XVII AMC 10965/12Niedozwolone klauzule windykacja dane osobowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami dwóch postanowień wzorca umowy pożyczki: "koszty windykacji w przypadku konieczności osobistego kontaktu pracownika firmy z Pożyczkobiorcą – 400, 00 zł" oraz „Pożyczkobiorca wyraża zgodę na opublikowanie danych osobowych, które udostępnił Pożyczkodawcy w prasie, mediach oraz każdym miejscu, które Pożyczkodawca uzna za stosowne.”. Powód argumentował, że klauzule te są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumentów, naruszając przepisy Kodeksu cywilnego o klauzulach niedozwolonych (art. 385[3] pkt 9 kc). Sąd Okręgowy, po analizie argumentów obu stron, uznał powództwo w całości za zasadne. Sąd stwierdził, że obie klauzule spełniają przesłanki uznania ich za niedozwolone zgodnie z art. 385[1] § 1 kc: nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a nie dotyczą głównych świadczeń stron. W odniesieniu do klauzuli o kosztach windykacji, sąd uznał, że opłata 400 zł jest wygórowana, nieadekwatna do rzeczywistych kosztów, stanowi dodatkowe źródło dochodu przedsiębiorcy i przerzuca ryzyko prowadzenia działalności na konsumenta. Klauzula dotycząca publikacji danych osobowych została uznana za naruszającą prawo do swobodnego decydowania o swoich danych, wymuszającą zgodę i potencjalnie prowadzącą do naruszenia dóbr osobistych konsumenta. Sąd zakazał wykorzystywania tych klauzul w obrocie z konsumentami, nakazał publikację wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego oraz zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o klauzulach niedozwolonych w umowach konsumenckich, zwłaszcza w kontekście opłat windykacyjnych i przetwarzania danych osobowych.
Dotyczy umów zawieranych z konsumentami przy użyciu wzorca umowy. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące kosztów windykacji w wysokości 400 zł za osobisty kontakt pracownika z pożyczkobiorcą jest niedozwoloną klauzulą umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to niedozwolona klauzula umowna.
Uzasadnienie
Opłata jest wygórowana, nieadekwatna do rzeczywistych kosztów, stanowi dodatkowe źródło dochodu przedsiębiorcy i przerzuca ryzyko prowadzenia działalności na konsumenta, naruszając tym samym dobre obyczaje i interesy konsumenta.
Czy postanowienie wzorca umowy wymagające od pożyczkobiorcy zgody na publikację jego danych osobowych w prasie, mediach lub innym miejscu uznanym przez pożyczkodawcę jest niedozwoloną klauzulą umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to niedozwolona klauzula umowna.
Uzasadnienie
Postanowienie wymusza zgodę na przetwarzanie danych, pozbawiając konsumenta możliwości swobodnego decydowania o swoich danych, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interes, potencjalnie prowadząc do naruszenia dóbr osobistych.
Czy opłata za czynności windykacyjne może być naliczana w wysokości wyższej niż 40 euro, o której mowa w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych?
Odpowiedź sądu
Tak, ale wysokość opłat musi odzwierciedlać faktyczne koszty, a nie stanowić arbitralnie ustalone dodatkowe źródło dochodu.
Uzasadnienie
Ustawa zezwala na naliczanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, jednakże wysokość tych kosztów musi być uzasadniona poniesionymi nakładami, a nie arbitralnie ustalona przez przedsiębiorcę. Opłata 400 zł została uznana za rażąco wygórowaną.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | powód |
| M. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Aby postanowienie umowne mogło być uznane za niedozwolone, musi spełniać cztery przesłanki: nie zostało indywidualnie uzgodnione, ukształtowane przez nie prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami, powyższe prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta oraz postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron.
u.o.d.o. art. 23 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie danych osobowych
Przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych, a zgoda nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści. Zgoda musi być złożona świadomie, wyraźnie i swobodnie.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zakazuje wykorzystywania niedozwolonych postanowień wzorca umowy w obrocie z udziałem konsumentów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 385[3] § pkt 9
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy.
u.t.z.t.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Wierzycielowi przysługuje od dłużnika z tytułu rekompensaty za koszty odzyskiwania należności równowartość kwoty 40 euro.
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata windykacyjna 400 zł jest wygórowana i nieadekwatna do rzeczywistych kosztów. • Zgoda na publikację danych osobowych jest wymuszana i narusza swobodę decydowania konsumenta. • Przedsiębiorca przerzuca ryzyko prowadzenia działalności na konsumenta. • Koszty windykacji stanowią dodatkowe źródło dochodu pozwanego. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta.
Odrzucone argumenty
Koszty windykacji obejmują nie tylko paliwo, ale także wynagrodzenie pracownika i koszty eksploatacji. • Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych zezwala na naliczanie opłat windykacyjnych. • Zgoda na przetwarzanie danych osobowych została zawarta we wzorcu umowy, spełniając przesłanki art. 23 u.o.d.o.
Godne uwagi sformułowania
koszty windykacji w przypadku konieczności osobistego kontaktu pracownika firmy z Pożyczkobiorcą – 400, 00 zł • Pożyczkobiorca wyraża zgodę na opublikowanie danych osobowych, które udostępnił Pożyczkodawcy w prasie, mediach oraz każdym miejscu, które Pożyczkodawca uzna za stosowne. • dobre obyczaje to normy postępowania polegające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. • koszty windykacyjne w ogóle nie były pobierane. • zgoda nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści. • podanie danych osobowych przez klientów jest dobrowolne miało charakter wyłącznie iluzoryczny • egzekwowanie od klientów dodatkowych opłat za wykonanie określonych we wzorcu czynności stanowi de facto dodatkowe źródło dochodu pozwanego przedsiębiorcy
Skład orzekający
Anna Iwaszko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o klauzulach niedozwolonych w umowach konsumenckich, zwłaszcza w kontekście opłat windykacyjnych i przetwarzania danych osobowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami przy użyciu wzorca umowy. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnych problemów konsumentów z nieuczciwymi klauzulami umownymi, które mogą prowadzić do nieoczekiwanych kosztów i naruszenia prywatności.
“Czy 400 zł za wizytę windykatora to uczciwa opłata? Sąd rozstrzyga o klauzulach w umowach pożyczek.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.