VIII SA/Wa 722/16Wspólnik spółki cywilnej legitymacja procesową płatności rolne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga spółki [...] Sp. z o.o. (wspólnika spółki cywilnej) na decyzję Dyrektora ARiMR o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie pierwotnie dotyczyło płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich za rok 2010. Organ I instancji umorzył postępowanie, ponieważ ogłoszenie upadłości jednego ze wspólników spółki cywilnej (R.M.) spowodowało jej rozwiązanie z mocy prawa (art. 874 § 2 k.c.). Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, uznając, że spółka cywilna przestała istnieć, a następcy prawni nie złożyli wniosku o wstąpienie do postępowania zgodnie z art. 25 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Dyrektor ARiMR uznał również, że skarżący wspólnik nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że choć spółka cywilna faktycznie uległa rozwiązaniu, to jej wspólnik (skarżąca spółka) nadal posiada interes prawny i legitymację procesową do bycia stroną w postępowaniu. Sąd powołał się na uchwałę NSA II GPS 2/12, wskazując, że spółka cywilna może być uznana za producenta rolnego, a jej rozwiązanie nie oznacza ustania bytu grupy osób, która ją tworzy. Zmiana wspólności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych po rozwiązaniu spółki daje wspólnikom prawo do działania w postępowaniu we własnym imieniu. Sąd stwierdził naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. przez pozbawienie skarżącej przymiotu strony. WSA nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie sprawy z merytorycznym zbadaniem odwołania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie legitymacji procesowej wspólnika rozwiązanej spółki cywilnej w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza dotyczących płatności rolnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej z powodu upadłości wspólnika i jej wpływu na postępowania administracyjne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wspólnik spółki cywilnej, której ogłoszono upadłość jednego ze wspólników, posiada legitymację procesową do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące płatności rolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnik rozwiązanej spółki cywilnej posiada interes prawny i legitymację procesową do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem spółki, nawet jeśli nie złożył wniosku o wstąpienie do postępowania jako następca prawny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozwiązanie spółki cywilnej z mocy prawa w wyniku upadłości wspólnika nie pozbawia pozostałych wspólników interesu prawnego w postępowaniu. Zmiana wspólności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych daje wspólnikom prawo do działania w postępowaniu we własnym imieniu. Spółka cywilna, jako grupa osób, nadal istnieje w sensie podmiotowym, a wspólnicy mają prawo dochodzić swoich praw.
Czy ogłoszenie upadłości wspólnika będącego osobą fizyczną (upadłość konsumencka) powoduje rozwiązanie spółki cywilnej z mocy prawa na gruncie art. 874 § 2 k.c. w kontekście postępowań administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ogłoszenie upadłości wspólnika, nawet w trybie upadłości konsumenckiej, powoduje rozwiązanie spółki cywilnej z mocy prawa na podstawie art. 874 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że przepis art. 874 § 2 k.c. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie wyłącza zastosowania w przypadku upadłości konsumenckiej. Rozwiązanie spółki następuje ex lege.
Czy spółka cywilna może być uznana za producenta rolnego (rolnika) w rozumieniu przepisów o płatnościach rolnych?
Odpowiedź sądu
Tak, spółka cywilna, spełniając definicję rolnika, może być uznana za producenta rolnego jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA II GPS 2/12, wskazując, że spółka cywilna stanowi grupę osób i może być traktowana jako prawne 'urządzenie społeczne' działające na podstawie umowy, co pozwala na jej zakwalifikowanie jako producenta rolnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa rodzaje decyzji wydanych w wyniku postępowania odwoławczego, w tym pkt 3 - umorzenie postępowania odwoławczego.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, kluczowa dla ustalenia legitymacji procesowej.
k.c. art. 874 § § 2
Kodeks cywilny
Spółka cywilna ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika.
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 25 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Reguluje kwestię następstwa prawnego w przypadku śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub innego zdarzenia prawnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu administracyjnego do związania wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
k.c. art. 875 § § 1
Kodeks cywilny
Przekształcenie wspólności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych po rozwiązaniu spółki.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części w uzasadnionych przypadkach.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
ustawa o systemie ewidencji producentów rolnych art. 3 § pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Definicja producenta rolnego, w tym jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
p.u.n. art. 51 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Skuteczność i wykonalność postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
p.u.n. art. 144
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Zastosowanie przepisów prawa cywilnego do zdolności prawnej i czynności prawnych stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wspólnik rozwiązanej spółki cywilnej posiada interes prawny i legitymację procesową do wniesienia odwołania. • Rozwiązanie spółki cywilnej z powodu upadłości wspólnika nie pozbawia wspólników prawa do działania w postępowaniu. • Spółka cywilna może być uznana za producenta rolnego.
Odrzucone argumenty
Spółka cywilna przestała istnieć jako podmiot postępowania po ogłoszeniu upadłości wspólnika. • Brak złożenia wniosku o wstąpienie do postępowania przez następcę prawnego uniemożliwia kontynuację postępowania. • Wspólnik nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia odwołania w imieniu nieistniejącej spółki.
Godne uwagi sformułowania
spółka cywilna utraciła podmiotowość prawną na gruncie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, co powoduje, że utraciła zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu o płatności unijne. • nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skarżącej, jako jednemu ze wspólników rozwiązanej spółki, nie przysługuje prawo strony w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem spółki, po jej rozwiązaniu. • spółka cywilna stanowi niewątpliwie grupę osób w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 r. • Interes prawny skarżącej jako wspólnika do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a., po rozwiązaniu spółki cywilnej wynika chociażby z odpowiedzialności wspólników za majątek spółki. • Z samego faktu, że w sprawie nie został złożony wniosek transferowy nie można wnioskować, że skarżącej, jako wspólnikowi rozwiązanej spółki cywilnej, nie przysługuje prawo strony.
Skład orzekający
Justyna Mazur
przewodniczący
Sławomir Fularski
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji procesowej wspólnika rozwiązanej spółki cywilnej w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza dotyczących płatności rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej z powodu upadłości wspólnika i jej wpływu na postępowania administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii prawnej związanej z upadłością wspólnika spółki cywilnej i jej konsekwencjami procesowymi w administracji. Pokazuje, jak sąd może stanąć w obronie praw wspólnika, nawet po formalnym rozwiązaniu spółki.
“Upadłość wspólnika spółki cywilnej nie kończy jej spraw w urzędzie – wspólnik nadal ma głos!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.