XV Ca 308/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację pozwanego M. R. od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, który zasądził od pozwanego na rzecz powoda (Zarządu (...) w P.) kwotę 270,80 zł z odsetkami i kosztami procesu za przejazd bez ważnego biletu. Pozwany zarzucił w apelacji m.in. sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym, dotyczące sposobu posiadania biletu, adnotacji na wezwaniu do zapłaty, uniemożliwienia skasowania biletu przez kontrolera oraz braku widocznego identyfikatora kontrolera. Podniósł również zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 354 kc w zw. z art. 487 kc, art. 474 kc, art. 774 kc, art. 471 kc) oraz prawa procesowego (art. 233 kpc, art. 230 kpc, art. 299 kpc). Sąd Okręgowy, analizując materiał dowodowy, w tym zeznania świadków M. S. (kontrolera) i M. B. (kolegi pozwanego), uznał, że ustalenia Sądu Rejonowego były błędne. Sąd Okręgowy zakwestionował wiarygodność zeznań kontrolera, wskazując na jego potencjalny interes w korzystnym przedstawieniu wyników kontroli oraz brak pamięci co do szczegółów zdarzenia. Z drugiej strony, uznał zeznania świadka M. B. za spójne i zgodne z innymi dowodami. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pozwany, mimo posiadania biletu, nie zdążył go skasować z powodu działań kontrolera lub braku możliwości niezwłocznego skasowania po ruszeniu pojazdu. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie dopuścił się zwłoki w spełnieniu obowiązku, a nawet jeśli, to w grę wchodziła zwłoka wierzyciela. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda jedynie kwotę 1,30 zł (cenę biletu), a w pozostałej części powództwo oddalił. Kosztami procesu w obu instancjach obciążono powoda, zasądzając od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego w kwocie 30 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja obowiązku pasażera i przewoźnika w kontekście umowy przewozu, ocena dowodów w sprawach o opłaty dodatkowe, zasady postępowania apelacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli biletów w komunikacji miejskiej; ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pasażer, który posiadał bilet, ale nie zdążył go skasować przed rozpoczęciem kontroli, dopuścił się naruszenia warunków umowy przewozu, uzasadniającego nałożenie opłaty dodatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli niezwłoczne skasowanie biletu po ruszeniu pojazdu nie zostało mu uniemożliwione lub nie dopuścił się zwłoki w jego skasowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie dopuścił się zwłoki w skasowaniu biletu, a nawet jeśli, to w grę wchodziła zwłoka wierzyciela (przewoźnika), co wykluczało nałożenie opłaty dodatkowej. Analiza zeznań świadków i dokumentów wskazała na możliwość uniemożliwienia prawidłowego skasowania biletu przez działania kontrolera.
Jak ocenić wiarygodność zeznań świadków w sprawie o zapłatę opłaty dodatkowej, gdy jeden ze świadków jest pracownikiem powoda, a drugi jest kolegą pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy ocenić zeznania każdego świadka indywidualnie, uwzględniając potencjalny interes w przedstawieniu korzystnego dla siebie obrazu zdarzenia, ale nie dyskwalifikując ich z góry.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy skrytykował Sąd Rejonowy za bezkrytyczne przyjęcie zeznań kontrolera (pracownika powoda) i odrzucenie zeznań kolegi pozwanego. Sąd Okręgowy wskazał, że kontroler również ma interes w korzystnym przedstawieniu wyników swojej pracy, a zeznania świadka M. B. nie zawierały istotnych niekonsekwencji.
Czy sąd drugiej instancji może przeprowadzić dowód z przesłuchania strony, która nie została przesłuchana w pierwszej instancji?
Odpowiedź sądu
Nie, dowód z przesłuchania strony jest niedopuszczalny w postępowaniu apelacyjnym, chyba że zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające przeprowadzenie go z urzędu w pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanego o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania w apelacji, powołując się na art. 505^11 § 1 kpc. Jednocześnie uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do oceny istotnych okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. - Zarząd (...) | instytucja | powód |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
przew. art. 33a § 3
Prawo przewozowe
W razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego albo osoba przez niego upoważniona pobiera właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawia wezwanie do zapłaty.
Pomocnicze
przew. art. 16 § 1
Prawo przewozowe
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania strony jest niedopuszczalny w postępowaniu apelacyjnym.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
k.c. art. 487
Kodeks cywilny
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
k.c. art. 774
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 486 § 2
Kodeks cywilny
Zwłoka wierzyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nie dopuścił się zwłoki w skasowaniu biletu. • Działania kontrolera mogły uniemożliwić prawidłowe skasowanie biletu. • Ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była błędna, w szczególności zeznań świadka M. B. • Kontroler również miał interes w korzystnym dla siebie przedstawieniu zdarzenia.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie uiścił opłaty za przejazd. • Pozwany nie posiadał ważnego biletu w momencie kontroli. • Ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące przebiegu kontroli były prawidłowe.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób w postępowaniu pozwanego dopatrzeć się niewypełnienia obowiązku „niezwłocznego” skasowania biletu po ruszeniu pojazdu. • Ocena Sądu Rejonowego w tym zakresie była zatem błędna (art.233§1 kpc) i poczynione ustalenia faktyczne wymagały weryfikacji o podstawowe ustalenie, że pozwany wprawdzie nie skasował biletu, tym niemniej nie dopuścił się zwłoki w spełnieniu swego obowiązku. • Kontroler jest przecież rozliczany z wyników swej działalności i korzystniejsze jest dla niego wykazaniem się wykryciem większej ilości osób podróżujących bez ważnego biletu.
Skład orzekający
M. Wysocki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku pasażera i przewoźnika w kontekście umowy przewozu, ocena dowodów w sprawach o opłaty dodatkowe, zasady postępowania apelacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli biletów w komunikacji miejskiej; ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów i okoliczności faktycznych, nawet w pozornie rutynowych sprawach o niewielkie kwoty. Pokazuje też, że pozory mogą mylić, a sąd drugiej instancji może znacząco zmienić rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.
“Czy 1,30 zł może wygrać apelację? Sąd Okręgowy zmienia wyrok w sprawie o opłatę dodatkową za bilet.”
Dane finansowe
WPS: 272,75 PLN
zapłata za bilet: 1,3 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.