X GC 830/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka akcyjna, domagała się od pozwanej spółki z o.o. zapłaty ponad 864 tys. zł za opracowanie dokumentacji projektowej dotyczącej remontu nawierzchni dróg. Powódka argumentowała, że zleciła te prace podmiotowi trzeciemu z powodu braku działań pozwanej w tym zakresie, mimo że dokumentacja była niezbędna do terminowej realizacji głównego kontraktu na rozbudowę sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Pozwana zaprzeczyła istnieniu umowy na opracowanie projektów drogowych, podkreślając, że nie były one objęte pierwotnym kontraktem i stanowiły odrębne zamówienie, które nie mogło być udzielone w trybie z wolnej ręki. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo. Sąd ustalił, że pierwotna umowa stron nie obejmowała projektowania dróg, a pozwana wyraźnie zaznaczyła w SIWZ, że będzie to odrębne zamówienie. Mimo rozmów i ofert dotyczących projektów drogowych, nie doszło do zawarcia formalnej umowy w tym zakresie, a powódka zleciła prace podmiotowi trzeciemu na własne ryzyko, nie wykazując, aby pozwana została wzbogacona lub poniosła szkodę w związku z tymi działaniami. Sąd uznał, że powódka nie udowodniła istnienia zobowiązania pozwanej do dostarczenia dokumentacji, ani związku przyczynowego między ewentualnym zaniechaniem pozwanej a poniesionymi przez powódkę kosztami. Oddalono również roszczenia oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 KC) i deliktowej (art. 415 KC), a także o prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 KC), z uwagi na brak wykazania wzbogacenia pozwanej, szkody powódki pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z działaniem pozwanej, czy naruszenia przez pozwaną przepisów prawa lub zasad współżycia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów PZP dotyczących formy umowy, odpowiedzialności za działania w fazie negocjacji, oraz zasady rozliczania kosztów w przypadku braku wzbogacenia lub szkody.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniami publicznymi i brakiem formalnej umowy.
Zagadnienia prawne (6)
Czy powódka, jako lider konsorcjum, jest legitymowana do samodzielnego dochodzenia roszczenia z tytułu opracowania dokumentacji projektowej, czy też wymagane jest współuczestnictwo konieczne pozostałych członków konsorcjum?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powódka posiada samodzielną legitymację procesową czynną, ponieważ dochodzone roszczenie nie weszło w skład majątku konsorcjum, a ponadto postępowanie upadłościowe drugiego z konsorcjantów zostało zakończone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakończenie postępowania upadłościowego jednego z konsorcjantów uniemożliwia współuczestnictwo konieczne. Ponadto, powódka konsekwentnie wskazywała, że dochodzone roszczenie nie weszło do majątku konsorcjum, a faktury wystawione przez projektanta były na powódkę.
Czy pozwana ponosi odpowiedzialność za koszty opracowania dokumentacji projektowej zleconej przez powódkę, mimo że dokumentacja ta nie była objęta pierwotną umową i nie była niezbędna do jej wykonania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie ponosi odpowiedzialności za te koszty.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że dokumentacja nie była konieczna do wykonania głównego kontraktu, a powódka zleciła jej opracowanie na własne ryzyko, nie wykazując wzbogacenia pozwanej ani adekwatnego związku przyczynowego między ewentualnym zaniechaniem pozwanej a poniesionymi kosztami.
Czy pozwana ponosi odpowiedzialność na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 w zw. z art. 410 KC) za koszty opracowania dokumentacji projektowej przez powódkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie ponosi odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby pozwana wzbogaciła się w wyniku działań powódki, ponieważ pozwana nie wykorzystała dokumentacji i sama zawarła umowę na jej opracowanie z innym podmiotem.
Czy pozwana ponosi odpowiedzialność kontraktową (art. 471 KC) za niedostarczenie dokumentacji projektowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie ponosi odpowiedzialności kontraktowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że dokumentacja nie była konieczna do wykonania umowy przez powódkę, a powódka zleciła jej opracowanie na własne ryzyko, nie wykazując związku przyczynowego między szkodą a niewykonaniem zobowiązania przez pozwaną.
