XII KO 41/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpatrzył wniosek M. U. o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 52 000 zł tytułem odszkodowania oraz 2 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania. Wnioskodawca został tymczasowo aresztowany w związku z podejrzeniem spowodowania wypadku drogowego, a następnie oskarżony o przestępstwo z art. 177 § 1 i 2 k.k. Po wielokrotnych przedłużeniach tymczasowego aresztowania, ostatecznie został uniewinniony prawomocnym wyrokiem. Sąd uznał, że okres tymczasowego aresztowania (łącznie 26 miesięcy) był niewątpliwie niesłuszny, głównie z uwagi na ostateczne uniewinnienie wnioskodawcy. Oddalono jednak żądanie odszkodowania za utracone zarobki, ponieważ wnioskodawca nie wykazał szkody materialnej w postaci braku możliwości zaoszczędzenia pieniędzy lub zaciągnięcia zobowiązań. Zasądzono natomiast 260 000 zł zadośćuczynienia za krzywdę psychiczną, uwzględniając długotrwałość izolacji, przebywanie z groźnymi przestępcami, szykany ze strony współosadzonych i służby więziennej, a także negatywne skutki dla zdrowia psychicznego, takie jak objawy lękowe i trudności w relacjach interpersonalnych, które utrwaliły się z powodu braku odpowiedniego leczenia w trakcie drugiego aresztowania. Sąd podkreślił, że wnioskodawca sam przyczynił się do utrwalenia negatywnych skutków zdrowotnych poprzez zaniechanie leczenia po opuszczeniu aresztu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie przesłanek i wysokości zadośćuczynienia za krzywdę psychiczną wynikłą z tymczasowego aresztowania, a także brak możliwości zasądzenia odszkodowania za utracone zarobki bez wykazania szkody materialnej.
Każda sprawa o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie jest oceniana indywidualnie pod kątem całokształtu okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy tymczasowe aresztowanie, które zakończyło się prawomocnym uniewinnieniem, można uznać za "niewątpliwie niesłuszne" w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne uniewinnienie przemawia za uznaniem tymczasowego aresztowania za niewątpliwie niesłuszne, chyba że całokształt okoliczności sprawy wskazuje inaczej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że niewątpliwie niesłuszne aresztowanie to takie, które było stosowane z obrazą przepisów lub powodujące dolegliwość, której oskarżony nie powinien doznać w świetle całokształtu okoliczności i prawomocnego rozstrzygnięcia.
Jakie elementy należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy uwzględnić czas trwania aresztowania, warunki jego odbywania, skutki dla dobrego imienia, negatywne przeżycia związane z izolacją, skutki dla zdrowia psychicznego oraz aktualną sytuację wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd rozważył długość izolacji, wiek wnioskodawcy, jego dotychczasowe doświadczenia życiowe, szykany, dwukrotne pozbawienie wolności, rozpad związku, utratę ciąży przez partnerkę, a przede wszystkim utrwalone objawy lękowe i trudności w relacjach interpersonalnych wynikające z braku leczenia.
Czy utracone zarobki stanowią szkodę podlegającą odszkodowaniu w przypadku niesłusznego tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, szkoda materialna nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym, jaki by istniał, a stanem faktycznym. Wnioskodawca nie wykazał takiej szkody.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał, aby w wyniku aresztowania poniósł szkodę materialną w postaci braku możliwości zaoszczędzenia pieniędzy lub zaciągnięcia zobowiązań, a jego dochody z tłumaczeń i działalność gospodarcza nie pozwalały na znaczące oszczędności.
Czy rozgłos medialny sprawy karnej może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rozgłos nie godzi w sposób ponadprzeciętny w wizerunek osoby i nie przybiera formy ostracyzmu społecznego czy szykan zawodowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiały prasowe skupiały się na opisie zdarzenia i toku postępowania, a nie na ponadprzeciętnym godzeniu w wizerunek wnioskodawcy, który nie był osobą publiczną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. U. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie uzasadnia zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 249
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 258 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy stosowania tymczasowego aresztowania (obawa matactwa, groźba surowej kary).
k.p.k. art. 258 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawy stosowania tymczasowego aresztowania (groźba surowej kary).
k.p.k. art. 253 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 266 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 266 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 275 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 275 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 397 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwrot sprawy prokuratorowi do uzupełnienia postępowania przygotowawczego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu w sprawach cywilnych.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za krzywdę.
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
Spowodowanie wypadku drogowego.
k.k. art. 177 § 2
Kodeks karny
Spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie jako podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia. • Długotrwałość izolacji i jej negatywne skutki dla zdrowia psychicznego wnioskodawcy. • Brak podstaw do utrzymania tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku skazującego i w obliczu stawiania się na wezwania sądu.
Odrzucone argumenty
Żądanie odszkodowania za utracone zarobki z powodu braku wykazania szkody materialnej. • Roszczenie o krzywdę wynikającą z rozgłosu medialnego sprawy. • Roszczenie o krzywdę wynikającą z dolegliwości kręgosłupa z powodu braku kontynuacji leczenia.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • Skarb Państwa odpowiada za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie nie na zasadzie winy, lecz na zasadzie ryzyka • szkoda wynikająca z niesłusznego tymczasowego aresztowania nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym jaki by istniał, gdyby wnioskodawcy nie pozbawiono wolności • bezpośrednim skutkiem stosowanego wobec wnioskodawcy tymczasowego aresztowania jest dzisiejszy jego stan psychiczny określony przez biegłą specjalistę psychiatrę jako objawy lękowe
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie przesłanek i wysokości zadośćuczynienia za krzywdę psychiczną wynikłą z tymczasowego aresztowania, a także brak możliwości zasądzenia odszkodowania za utracone zarobki bez wykazania szkody materialnej."
Ograniczenia: Każda sprawa o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie jest oceniana indywidualnie pod kątem całokształtu okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje ludzki wymiar wymiaru sprawiedliwości, gdzie długotrwałe tymczasowe aresztowanie, mimo ostatecznego uniewinnienia, pozostawiło głębokie blizny psychiczne. Pokazuje też, jak trudne jest udowodnienie szkody materialnej w takich przypadkach.
“26 miesięcy w areszcie, uniewinnienie i 260 000 zł zadośćuczynienia – jak niesłuszne pozbawienie wolności niszczy psychikę?”
Dane finansowe
WPS: 2 252 000 PLN
zadośćuczynienie: 260 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.