Orzeczenie · 2019-03-01

VIII PA 163/18

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2019-03-01

SAOSPracyczas pracyWysokaokręgowy

godziny nadliczboweczas pracyzadaniowy czas pracykierownikwynagrodzenieapelacjaprawo pracyorganizacja pracy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 roku zasądził od pozwanej spółki na rzecz powódki A. B. kwotę 8.961,72 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i nie obciążając stron kosztami procesu. Powódka, zatrudniona jako kierownik ds. kontaktów z klientami, dochodziła zapłaty za pracę wykonywaną ponad obowiązujące normy czasu pracy, wskazując na konieczność wizyt u klientów, rozliczania przedstawicieli handlowych, udzielania pożyczek oraz wykonywania czynności biurowych po godzinach pracy i w weekendy. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka pracowała w godzinach nadliczbowych, a zadaniowy czas pracy nie wyklucza dochodzenia dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, zwłaszcza gdy charakter obowiązków i organizacja pracy wymuszały stałe przekraczanie norm. Sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa procesowego (m.in. art. 233 § 1 kpc, art. 278 § 1 kpc, art. 328 § 2 kpc) oraz prawa materialnego (m.in. art. 151^4 § 1 kp, art. 6 kc w zw. z art. 300 kp, art. 151^1 § 4 kp). Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację, w pełni aprobując ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych co do zasady nie mają prawa do wynagrodzenia za nadgodziny, jednakże w sytuacji, gdy wadliwa organizacja pracy pracodawcy wymusza stałe przekraczanie norm czasu pracy, pracownik ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia. Sąd uznał, że powódka, ze względu na zakres obowiązków i sposób organizacji pracy przez pracodawcę, nie miała statusu kierownika wyodrębnionej komórki organizacyjnej w rozumieniu art. 151^4 § 1 kp, a nawet gdyby tak było, stałe wykonywanie pracy ponad normę uzasadniałoby przyznanie wynagrodzenia. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, uznając ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy za prawidłową i wskazując, że ciężar udowodnienia braku pracy w godzinach nadliczbowych spoczywał na pozwanym, który nie przedstawił wystarczających dowodów przeciwnych. Sąd odrzucił także argumentację o zastąpieniu wynagrodzenia za nadgodziny premią uznaniową, wskazując na brak dowodów na takie przeznaczenie premii.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że pracownik na stanowisku kierowniczym, pracujący w zadaniowym czasie pracy, ma prawo do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, gdy praca ta wynika z wadliwej organizacji pracy pracodawcy, a nie z błędów pracownika.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika wykonującego pracę w terenie i rozliczającego podległych pracowników, co wpływało na konieczność pracy poza standardowymi godzinami. Interpretacja statusu 'kierownika wyodrębnionej komórki organizacyjnej' może być różna w zależności od struktury organizacyjnej firmy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracownik zatrudniony w zadaniowym czasie pracy, wykonujący obowiązki na stanowisku kierowniczym, ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli charakter pracy i organizacja wymuszają stałe przekraczanie norm czasu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik zatrudniony w zadaniowym czasie pracy, nawet na stanowisku kierowniczym, ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli wadliwa organizacja pracy pracodawcy wymusza stałe przekraczanie norm czasu pracy. W takich sytuacjach przepis art. 151^4 § 1 Kodeksu pracy, ograniczający prawo do wynagrodzenia za nadgodziny dla kierowników, nie ma zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zadaniowy czas pracy nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapłaty za nadgodziny. W przypadku kierowników, prawo do wynagrodzenia za nadgodziny jest ograniczone, ale tylko w sytuacjach wyjątkowych i okazjonalnych. Jeśli praca ponad normę jest stała i wynika z wadliwej organizacji pracy pracodawcy, a nie z błędów pracownika, pracownik ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia. Sąd stwierdził, że powódka, ze względu na zakres obowiązków i sposób organizacji pracy, nie miała statusu kierownika wyodrębnionej komórki organizacyjnej w rozumieniu art. 151^4 § 1 kp, a nawet gdyby tak było, stałe wykonywanie pracy ponad normę uzasadniałoby przyznanie wynagrodzenia.

Jaki jest ciężar dowodu w sprawie o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, gdy pracownik pracuje w zadaniowym czasie pracy i pracodawca nie prowadzi ewidencji czasu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W sprawach o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, pracownik powinien udowodnić swoje twierdzenia co do zgłoszonego żądania. Jeśli pracodawca nie prowadzi ewidencji czasu pracy (np. przy zadaniowym czasie pracy), pracownik może powoływać wszelkie inne dowody (np. osobowe, dokumenty) na wykazanie zasadności roszczenia. Po wykazaniu przez pracownika pracy w godzinach nadliczbowych, ciężar udowodnienia, że pracownik rzeczywiście nie pracował w tym czasie, spoczywa na pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć pracownik ma obowiązek udowodnienia swoich twierdzeń, w sytuacji braku dokumentacji czasu pracy, może korzystać z innych środków dowodowych. Po wykazaniu przez pracownika pracy w godzinach nadliczbowych, pracodawca musi przedstawić dowody przeciwne. Sąd uznał, że powódka wykazała pracę w godzinach nadliczbowych, a pozwany nie obalił tych dowodów.

