Orzeczenie · 2025-01-23

XI PA 441/24Zasądzenie wynagrodzenia sędziemu mimo wadliwości powołania

Sąd

Sąd Okręgowy w Katowicach

Miejsce

Katowice

Data

2025-01-23

SAOSPrawo pracywynagrodzenie za pracęokręgowy

wynagrodzenie sędziegoustawy okołobudżetowekonstytucyjność prawaniezależność sądownictwaKRSprawo pracysąd okręgowyapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód D.S., sędzia, domagał się od Sądu Okręgowego w Katowicach zasądzenia kwoty ponad 21 tys. zł tytułem wynagrodzenia za pracę, twierdząc, że było ono zaniżane przez ustawy okołobudżetowe. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, opierając się na braku legitymacji procesowej biernej pozwanego. Sąd I instancji uznał, że powód nie został skutecznie powołany na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego z powodu wadliwej procedury powołania Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), co miało wpływ na ważność wniosku do Prezydenta RP. Sąd Rejonowy powołał się na orzecznictwo ETPCz i SN dotyczące wadliwości składu KRS ukształtowanego ustawą z 2017 r. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Uznał, że mimo wątpliwości co do skuteczności powołania powoda na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego, pozwany sąd był zobowiązany do wypłaty należnego wynagrodzenia, ponieważ powód faktycznie wykonywał pracę na rzecz tego sądu i z niej korzystał. Sąd odwoławczy podkreślił, że ustawy okołobudżetowe z lat 2021-2022, które zamroziły wynagrodzenia sędziów, naruszały Konstytucję RP (art. 2, 32, 178 ust. 2) oraz prawo UE, a także zasadę równego traktowania i ochrony praw nabytych. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania tych przepisów i zasądził na rzecz powoda różnicę między należnym wynagrodzeniem obliczonym według Prawa o ustroju sądów powszechnych a kwotą faktycznie wypłaconą. Sąd Okręgowy zasądził ponad 21 tys. zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, oddalając powództwo w pozostałej części.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia sędziemu, jeśli istnieją wątpliwości co do skuteczności jego powołania na stanowisko z powodu wadliwej procedury powołania organów konstytucyjnych (KRS)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do wypłaty należnego wynagrodzenia, jeśli sędzia faktycznie wykonywał pracę na rzecz tego sądu, niezależnie od wadliwości procedury powołania.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że mimo wadliwości procedury powołania KRS i w konsekwencji powoda, sąd, który korzystał z pracy sędziego, jest zobowiązany do wypłaty należnego wynagrodzenia. Oddalenie powództwa z powodu braku legitymacji procesowej pozwanego prowadziłoby do sytuacji, w której powód nie mógłby dochodzić swoich praw od żadnego podmiotu.

Czy ustawy okołobudżetowe zamrażające wynagrodzenia sędziów są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustawy okołobudżetowe z lat 2021-2022 naruszają Konstytucję RP (art. 2, 32, 178 ust. 2) oraz prawo UE, a także zasadę równego traktowania i ochrony praw nabytych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że ustawy okołobudżetowe, które zamroziły wynagrodzenia sędziów, podczas gdy inne grupy zawodowe (w tym przedstawiciele władzy ustawodawczej i wykonawczej) otrzymały podwyżki, naruszają zasadę równego traktowania i dyskryminacji. Ponadto, zamrożenie wynagrodzeń sędziów bez odpowiedniego uzasadnienia konstytucyjnego i w sytuacji braku kryzysu budżetowego narusza godność urzędu sędziego i zakres jego obowiązków.

Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za sprzeczny z Konstytucją RP, jeśli od odpowiedzi na pytanie o zgodność z Konstytucją zależy rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy wyjaśnił, że ocena konstytucyjności przepisu w konkretnej sprawie przez sąd powszechny nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ taka ocena nie ma skutku in abstracto. Sędziowie są zobowiązani do stosowania Konstytucji bezpośrednio.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana zaskarżonego wyroku i uwzględnienie apelacji w części

Strona wygrywająca

D. S.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
D. S.	osoba_fizyczna	powód
Sąd Okręgowy w K.	instytucja	pozwany

Przepisy (39)

Główne

p.u.s.p. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 91a § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 91 § 1c

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 187

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.KRS art. 11

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.KRS art. 9a § 1

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

EKPC art. 6 § 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

KPP art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

ustawa okołobudżetowa z 2021r. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 29 grudnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021

ustawa okołobudżetowa z 2022r. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022

ustawa okołobudżetowa z 2022r. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 387 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 art. 8

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 art. 9

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 art. 7

Konstytucja RP art. 195 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 175 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 10 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 187 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.k. art. 93b § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93b § 3

Kodeks karny

k.p. art. 5

Kodeks pracy

k.p. art. 22

Kodeks pracy

k.p. art. 80

Kodeks pracy

p.u.s.p. art. 155 § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 155 § 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 151 § 11

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Konstytucja RP art. 173

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia sędziemu, który faktycznie wykonywał pracę, niezależnie od wadliwości procedury powołania. • Ustawa okołobudżetowa zamrażająca wynagrodzenia sędziów jest niezgodna z Konstytucją RP i prawem UE. • Sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy sprzecznego z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Brak legitymacji procesowej biernej pozwanego z powodu wadliwej procedury powołania powoda na stanowisko sędziego. • Apelacja powoda wniesiona w skróconej formie po terminie nie mogła być skutecznie uzupełniona.

Godne uwagi sformułowania

nie może być mowy o ich skutecznym powołaniu • nie stanowiła organu konstytucyjnego • nie jest sądem ustanowionym ustawą • nie może być m