Orzeczenie · 2024-02-14

VIII SA/Wa 830/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2024-02-14

NSAAdministracyjneWysokawsa

pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatność za pobytustalenie opłatyzwolnienie z opłatyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo rodzinnealimenty

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem sprawy była skarga J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. ustalającą odpłatność za pobyt babki skarżącego, L.S., w domu pomocy społecznej w okresie od października 2017 r. do listopada 2019 r. w łącznej kwocie 15 204,67 zł. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej, w szczególności nieuwzględnienie jego wniosku o zwolnienie z opłaty na podstawie art. 64 ustawy, powołując się na naganne zachowanie babki wobec niego i jego matki oraz wyrok oddalający powództwo o alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że kwestia zwolnienia z opłaty jest odrębnym postępowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA, poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie z opłaty. Sąd podkreślił, że wniosek o zwolnienie z opłaty powinien być rozpatrzony w toku postępowania o ustalenie jej wysokości, zgodnie z aktualnym orzecznictwem NSA, zwłaszcza po zmianie brzmienia art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Sąd wskazał, że organy powinny rozważyć przesłanki z art. 64 ustawy, w tym te powoływane przez skarżącego, i ocenić je w uzasadnieniu decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej, rozpatrywanie wniosków o zwolnienie z opłat, interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących odpłatności i zwolnień.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpłatności za pobyt w DPS i rozpatrywania wniosków o zwolnienie z tej opłaty.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał wniosek o zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej złożony w toku postępowania o ustalenie tej opłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, nie rozpoznając wniosku o zwolnienie z opłaty złożonego w toku postępowania o ustalenie jej wysokości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie z opłaty powinien być rozpatrzony w ramach postępowania o ustalenie jej wysokości, a nie w odrębnym postępowaniu, zgodnie z aktualnym orzecznictwem NSA i zmianami w ustawie o pomocy społecznej.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, uwzględniając dochody wszystkich osób zobowiązanych i proporcjonalnie rozkładając koszty?

Odpowiedź sądu

Sąd nie przesądził ostatecznie o prawidłowości ustalenia opłaty, ale wskazał na potrzebę uwzględnienia przepisów dotyczących ustalania opłat proporcjonalnie do dochodu oraz stanowiska NSA w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd zwrócił uwagę na potrzebę prawidłowego stosowania art. 61 ust. 2f i 2e ustawy o pomocy społecznej oraz uwzględnienia orzecznictwa NSA w wyroku I OSK 1954/21.

Czy przesłanki z art. 64 ustawy o pomocy społecznej (np. wyrok oddalający powództwo o alimenty, rażące naruszenie obowiązków rodzinnych) mogą stanowić podstawę do zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, te przesłanki mogą stanowić podstawę do zwolnienia z opłaty, a organ powinien je ocenić.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że argumenty skarżącego dotyczące art. 64 pkt 6 i 7 ustawy powinny zostać ocenione przez organ, nawet jeśli dotyczą one osób bliskich skarżącemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 21 września 2023 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia 5 lipca 2023 r. zostały uchylone.

Przepisy (20)

Główne

u.p.s. art. 61 § ust. 2d

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku odmowy zawarcia umowy, wysokość opłaty ustala się w drodze decyzji.

u.p.s. art. 60 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.

u.p.s. art. 61 § ust. 1-3

Ustawa o pomocy społecznej

Określa krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty i zasady jej ustalania.

u.p.s. art. 103 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z osobami zobowiązanymi wysokość opłaty, biorąc pod uwagę dochody i możliwości.

u.p.s. art. 64

Ustawa o pomocy społecznej

Przewiduje możliwość zwolnienia z opłaty częściowo lub całkowicie na wniosek, po spełnieniu określonych przesłanek.

Pomocnicze

u.p.s. art. 61 § ust. 2f

Ustawa o pomocy społecznej

Dotyczy ustalenia opłaty proporcjonalnie do liczby osób zobowiązanych.

u.p.s. art. 61 § ust. 2e

Ustawa o pomocy społecznej

Dotyczy ustalenia opłaty w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca i inne osoby.

k.p.a. art. 7