X Ga 768/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa spółki zarządzającej nieruchomością przeciwko najemcy o zapłatę zaległego czynszu i opłat eksploatacyjnych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, stwierdzając brak legitymacji procesowej czynnej po stronie powoda. Sąd uznał, że choć powód był zarządcą nieruchomości i miał umocowanie do zawierania umów najmu oraz windykacji należności, to stroną umowy najmu, z której wynikało roszczenie, był właściciel nieruchomości, a nie sam zarządca. W związku z tym, tylko właściciel mógł dochodzić zapłaty we własnym imieniu. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 353(1) KC, art. 140 KC i art. 659 §1 KC, a także art. 64 i 65 KPC oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 KPC). Apelujący argumentował, że umowa o zarządzanie nieruchomością, oparta na zasadzie swobody umów, upoważniała go do dochodzenia należności, a sąd pierwszej instancji nie rozróżnił legitymacji materialnej od formalnej. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i wnioski prawne sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że umowa o zarządzanie nieruchomością nie zawierała wyraźnego umocowania dla powoda do występowania z powództwem o zapłatę we własnym imieniu. Sąd Okręgowy odwołał się do definicji legitymacji procesowej, wskazując, że nie można jej domniemywać, a w niniejszej sprawie powód nie wykazał ani legitymacji materialnej, ani formalnej do dochodzenia roszczenia we własnym imieniu. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 233 KPC, uznając ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji za prawidłową. Wskazano, że przywołane przez powoda postanowienie Sądu Najwyższego (III CZP 7/09) dotyczyło innej sytuacji faktycznej, w której umowa wyraźnie upoważniała zarządcę do wytoczenia powództwa eksmisyjnego we własnym imieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu legitymacji procesowej zarządcy nieruchomości w sprawach o zapłatę należności czynszowych.
Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy umowa o zarządzanie nie zawiera wyraźnego umocowania do występowania z powództwem we własnym imieniu. Może być odmiennie w przypadku wyraźnego umocowania lub specyficznych przepisów prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarządca nieruchomości, działający na podstawie umowy o zarządzanie i pełnomocnictwa, posiada legitymację procesową czynną do dochodzenia należności czynszowych we własnym imieniu, czy też legitymacja taka przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarządca nieruchomości, działający na podstawie umowy o zarządzanie i pełnomocnictwa, nie posiada legitymacji procesowej czynnej do dochodzenia należności czynszowych we własnym imieniu, jeśli umowa nie zawiera wyraźnego umocowania do występowania z takim powództwem. Legitymacja taka przysługuje właścicielowi nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o zarządzanie nieruchomością, nawet jeśli obejmuje windykację należności, nie jest równoznaczna z udzieleniem pełnomocnictwa do występowania w charakterze strony powodowej w sprawach o zapłatę we własnym imieniu. Legitymacja procesowa, zarówno materialna, jak i formalna, musi być wyraźnie wykazana, a nie domniemana. Właściciel nieruchomości jest stroną stosunku najmu i to jemu przysługuje prawo do dochodzenia zapłaty.
Czy zasada swobody umów (art. 353(1) KC) pozwala na takie ukształtowanie umowy o zarządzanie nieruchomością, aby zarządca mógł samodzielnie dochodzić należności czynszowych we własnym imieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć zasada swobody umów pozwala na szerokie kształtowanie stosunków prawnych, nie może ona prowadzić do obejścia przepisów prawa procesowego dotyczących legitymacji procesowej. Umowa o zarządzanie nieruchomością nie może samodzielnie tworzyć legitymacji procesowej do występowania w cudzym imieniu lub we własnym imieniu w sprawach, w których stroną stosunku materialnoprawnego jest kto inny, bez wyraźnego umocowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że swoboda umów ma swoje granice wyznaczone przez przepisy prawa, w tym przepisy procesowe. Umowa o zarządzanie nieruchomością może określać obowiązki zarządcy, ale nie może automatycznie nadawać mu prawa do występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowym, jeśli nie wynika to wprost z przepisów prawa lub wyraźnego umocowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powód |
| T. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. J. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości (wynajmujący) |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która pozwala stronom na dowolne kształtowanie stosunku prawnego, byleby nie sprzeciwiał się on naturze (stosunku) tego prawa, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności obejmuje m.in. uprawnienie do swobodnego korzystania z rzeczy i rozporządzania nią.
k.p.c. art. 64
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy legitymacji procesowej.
k.p.c. art. 65
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy legitymacji procesowej.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód, jako zarządca nieruchomości, nie posiada legitymacji procesowej czynnej do dochodzenia należności czynszowych we własnym imieniu, gdyż stroną umowy najmu był właściciel nieruchomości. • Umowa o zarządzanie nieruchomością nie zawierała wyraźnego umocowania dla zarządcy do występowania z powództwem o zapłatę we własnym imieniu.
Odrzucone argumenty
Zasada swobody umów pozwala na takie ukształtowanie umowy o zarządzanie, aby zarządca mógł dochodzić należności we własnym imieniu. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 233 KPC poprzez dowolną ocenę dowodów i nieprawidłowe rozróżnienie legitymacji materialnej od formalnej. • Powód posiadał legitymację formalną do występowania w procesie w imieniu właściciela.
Godne uwagi sformułowania
Legitymacji procesowej jak też pełnomocnictwa nie można domniemywać. • W niniejszej sprawie ma zatem miejsce brak legitymacji czynnej powoda, albowiem nie był on stroną umowy, z której wywodzi roszczenie. • Tego rodzaju polemika nosi cechy dowolności i nie może wywoływać oczekiwanych przez skarżącego rezultatów.
Skład orzekający
Ryszard Trzebny
przewodniczący
Wanda Migdał
sędzia
Renata Norkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu legitymacji procesowej zarządcy nieruchomości w sprawach o zapłatę należności czynszowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy umowa o zarządzanie nie zawiera wyraźnego umocowania do występowania z powództwem we własnym imieniu. Może być odmiennie w przypadku wyraźnego umocowania lub specyficznych przepisów prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jasno rozgranicza rolę zarządcy nieruchomości od właściciela w kontekście dochodzenia należności, co jest częstym problemem w praktyce obrotu nieruchomościami i zarządzania nimi.
“Czy zarządca nieruchomości może sam pozwać najemcę o zapłatę czynszu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4700,61 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.