Czy premia uznaniowa wypłacana pracownikowi może być traktowana jako ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, premia uznaniowa nie może być automatycznie traktowana jako ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych, chyba że pracodawca udowodni, iż taka była jej funkcja i wysokość odpowiada przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał za nielogiczne i niezrozumiałe twierdzenie pozwanego, że premia uznaniowa pełniła funkcję ryczałtu za pracę w godzinach nadliczbowych, skoro jednocześnie pozwany twierdził, że powódka pracy w nadgodzinach nie wykonywała. Ponadto, pozwany nie przedstawił dowodów na to, że premia ta stanowiła ryczałt za pracę w nadgodzinach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A. B.	osoba_fizyczna	powódka
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo – akcyjnej w G.	spółka	pozwany

Przepisy (21)

Główne

k.p. art. 151 § § 1

Kodeks pracy

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

k.p. art. 151 § 1 § 1

Kodeks pracy

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek we wskazanej w tym przepisie wysokości.

k.p. art. 151 § 4 § 1

Kodeks pracy

Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodzenia spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Pomocnicze

k.p. art. 129

Kodeks pracy

k.p. art. 140

Kodeks pracy

W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją, albo miejscem wykonywania pracy, może być stosowany system zadaniowego czasu pracy. Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129.

k.p. art. 149 § § 1

Kodeks pracy

k.p. art. 151 § 2

Kodeks pracy

W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca może udzielić pracownikowi w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy.

k.p. art. 151 § 4 § 1 i 2

Kodeks pracy

Kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

k.p. art. 151 § 4 § 1

Kodeks pracy

Przepis ten nie upoważnia zakładów pracy do stosowania takich rozwiązań organizacyjnych, które w samym swoim założeniu rodzą konieczność wykonywania stale lub przez dłuższy okres pracy w godzinach nadliczbowych przez pracowników zajmujących kierownicze i inne samodzielne stanowiska.

k.p. art. 151 § 1 § 4

Kodeks pracy

W stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy wynagrodzenie wraz z dodatkiem, o którym mowa w § 1 (wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach), może być zastąpione ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.

k.c. art. 482 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Charakter obowiązków powódki i organizacja pracy wymuszały stałe przekraczanie norm czasu pracy. • Zadaniowy czas pracy nie wyklucza prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. • Wadliwa organizacja pracy pracodawcy uzasadnia przyznanie wynagrodzenia za nadgodziny, nawet pracownikowi na stanowisku kierowniczym. • Pracodawca miał wiedzę o pracy powódki w godzinach nadliczbowych i ją akceptował. • Ciężar udowodnienia braku pracy w godzinach nadliczbowych spoczywał na pozwanym.

Odrzucone argumenty

Powódka pracowała w godzinach nadliczbowych z powodu własnej złej organizacji pracy. • Powódka, jako kierownik, nie miała prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. • Praca w weekendy była dobrowolna i miała na celu poprawę efektywności. • Opinia biegłego była hipotetyczna i nie mogła stanowić podstawy ustaleń faktycznych. • Premia uznaniowa stanowiła ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych.

Godne uwagi sformułowania

Zadaniowy system czasu pracy nie wyklucza zatem możliwości dochodzenia od pracodawcy dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. • Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. • Jeżeli sposób organizacji pracy przez pracodawcę powoduje konieczność stałego wykonywania przez kierownika pracy ponad normę pracy, ma on prawo do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. • Praca w godzinach nadliczbowych bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia możliwa jest w sytuacjach o charakterze wyjątkowym, okazjonalnym i sporadycznym. • Premia uznaniowa pełniła również funkcję ryczałtu stanowiącego ekwiwalent za pracę w godzinach nadliczbowych.

Skład orzekający

Zofia Falkowska

sędzia

Magdalena Lisowska

sędzia

Barbara Kempa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pracownik na stanowisku kierowniczym, pracujący w zadaniowym czasie pracy, ma prawo do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, gdy praca ta wynika z wadliwej organizacji pracy pracodawcy, a nie z błędów pracownika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika wykonującego pracę w terenie i rozliczającego podległych pracowników, co wpływało na konieczność pracy poza standardowymi godzinami. Interpretacja statusu 'kierownika wyodrębnionej komórki organizacyjnej' może być różna w zależności od struktury organizacyjnej firmy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że nawet pracownicy na stanowiskach kierowniczych mogą dochodzić wynagrodzenia za nadgodziny, jeśli wynika to z organizacji pracy pracodawcy, a nie z ich własnych błędów. Jest to ważna kwestia dla wielu pracowników i pracodawców.

“Kierowniku, czy wiesz, że możesz mieć prawo do wynagrodzenia za nadgodziny? Sprawdź, kiedy pracodawca musi zapłacić!”

Dane finansowe

WPS: 8961,72 PLN

wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 8961,72 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników