XIII GA 353/17

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził solidarnie od pozwanych J. J. i J. Z., członków zarządu spółki, kwotę 75.341,71 zł z ustawowymi odsetkami oraz koszty postępowania, uznając ich odpowiedzialność za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych (KSH). Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwani nie wykazali przesłanki egzoneracyjnej w postaci niewystąpienia szkody po stronie wierzyciela, stwierdzając, że gdyby zarząd spółki złożył wniosek o upadłość w 2004 roku, istniałaby możliwość zaspokojenia wierzyciela. W apelacji pozwani zarzucili naruszenie art. 299 § 2 KSH przez błędną wykładnię oraz naruszenie art. 233 KPC poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Wskazali na tezy opinii biegłej M. B., które sugerowały, że już pod koniec 2004 roku masa upadłościowa nie wystarczyłaby na pokrycie wierzytelności zakwalifikowanych do czwartej kategorii, w tym zobowiązań wobec powoda. Sąd Okręgowy zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, z wyjątkiem daty niewypłacalności spółki, którą przesunął na rok 2004. Analizując stan zobowiązań spółki na dzień 31 grudnia 2004 r., Sąd Okręgowy stwierdził znaczące opóźnienia w płatnościach wobec różnych podmiotów, w tym powoda. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego i naprawczego (PUNU), dłużnik jest niewypłacalny, gdy nie wykonuje wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekraczają wartość majątku. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując na obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość nawet przy posiadaniu majątku większego od zobowiązań, jeśli wymagalne zobowiązania nie są wykonywane. Sąd Okręgowy uznał, że pozwani nie wykazali przesłanek egzoneracyjnych w całości. Skoncentrowali się na trzeciej przesłance – braku szkody powoda. Analiza opinii biegłej wykazała, że nawet przy złożeniu wniosku o upadłość w grudniu 2004 r., wpływy z masy upadłościowej wystarczyłyby na pokrycie wierzytelności kategorii pierwszej, drugiej i częściowo trzeciej, w tym zobowiązań wobec ZUS, pracowników i Urzędu Pracy, który posiadał zabezpieczenie. Powód, jako wierzyciel kategorii trzeciej, mógłby nie zostać zaspokojony. Jednakże, Sąd Okręgowy zauważył, że wierzytelności objęte tytułem wykonawczym przeciwko spółce, za wyjątkiem pierwszej, powstawały i stawały się wymagalne comiesięcznie od października 2004 r. do grudnia 2005 r. Gdyby wniosek o upadłość został złożony w lipcu 2004 r., wierzytelności powstałe później nie powstałyby lub byłyby kosztami postępowania upadłościowego. W takim przypadku powód nie poniósłby szkody w zakresie świadczeń spełnionych po październiku 2004 r. Z tego względu Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zwalniając pozwanych od odpowiedzialności za zobowiązanie spółki w kwocie 29.213,46 zł, którego wymagalność przypadała na 24 lipca 2004 r. W pozostałym zakresie apelacja pozwanych została oddalona. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed Sądem Rejonowym zostało zmienione na zasadzie stosunkowego ich rozliczenia, obciążając pozwanych 61% kosztów. Koszty postępowania apelacyjnego zostały wzajemnie zniesione.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający