XIV C 685/24Niedozwolona klauzula przeliczeniowa kredytu frankowego nawaznosc umowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich, zawartej przez powodów jako konsumentów z pozwanym bankiem. Powodowie wnieśli o ustalenie nieważności umowy oraz o zasądzenie od banku zwrotu świadczeń spełnionych w jej wykonaniu, argumentując, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia (klauzule abuzywne) dotyczące przeliczenia waluty. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po analizie umowy i przepisów prawa, uznał klauzulę przeliczeniową za niedozwoloną. Stwierdzono, że klauzula ta nie została indywidualnie uzgodniona, nie była sformułowana w sposób jednoznaczny i przejrzysty, a jej stosowanie rażąco naruszało interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko walutowe. Sąd odwołał się do dyrektywy UE w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W związku z tym, że klauzula przeliczeniowa stanowiła kluczowy element umowy, jej abuzywność skutkowała nieważnością całej umowy kredytu. Sąd oddalił zarzuty banku dotyczące przedawnienia roszczeń i zużycia wzbogacenia. W konsekwencji nieważności umowy, zasądzono od banku na rzecz powódki zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy, w kwocie 175 164,62 zł wraz z odsetkami. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzuli przeliczeniowej i konsekwencji dla całego stosunku prawnego. Ugruntowanie stanowiska w zakresie ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami bankowymi.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja klauzul abuzywnych może być różna w zależności od szczegółów umowy i okoliczności jej zawarcia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich dotyczące klauzuli przeliczeniowej, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy kredytu dotyczące klauzuli przeliczeniowej, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi, ponieważ nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i przejrzysty, a ich stosowanie rażąco narusza interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula przeliczeniowa nie była przejrzysta, nie informowała konsumenta o pełnym ryzyku walutowym i jego konsekwencjach, a bank wykorzystał swoją przewagę kontraktową. Brak indywidualnego uzgodnienia i niejednoznaczność zapisu skutkowały uznaniem klauzuli za abuzywną.
Jaka jest konsekwencja uznania klauzuli przeliczeniowej za niedozwoloną dla ważności całej umowy kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konsekwencją uznania klauzuli przeliczeniowej za niedozwoloną jest nieważność całej umowy kredytu, jeśli umowa bez tej klauzuli nie może funkcjonować lub jej dalsze obowiązywanie naraziłoby konsumenta na szczególnie niekorzystne konsekwencje.
Uzasadnienie
Klauzula przeliczeniowa jest kluczowym elementem umowy kredytu denominowanego, a jej usunięcie prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że traci ona swój pierwotny charakter i nie może być dalej wykonywana. Konsumenci odmówili zgody na utrzymanie abuzywnej klauzuli, co skutkowało definitywną nieważnością umowy.
Czy roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu nie jest przedawnione, jeśli konsument nie wiedział lub rozsądnie rzecz ujmując, nie powinien był wiedzieć o niedozwolonym charakterze postanowienia umownego przed datą skierowania wezwania do zapłaty.
Uzasadnienie
Bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta nie może rozpocząć się, zanim dowiedział się on lub powinien był dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowienia. Pozwany bank nie wykazał, że powodowie dowiedzieli się o abuzywności klauzuli przed 2023 rokiem.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. S. | osoba_fizyczna | powód |
| L. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne to te, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a nie dotyczą głównych świadczeń stron, jeśli są jednoznaczne.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Umowa sprzeczna z prawem jest nieważna.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące świadczeń nienależnych, stosowane w przypadku nieważności czynności prawnej.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu zawierała niedozwolone postanowienia (klauzule abuzywne) dotyczące klauzuli przeliczeniowej. • Klauzula przeliczeniowa nie była indywidualnie uzgodniona i nie była sformułowana w sposób jednoznaczny i przejrzysty. • Stosowanie klauzuli przeliczeniowej rażąco naruszało interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko walutowe. • Nieważność klauzuli przeliczeniowej skutkowała nieważnością całej umowy kredytu. • Roszczenie o zwrot świadczeń nie było przedawnione.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące ważności umowy i braku abuzywności klauzuli przeliczeniowej. • Zarzuty przedawnienia roszczeń. • Zarzuty zużycia wzbogacenia.
Godne uwagi sformułowania
klauzula przeliczeniowa nie została sformułowana w sposób jednoznaczny • rażąco naruszają interesy konsumenta • konsekwencją ich usunięcia z niej jest jej nieważność • nie ma pewności, że sam wyrok zasądzający świadczenie definitywnie przeciąłby spór o ważność umowy • ryzyko kursowe, które z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się dla niego trudne do udźwignięcia • nieograniczona swoboda w kształtowaniu kursów kupna i sprzedaży franka szwajcarskiego • niezwłoczne i wolne zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną albo podjąć decyzję przeciwną
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzuli przeliczeniowej i konsekwencji dla całego stosunku prawnego. Ugruntowanie stanowiska w zakresie ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami bankowymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja klauzul abuzywnych może być różna w zależności od szczegółów umowy i okoliczności jej zawarcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu klauzul abuzywnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Kredyt frankowy okazał się nieważny! Bank musi zwrócić setki tysięcy złotych.”
Dane finansowe
WPS: 175 164,67 PLN
zwrot świadczeń: 175 164,62 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.