Czy pozwana ponosi odpowiedzialność deliktową (art. 415 KC) za działania lub zaniechania w fazie poprzedzającej zawarcie umowy o dzieło?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie ponosi odpowiedzialności deliktowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała czynu zabronionego pozwanej ani związku przyczynowego między rzekomym czynem a szkodą, a zachowanie pozwanej w fazie negocjacji nie nosiło znamion winy lub naruszenia zasad współżycia społecznego.
Czy powódka może dochodzić zwrotu wydatków na podstawie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 KC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie może dochodzić zwrotu wydatków na tej podstawie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pozwana nie odniosła żadnej korzyści z działań powódki, a wątpliwa jest również obiektywna korzyść dla pozwanej, biorąc pod uwagę niską ocenę oferty powódki w późniejszym przetargu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka akcyjna w P. | spółka | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | pozwana |
| (...) spółka akcyjna w upadłości likwidacyjnej w P. | spółka | konsorcjant powódki |
| R. U. | inne | podmiot trzeci (projektant) |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o bezpodstawne wzbogacenie.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego jako szczególnego przypadku bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej.
k.c. art. 752
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia.
PZP art. 3
Prawo zamówień publicznych
Definicja zamówienia publicznego.
PZP art. 139 § 1
Prawo zamówień publicznych
Możliwość sięgnięcia do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w przypadku nieważności umowy.
PZP art. 139 § 2
Prawo zamówień publicznych
Wymóg formy pisemnej umowy w przedmiocie zamówienia publicznego pod rygorem nieważności.
Pomocnicze
k.c. art. 860 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wspólnego celu konsorcjantów, zbliżając umowę konsorcjalną do spółki cywilnej.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Dotyczy przepisów o umowie o dzieło.
KPC art. 195 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zawiadomienia o toczącym się postępowaniu.
KPC art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania sprawy w oparciu o stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
KPC art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
KPC art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
KPC art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodów na fakty niemające istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
KPC art. 217 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia wniosków dowodowych.
KSH art. 459 § 3
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dokumentacja projektowa nie była objęta pierwotną umową i nie była niezbędna do jej wykonania. • Powódka zleciła opracowanie dokumentacji na własne ryzyko, nie wykazując wzbogacenia pozwanej. • Brak adekwatnego związku przyczynowego między ewentualnym zaniechaniem pozwanej a szkodą powódki. • Nieważność umowy z powodu niezachowania formy pisemnej (art. 139 ust. 2 PZP). • Brak wykazania czynu zabronionego pozwanej w rozumieniu art. 415 KC.
Odrzucone argumenty
Umowa o dzieło została zawarta dorozumianie. • Pozwana ponosi odpowiedzialność kontraktową za niedostarczenie dokumentacji. • Pozwana ponosi odpowiedzialność deliktową za działania w fazie negocjacji. • Powódka może dochodzić zwrotu wydatków na podstawie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Godne uwagi sformułowania
Powódka zleciła opracowanie dokumentacji na własne ryzyko. • Brak jest podstaw do przypisania pozwanej odpowiedzialności za koszty opracowania dokumentacji przez samą powódkę, skoro nie była ona do tego zobowiązana. • Zachowanie pozwanej, co najwyżej można określić jako rozmowy poprzedzające zawarcie umowy mające na celu zbadanie intencji stron.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów PZP dotyczących formy umowy, odpowiedzialności za działania w fazie negocjacji, oraz zasady rozliczania kosztów w przypadku braku wzbogacenia lub szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniami publicznymi i brakiem formalnej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń w ramach zamówień publicznych i konsorcjów, a także ryzyko podejmowania działań 'na własne ryzyko' bez formalnego zlecenia.
“Czy zlecenie prac 'na własne ryzyko' w zamówieniach publicznych może prowadzić do odzyskania pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 864 416,59 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.