VIII P 3/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód I. P., zatrudniony jako konserwator urządzeń, dochodził od swojego pracodawcy, (...) w K., zasądzenia kwot tytułem zadośćuczynienia, odszkodowania za zwiększone potrzeby oraz renty miesięcznej. Podstawą roszczeń było zdarzenie z dnia 14 sierpnia 2008 roku, które powód określał jako wypadek przy pracy, w wyniku którego doznał udaru mózgu. W trakcie postępowania powód modyfikował swoje żądania, zwiększając dochodzone kwoty. Pozwany (...) w K. wnosił o oddalenie powództwa, kwestionując zarówno charakter zdarzenia jako wypadku przy pracy, jak i swoją legitymację bierną. Sąd pierwszej instancji pierwotnie zasądził część dochodzonych kwot, jednak Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia, czy zdarzenie z dnia 14 sierpnia 2008 roku nosi znamiona wypadku przy pracy. W ponownym postępowaniu Sąd Okręgowy, opierając się na obszernym materiale dowodowym, w tym zeznaniach stron, świadków oraz opiniach biegłych neurologów, ustalił, że udar mózgu, którego doznał powód, był spowodowany przyczynami wewnętrznymi istniejącymi w jego organizmie. Czynniki zewnętrzne związane z pracą, takie jak wysoka temperatura, brak ruchu powietrza czy związki chemiczne zawarte w używanych materiałach, nie miały wpływu na wystąpienie udaru. Sąd uznał, że pozwany (...) nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody, w związku z czym jego odpowiedzialność należy oceniać na zasadzie winy (art. 415 k.c.). Ponieważ powód nie udowodnił bezprawności działania pozwanego ani związku przyczynowego między pracą a zdarzeniem, powództwo zostało oddalone. Sąd, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację materialną i subiektywne przekonanie o zasadności roszczeń. Pozostałe koszty sądowe przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że udar mózgu spowodowany przyczynami wewnętrznymi nie jest wypadkiem przy pracy, nawet jeśli wystąpił w trakcie pracy i w narażeniu na czynniki zewnętrzne. Interpretacja art. 435 k.c. w kontekście Domu Pomocy Społecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji medycznej (udar mózgu) i konkretnego rodzaju działalności pracodawcy (DPS). Interpretacja art. 435 k.c. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udar mózgu doznany przez pracownika podczas wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności podczas malowania garażu z użyciem rozpuszczalników w wysokiej temperaturze, może zostać uznany za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udar mózgu doznany przez pracownika nie został uznany za wypadek przy pracy, ponieważ został spowodowany przyczyną wewnętrzną istniejącą w organizmie pracownika, a nie nagłym zdarzeniem wywołanym przyczyną zewnętrzną.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na opiniach biegłych neurologów, ustalił, że udar mózgu był wynikiem schorzeń samoistnych powoda. Czynniki zewnętrzne, takie jak temperatura czy substancje chemiczne, nie miały wpływu na wystąpienie udaru. Kluczowe dla definicji wypadku przy pracy jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, czego w tym przypadku zabrakło.
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie pracownika na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.) czy na zasadzie winy (art. 415 k.c.) w przypadku, gdy zdarzenie nie zostało uznane za wypadek przy pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 k.c.), ponieważ jego działalność nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody.
Uzasadnienie
Sąd analizuje definicję przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody zgodnie z art. 435 k.c. i orzecznictwem Sądu Najwyższego. Stwierdza, że pozwany Dom Pomocy Społecznej nie spełnia tych kryteriów, co wyklucza zastosowanie odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.
Czy pracodawca ponosi winę za szkodę pracownika, jeśli nie udowodniono bezprawności jego działania ani związku przyczynowego między pracą a zdarzeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie ponosi winy, jeśli pracownik nie udowodnił bezprawności jego działania ani związku przyczynowego między pracą a zdarzeniem.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 415 k.c. i ogólną regułą dowodową (art. 6 k.c.), ciężar dowodu spoczywa na powodzie. Powód musiałby wykazać szkodę, zdarzenie, winę sprawcy oraz związek przyczynowy. W tej sprawie powód nie udowodnił bezprawności działania pozwanego ani związku przyczynowego między pracą a udarem mózgu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w K. | inne | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.w.p. art. 3 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Kluczowe są nagłość zdarzenia i przyczyna zewnętrzna, a nie czynnik pochodzący z organizmu pracownika.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Odpowiedzialność deliktowa wymaga wykazania szkody, zdarzenia, winy i związku przyczynowego.
Pomocnicze
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Prowadzący przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działań lub zaniechań, z których wynikła szkoda.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 113 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udar mózgu powoda był spowodowany przyczyną wewnętrzną, a nie zewnętrzną. • Czynniki zewnętrzne związane z pracą nie miały wpływu na wystąpienie udaru. • Pozwany nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody, co wyklucza odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. • Powód nie udowodnił bezprawności działania pozwanego ani związku przyczynowego między pracą a zdarzeniem.
Odrzucone argumenty
Zdarzenie z dnia 14 sierpnia 2008 roku było wypadkiem przy pracy. • Pracodawca dopuścił się rażących zaniedbań, narażając pracownika na czynniki chemiczne. • Odpowiedzialność pracodawcy powinna być oceniana na zasadzie ryzyka.
Godne uwagi sformułowania
Udar mózgu doznany przez powoda w dniu (...) roku był spowodowany przyczyną wewnętrzną istniejącą w organizmie powoda. • Czynniki zewnętrzne związane z zarażeniami podczas pracy w tym dniu nie miały związku z udarem centralnego układu nerwowego. • Pozwany (...) z całą pewnością nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody.
Skład orzekający
Dorota Stańczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że udar mózgu spowodowany przyczynami wewnętrznymi nie jest wypadkiem przy pracy, nawet jeśli wystąpił w trakcie pracy i w narażeniu na czynniki zewnętrzne. Interpretacja art. 435 k.c. w kontekście Domu Pomocy Społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji medycznej (udar mózgu) i konkretnego rodzaju działalności pracodawcy (DPS). Interpretacja art. 435 k.c. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności pracodawcy za zdarzenia losowe w pracy, które mogą mieć poważne konsekwencje zdrowotne dla pracownika. Pokazuje, jak kluczowe jest udowodnienie związku przyczynowego i charakteru zdarzenia.
“Czy udar mózgu w pracy to zawsze wypadek przy pracy? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 55 523 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.