X C 2096/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. P. wniósł pozew przeciwko J. B. o zapłatę kwoty 2760 zł wraz z odsetkami, argumentując, że sześć pożyczek udzielonych mu w 2011 roku było częścią szerszego schematu mającego na celu doprowadzenie do sprzedaży jego mieszkania i utraty dorobku życia. Powód powoływał się na art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego (zasady współżycia społecznego) oraz na przesłanki lichwy, wskazując na wyzysk jego przymusowego położenia finansowego. Sąd Rejonowy w Toruniu pierwotnie wydał wyrok zaoczny na korzyść powoda, jednak pozwany wniósł sprzeciw. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, sąd ustalił, że pozwany prowadził działalność w zakresie udzielania pożyczek, a w jego imieniu działał A. K. Sąd stwierdził, że powód był już znacznie zadłużony w momencie zawierania pierwszych umów pożyczek, a dalsze pożyczki zaciągał w celu spłaty wcześniejszych zobowiązań. Sprzedaż mieszkania powoda nastąpiła w celu częściowej spłaty jego zobowiązań wobec pozwanego, które przekraczały 40 000 zł. Sąd uznał, że powód nie wykazał zasadności roszczenia, ponieważ nie przedstawił wystarczających dowodów na nieważność umów pożyczek, w tym ich treści i warunków. Roszczenie oparte na art. 388 KC wygasło z uwagi na upływ dwuletniego terminu. Sąd nie znalazł również dowodów na popełnienie przez pozwanego przestępstwa lichwy. Wobec braku dowodów na nieważność umów i wyzysk, sąd uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo. Koszty postępowania zostały zasądzone od Skarbu Państwa na rzecz adwokata powoda, a powód nie został obciążony kosztami procesu z uwagi na jego trudną sytuację finansową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaUzasadnienie oddalenia powództwa o zapłatę opartego na zarzutach wyzysku i lichwy z powodu braku dowodów i wygaśnięcia roszczenia.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów, nie ustanawia nowych zasad interpretacji prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowy pożyczek zawarte przez powoda z pozwanym były nieważne z powodu wyzysku i naruszenia zasad współżycia społecznego (art. 58 § 2 KC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał zasadności roszczenia opartego na tej podstawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie przedstawił wystarczających dowodów na nieważność umów, a jego trudna sytuacja finansowa istniała już przed zawarciem pożyczek, co nie pozwalało na przypisanie pozwanemu celowego wyzysku. Roszczenie z art. 388 KC wygasło z powodu upływu terminu.
Czy pozwany popełnił przestępstwo lichwy (art. 304 KK)?
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał, aby pozwany został skazany za to przestępstwo ani nie zaoferował dowodów na ustalenie tego faktu.
Uzasadnienie
Powód powoływał się na popełnienie przestępstwa lichwy, ale nie przedstawił dowodów potwierdzających skazanie pozwanego ani nie umożliwił sądowi dokonania ustaleń w tym zakresie.
Czy wyrok zaoczny z dnia 2 kwietnia 2015 r. powinien zostać uchylony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok zaoczny został uchylony.
Uzasadnienie
Pozwany wniósł sprzeciw od wyroku zaocznego, co skutkowało jego uchyleniem i ponownym rozpoznaniem sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty sądowe |
| adwokat M. S. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna. Powód powoływał się na tę podstawę, ale nie wykazał jej zastosowania.
k.c. art. 388 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepis regulujący możliwość żądania zmniejszenia świadczenia lub unieważnienia umowy w przypadku wyzysku. Sąd stwierdził, że uprawnienia z tego przepisu wygasły z powodu upływu dwuletniego terminu.
Pomocnicze
k.k. art. 304
Kodeks karny
Przepis dotyczący kary za wyzysk. Powód powoływał się na popełnienie tego przestępstwa przez pozwanego, ale nie przedstawił dowodów.
k.p.c. art. 347
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do uchylenia wyroku zaocznego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do nieobciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na nieważność umów pożyczek. • Wygasnięcie roszczenia z art. 388 KC z powodu upływu terminu. • Powód był już znacznie zadłużony przed zawarciem pożyczek, co podważa tezę o celowym wyzysku przez pozwanego. • Brak dowodów na popełnienie przestępstwa lichwy.
Odrzucone argumenty
Umowy pożyczek były nieważne z powodu wyzysku i naruszenia zasad współżycia społecznego (art. 58 § 2 KC). • Pozwany dopuścił się lichwy (art. 304 KK). • Celem pożyczek było doprowadzenie do sprzedaży mieszkania powoda.
Godne uwagi sformułowania
Już z treści zacytowanego przepisu prawnego wynika, iż prawo powoda do żądania unieważnienia umowy na powołanej podstawie prawnej wygasło w 2013 r. • Powód powoływał się na okoliczność popełnienia tego przestępstwa przez pozwanego, jednak nie wykazał, aby został on za nie skazany ani też nie zaoferował dowodów, na podstawie których Sąd mógłby dokonać ustalenia tego faktu. • Nie sposób więc uznać, iż pozwany celowo zadłużał powoda skoro jego długi przekraczały wówczas 40.000 zł. • W niniejszym postępowaniu zaoferowano Sądowi wyłącznie dowody KP świadczące o tym, jakie kwoty powód zapłacił pozwanemu w ramach 6 umów pożyczek. Nie przedstawiono jednak samych umów. • W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Skład orzekający
Katarzyna Malinowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Uzasadnienie oddalenia powództwa o zapłatę opartego na zarzutach wyzysku i lichwy z powodu braku dowodów i wygaśnięcia roszczenia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów, nie ustanawia nowych zasad interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przedstawienie kompletnego materiału dowodowego i jak szybko mogą wygasnąć roszczenia prawne. Jest to przykład rutynowej sprawy cywilnej z perspektywy prawnika.
Dane finansowe
WPS: 2760 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.