VIII PA 174/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa B. K. przeciwko P. 24 (...) Spółce z o.o. Sp. k. o ustalenie istnienia stosunku pracy. Powód zawarł z pozwaną umowę zlecenia na świadczenie usług opieki i pomocy domowej oraz usług promocyjno-reklamowych. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach oddalił powództwo, uznając, że zgodnym zamiarem stron była umowa cywilnoprawna, a nie umowa o pracę, wskazując na brak podporządkowania powoda pozwanej oraz możliwość samodzielnego ustalania przez niego godzin i zakresu usług. Powód w apelacji zarzucił naruszenie art. 22 § 1 i 1 1 k.p., twierdząc, że wykonywał pracę w warunkach podporządkowania, w tym nosił odzież z logo firmy i wykonywał polecenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że wykonywanie pracy w ubraniu z logo firmy czy wykonywanie określonych czynności nie przesądza o charakterze stosunku prawnego, a kluczowe jest podporządkowanie pracownicze, którego w tej sprawie brakowało. Sąd wskazał również, że umowa zlecenia na usługi opiekuńcze jest dopuszczalna, a nazwa umowy nie ma znaczenia, jeśli nie ma cech stosunku pracy. Dodatkowo, sąd odwoławczy uchylił punkt wyroku częściowego dotyczący kosztów, uznając go za niedopuszczalny w wyroku częściowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów odróżniających umowę o pracę od umowy zlecenia w kontekście usług opiekuńczych, dopuszczalność umów cywilnoprawnych w tym sektorze, a także kwestie proceduralne dotyczące wyroków częściowych i orzekania o kosztach.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście usług opiekuńczych. Orzeczenie o kosztach i odrzucenie apelacji w części majątkowej ma charakter proceduralny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zlecenia na świadczenie usług opiekuńczych i promocyjno-reklamowych, zawarta między osobą fizyczną a spółką, wykazuje cechy stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa zlecenia nie wykazuje cech stosunku pracy, jeśli brak jest podporządkowania pracowniczego, a zleceniobiorca ma swobodę w ustalaniu godzin i zakresu świadczonych usług.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla stosunku pracy jest podporządkowanie pracownicze, którego w tej sprawie brakowało. Powód miał możliwość wyboru podopiecznych, samodzielnie ustalał godziny pracy i nie był poddany ścisłym poleceniom pracodawcy. Nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze, ale zgodny zamiar stron i faktyczne wykonywanie pracy są decydujące.
Czy sąd drugiej instancji może orzekać o roszczeniach majątkowych nierozpoznanych przez sąd pierwszej instancji w wyroku częściowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie może orzekać o nierozpoznanych roszczeniach majątkowych w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji wydał wyrok częściowy.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji odrzucił apelację powoda w zakresie roszczeń majątkowych, ponieważ nie zostały one rozpoznane przez sąd pierwszej instancji w wyroku częściowym. Środek odwoławczy nie może być wniesiony od orzeczenia, które nie zostało wydane w rozumieniu przepisów prawa procesowego.
Czy orzeczenie o kosztach postępowania jest dopuszczalne w wyroku częściowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie o kosztach nie jest dopuszczalne w wyroku częściowym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. (a contrario), wyrok częściowy, który nie jest orzeczeniem końcowym, nie zawiera orzeczenia o kosztach. W związku z tym, sąd odwoławczy uchylił punkt wyroku częściowego dotyczący kosztów jako niedopuszczalny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. 24 (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, obejmująca obowiązek świadczenia pracy osobiście, w sposób ciągły, podporządkowany poleceniom pracodawcy, przy obowiązku pracodawcy wypłaty wynagrodzenia.
k.p. art. 22 § § 1 1
Kodeks pracy
Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
k.p. art. 22 § § 1 2
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy określonych w § 1.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 373 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie apelacji w przypadku braku substratu zaskarżenia.
k.p.c. art. 379
Kodeks postępowania cywilnego
Przyczyny nieważności postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w wyroku.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podporządkowania pracowniczego w relacji powód-pozwana. • Swoboda powoda w ustalaniu godzin i zakresu świadczonych usług. • Zgodny zamiar stron zawarcia umowy cywilnoprawnej (umowy zlecenia). • Możliwość świadczenia usług opiekuńczych w ramach umowy cywilnoprawnej. • Niedopuszczalność orzekania o nierozpoznanych roszczeniach majątkowych w wyroku częściowym. • Niedopuszczalność orzeczenia o kosztach w wyroku częściowym.
Odrzucone argumenty
Umowa zlecenia miała cechy umowy o pracę ze względu na podporządkowanie pracownicze. • Naruszenie art. 22 § 1 i 1 1 k.p. przez sąd pierwszej instancji. • Wykonanie pracy w ubraniu z logo firmy i wykonywanie określonych czynności świadczy o stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnym zamiarem stron umowy z dnia 19 grudnia 2017 roku było nawiązanie stosunku pracy, a nie zawarcie umowy cywilnoprawnej – umowy zlecenia. • W stosunku łączącym powoda z pozwaną brak jest cech stosunku pracy. • Powód nie wykonywał usług dla pozwanej, ale dla podopiecznych. • Zleceniobiorca miał możliwość zaakceptowania lub nie zaakceptowania miejsca świadczenia usług, które było wskazywane przez zleceniodawcę. • Wykonywanie pracy w ubraniu z logo firmy nie przesądza o charakterze łączącego strony stosunku prawnego. • Nie jest zabronione przez prawo zatrudnianie opiekunów na podstawie umów cywilnoprawnych. • O rodzaju zawartej umowy decyduje więc nie tylko i nie tyle jej nazwa, ile cel i zgodny zamiar stron.
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodniczący
Teresa Kalinka
sprawozdawca
Patrycja Bogacińska-Piątek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających umowę o pracę od umowy zlecenia w kontekście usług opiekuńczych, dopuszczalność umów cywilnoprawnych w tym sektorze, a także kwestie proceduralne dotyczące wyroków częściowych i orzekania o kosztach."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście usług opiekuńczych. Orzeczenie o kosztach i odrzucenie apelacji w części majątkowej ma charakter proceduralny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza popularny temat rozróżnienia między umową o pracę a umową zlecenia, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Dodatkowo, zawiera elementy proceduralne dotyczące wyroków częściowych.
“Umowa zlecenia czy umowa o pracę? Sąd wyjaśnia, kiedy opiekun nie jest pracownikiem.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.