XVII AMC 12744/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód – Stowarzyszenie (...) – wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie stosowania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy najmu samochodów, które nakazywało rozstrzyganie wszelkich sporów przez sąd właściwy dla siedziby Wynajmującego. Powód argumentował, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 kc. Wskazał, że pozbawia konsumenta możliwości skorzystania z sądów właściwości przemiennej lub ogólnej, tworząc nierówność stron. Pozwani, prowadzący działalność w zakresie najmu pojazdów, uznali powództwo, przyznając, że wzorzec zawiera niedozwolone zapisy i zobowiązując się do jego zmiany. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko powoda i uznając brak sporu co do niedozwolonego charakteru zapisu, ustalił stan faktyczny na podstawie twierdzeń stron. Sąd zważył, że kwestionowane postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron, nie było indywidualnie uzgodnione i narusza dobre obyczaje oraz rażąco interesy konsumenta. Odwrócenie zasady Actor sequitur forum rei i ograniczenie wyboru sądu do siedziby wynajmującego, bez możliwości skorzystania z właściwości przemiennej, stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta, zarówno ekonomicznych (koszty podróży), jak i nieekonomicznych (utrata czasu, niedogodności organizacyjne). Sąd uznał postanowienie za niedozwolone na podstawie art. 385[1] § 1 kc i zakazał jego wykorzystywania w obrocie z konsumentami na podstawie art. 479[42] § 1 kpc. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 kpc, zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika powoda. Nakazano publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul umownych ograniczających właściwość sądu w umowach konsumenckich, zwłaszcza w kontekście najmu pojazdów.
Dotyczy umów zawieranych z konsumentami, gdzie stosowany jest wzorzec umowy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienie wzorca umowy najmu samochodów, zgodnie z którym wszelkie spory wynikłe z umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Wynajmującego, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwoloną klauzulę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie to narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów, ponieważ ogranicza ich możliwość dochodzenia roszczeń przed sądem właściwości przemiennej lub ogólnej, narzucając sąd właściwy dla siedziby wynajmującego. Tworzy to nierówność stron i utrudnia konsumentom dostęp do sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Stowarzyszenie (...) w W. | instytucja | powód |
| D. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Ł. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz wykorzystywania w obrocie z udziałem konsumentów niedozwolonych postanowień wzorców umów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 385[3] § pkt. 23
Kodeks cywilny
Wskazanie jako przykładowej klauzuli abuzywnej postanowień, które narzucają konsumentowi rozpoznanie sprawy przez sąd, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy.
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazanie publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Uzasadnienie orzeczenia o nakazaniu pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy narusza dobre obyczaje, ponieważ odwraca zasadę Actor sequitur forum rei i ogranicza konsumentowi możliwość wyboru sądu. • Postanowienie rażąco narusza interesy konsumenta, tworząc nierówność stron i utrudniając dochodzenie roszczeń (koszty, czas, niedogodności organizacyjne). • Postanowienie wypełnia hipotezę art. 385[1] § 1 kc oraz przykładową klauzulę z art. 385[3] pkt. 23 kc.
Godne uwagi sformułowania
Obyczajem wywodzącym się już z prawa rzymskiego jest, że to powód udaje się do sądu pozwanego – Actor sequitur forum rei. • Kwestionowane postanowienie odwracając tę zasadę staje w sprzeczności z dobrymi obyczajami, ponieważ kształtuje stosunek zobowiązaniowy w taki sposób, iż pomiędzy stronami powstaje znaczna nierównorzędność. • Naruszenie interesów konsumenta, aby było rażące, musi być doniosłe czy też znaczące. • Interesy konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale też każdy inny, chociażby niewymierny.
Skład orzekający
Adam Malinowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul umownych ograniczających właściwość sądu w umowach konsumenckich, zwłaszcza w kontekście najmu pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami, gdzie stosowany jest wzorzec umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami umownymi, które utrudniają dochodzenie roszczeń. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy chroniące słabszą stronę umowy.
“Czy sąd zawsze jest tam, gdzie chcesz? Klauzula wyboru sądu w umowie najmu może być pułapką dla konsumenta!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.