XII C 1837/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda W. M. (1) przeciwko (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o zapłatę kwot wynikających z umowy o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 3 lipca 2008 r., indeksowanej kursem franka szwajcarskiego. Powód domagał się zwrotu nienależnie pobranych rat kredytowych, argumentując nieważność umowy z powodu nieokreślenia głównych świadczeń stron oraz abuzywność klauzul umownych, w szczególności mechanizmu indeksacji i przeliczeń kursowych. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym umowy, regulaminu, oświadczeń stron oraz przesłuchania powoda, uznał umowę kredytu za nieważną od samego początku (ex tunc). Głównymi przyczynami nieważności były: brak precyzyjnego określenia głównych świadczeń stron (kwoty kredytu i rat), co naruszało art. 69 Prawa bankowego i art. 353(1) KC, oraz stosowanie klauzul abuzywnych, które dawały bankowi jednostronną możliwość kształtowania kursów walut i wysokości zobowiązań powoda, naruszając dobre obyczaje i interesy konsumenta. Sąd odrzucił zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego, uznając, że bieg terminu przedawnienia roszczeń z tytułu nienależnego świadczenia rozpoczyna się od momentu, w którym wierzyciel mógł najwcześniej wezwać dłużnika do zapłaty. W związku z uznaniem umowy za nieważną, Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powoda zwrot nienależnie pobranych świadczeń w łącznej kwocie 57 358,54 zł i 26 136,32 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 września 2019 r. do dnia zapłaty. Powództwo w pozostałym zakresie zostało oddalone. Kosztami postępowania obciążono pozwanego, zasądzając od niego na rzecz powoda kwotę 6 417 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie nieważności umów kredytów indeksowanych kursem waluty obcej z powodu nieokreślenia głównych świadczeń i abuzywności klauzul, a także zasady rozliczeń z tytułu nienależnego świadczenia.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach frankowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej, w której bank jednostronnie ustala kursy walut, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa jest nieważna z powodu nieokreślenia głównych świadczeń stron i naruszenia przepisów prawa bankowego oraz cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak precyzyjnego określenia kursów walut i mechanizmu ich ustalania przez bank uniemożliwia określenie głównych świadczeń stron, co czyni umowę nieważną. Dodatkowo, klauzule dające bankowi swobodę w ustalaniu kursów naruszają dobre obyczaje i interesy konsumenta.
Czy klauzule umowne dotyczące mechanizmu indeksacji i przeliczeń kursowych w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ pozwalają bankowi jednostronnie kształtować wysokość zobowiązania konsumenta, naruszając dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Bank przyznał sobie prawo do jednostronnego ustalania kursów walut w tabelach kursowych, co prowadziło do nieprzewidywalności kosztów dla konsumenta i naruszenia równowagi kontraktowej. Tego typu klauzule były już uznawane za niedozwolone przez sądy.
Od kiedy biegnie termin przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia z nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia biegnie od momentu, w którym wierzyciel mógł najwcześniej wezwać dłużnika do wykonania świadczenia, co w tym przypadku nastąpiło po doręczeniu pozwu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie powoda nie dotyczyło świadczenia okresowego, a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, co nastąpiło po wezwaniu do zapłaty i doręczeniu pozwu, a nie od daty zawarcia umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu nienależnego świadczenia jako konsekwencji uznania klauzul umownych za niedozwolone.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do stwierdzenia nieważności umowy jako sprzecznej z ustawą (Prawo bankowe).
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, której ograniczenia zostały naruszone przez nieokreślenie głównych świadczeń.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 385(1) § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
Pr. bank. art. 69 § ust. 1 i 2
Ustawa – Prawo bankowe
Określa essentialia negotii umowy kredytu bankowego, w tym wymogi dotyczące kredytów indeksowanych lub denominowanych.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dotyczy okresu przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 120 § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
Określenie chwili początkowej dla biegu przedawnienia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowanie w przypadku zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (przedawnienia).
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy spełnienia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu.
k.c. art. 98 § § 1, 1(1) i 3
Kodeks cywilny
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
u.p.n.p.r. art. 12 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
Podstawa nieważności umowy.
KPC art. 235 § (2) § 1 pkt 2 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa pominięcia wniosku dowodowego.
KPC art. 162 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zgłoszenie zastrzeżeń do protokołu.
KPC art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności bezsporne.
KPC art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności, które sąd może wziąć pod uwagę z urzędu.
KPC art. 355 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek należytej staranności profesjonalisty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu z powodu nieokreślenia głównych świadczeń stron. • Abuzywność klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych. • Naruszenie przepisów Prawa bankowego i Kodeksu cywilnego. • Brak rzetelnej informacji o ryzyku kursowym dla konsumenta. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczeń powoda. • Ważność umowy kredytu i brak abuzywności klauzul. • Dopuszczalność kredytów indeksowanych i denominowanych.
Godne uwagi sformułowania
nieokreślenie w umowie wzajemnych głównych świadczeń stron powoduje sprzeczność z naturą stosunku umownego • bank mógł zatem czerpać zysk z umowy kredytowej, albowiem jako taka należy ona do umów odpłatnych. Zysk ten mógł jednakże ograniczać się wyłącznie do pobierania odsetek oraz prowizji. • bank zabezpieczył wyłącznie swoje interesy, nie przewidując przy tym żadnej korzyści na rzecz powoda, a także pozbawiając go jako kredytobiorcę możliwości kontroli działań banku w tymże zakresie. • świadomość stron nie ma znaczenia dla oceny ważności umowy w kontekście jej zgodności/niezgodności z prawem, gdyż niezależnie od jej istnienia nieważna umowa nie staje się ważna.
Skład orzekający
Maria Prusinowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie nieważności umów kredytów indeksowanych kursem waluty obcej z powodu nieokreślenia głównych świadczeń i abuzywności klauzul, a także zasady rozliczeń z tytułu nienależnego świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.
“Bank przegrał sprawę o kredyt frankowy! Umowa nieważna z powodu niejasnych zasad.”
Dane finansowe
WPS: 69 945,88 PLN
zwrot świadczeń: 57 358,54 PLN
zwrot świadczeń: 26 136,32 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.