach formalnych (brak dowodów), a nie merytorycznej ocenie klauzuli.
“Czy opłata likwidacyjna w ubezpieczeniu jest zawsze legalna? Sąd wyjaśnia, co musisz udowodnić.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.