Orzeczenie · 2026-05-07

XIX Ga 19/25Przedawnienie roszczen o rekompensatę i odsetki w transakcjach handlowych

Sąd
Sąd Okręgowy
Miejsce
Katowice
Data
2026-05-07
SAOSGospodarczetransakcje handloweWysokaokręgowy
transakcje handlowekoszty odzyskiwania należnościodsetki za opóźnieniefaktoringprzedawnienieKonwencja CMRprawo przewozowekoszty procesu

Sąd Rejonowy w Katowicach wyrokiem z dnia 23 października 2024 roku oddalił powództwo o zasądzenie kwoty 46.898,63 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności oraz odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Sąd Rejonowy uznał roszczenia za przedawnione, stosując przepisy Konwencji CMR oraz ustawy Prawo przewozowe. Apelację od tego wyroku wniósł powód, domagając się zmiany orzeczenia i zasądzenia dochodzonej kwoty. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Uznano, że roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności nie mogło być dochodzone przez powoda, ponieważ nie zostało mu przeniesione przez faktora, a ponadto roszczenie to jest niezbywalne. W zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo jedynie w niewielkiej części, dotyczącej 23 przewozów (16 krajowych i 7 kabotażowych), do których zastosowanie miało prawo polskie. W odniesieniu do przewozów objętych Konwencją CMR, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego o przedawnieniu roszczeń o odsetki. Ostatecznie, Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powoda skapitalizowane odsetki w kwocie 77,88 zł, a w pozostałym zakresie apelację oddalił. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego i apelacyjnego zostało oparte na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń w transakcjach handlowych, w tym roszczeń o rekompensatę i odsetki, w kontekście Konwencji CMR oraz prawa krajowego. Kwestia zbywalności roszczenia o rekompensatę.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z faktoringiem i umowami przewozu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności, oparte na art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, przedawnia się według trzyletniego terminu z art. 118 k.c., czy też według krótszego terminu związanego z roszczeniem głównym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności przedawnia się według trzyletniego terminu z art. 118 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołując się na uchwałę SN III CZP 37/20 stwierdził, że termin przedawnienia roszczenia o rekompensatę określa art. 118 k.c.

Czy roszczenia wynikające z umów przewozu podlegających Konwencji CMR, w tym roszczenia o odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, przedawniają się według rocznego terminu z art. 32 ust. 1 Konwencji CMR, czy też według przepisów prawa krajowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenia wynikające z przewozów podlegających Konwencji CMR, w tym roszczenia o odsetki za opóźnienie, przedawniają się według rocznego terminu z art. 32 ust. 1 Konwencji CMR.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy przyjął autonomiczną wykładnię Konwencji CMR, zgodnie z którą termin przedawnienia z art. 32 ust. 1 Konwencji ma zastosowanie do wszelkich roszczeń wynikających z umowy przewozu podlegającej Konwencji, niezależnie od podstawy prawnej tych roszczeń.

Czy przelew wierzytelności przyszłych, w tym przyszłych odsetek za opóźnienie, na podstawie umowy faktoringu, pozbawia pierwotnego wierzyciela prawa do dochodzenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przelew wierzytelności przyszłych, w tym przyszłych odsetek, nie pozbawia pierwotnego wierzyciela prawa do dochodzenia rekompensaty, jednakże roszczenie o rekompensatę jest niezbywalne i nie może być przeniesione na faktora.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie o rekompensatę jest niezbywalne zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, co uniemożliwia jego przeniesienie na faktora.

Czy roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, nabyte przez powoda w drodze cesji zwrotnej od faktora, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, dotyczące przewozów objętych Konwencją CMR, uległo przedawnieniu zgodnie z art. 32 ust. 1 Konwencji CMR. Roszczenie o odsetki dotyczące przewozów krajowych i kabotażowych nie uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy rozróżnił przedawnienie odsetek w zależności od podstawy prawnej przewozu (Konwencja CMR vs. prawo krajowe), stosując odpowiednio art. 32 ust. 1 Konwencji CMR i art. 118 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Częściowa zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Powód (w niewielkiej części)

Strony

NazwaTypRola
Powódinnepowód
Pozwanyinnepozwany
(...) Spółka Akcyjna w R.spółkafaktor

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.t.h. art. 10 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności jest niezbywalne.

u.p.d.o.t.h. art. 7 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe.

Konwencja CMR art. 32 § 1

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarów

Jednoroczny termin przedawnienia dla roszczeń wynikających z przewozów podlegających Konwencji.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.c. art. 509 § 2

Kodeks cywilny

Przejście praw związanych z wierzytelnością na nabywcę.

Prawo przewozowe art. 77 § 1

Ustawa - Prawo przewozowe

Roczny termin przedawnienia roszczeń.

k.c. art. 792

Kodeks cywilny

Przedawnienie roszczeń z umowy przewozu.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego podziału kosztów procesu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności jest niezbywalne. • Roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych dotyczące przewozów krajowych i kabotażowych nie uległy przedawnieniu według art. 118 k.c. • Roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych dotyczące przewozów objętych Konwencją CMR uległy przedawnieniu według art. 32 ust. 1 Konwencji CMR.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności, nabyte przez powoda w drodze cesji zwrotnej, powinno zostać uwzględnione. • Roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych dotyczące przewozów objętych Konwencją CMR nie uległy przedawnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności nie może być zbyte. • Konwencja CMR ma na celu ujednolicenie zasad odpowiedzialności przewoźnika w międzynarodowym przewozie drogowym towarów i jej przepisy, w tym dotyczące przedawnienia, podlegają wykładni autonomicznej. • Zgodnie z art. 509 § 2 k.c., wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń w transakcjach handlowych, w tym roszczeń o rekompensatę i odsetki, w kontekście Konwencji CMR oraz prawa krajowego. Kwestia zbywalności roszczenia o rekompensatę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z faktoringiem i umowami przewozu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii przedawnienia i zbywalności roszczeń w transakcjach handlowych, z uwzględnieniem międzynarodowych konwencji, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego.

“Czy roszczenie o rekompensatę za długi można sprzedać? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady przedawnienia i zbywalności.”

Dane finansowe

WPS: 46 898,63 PLN

odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych: 77,88 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst