VIII GZ 348/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kary umownej w wysokości 1.370 zł, naliczonej przez powoda (...) spółkę z o.o. sp. k. w S. pozwanemu (...) spółce z o.o. we W. z powodu niezrealizowania zlecenia spedycyjnego. Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu. Sąd Rejonowy argumentował, że zlecenie spedycyjne, na które powoływał się powód dla wykazania umowy prorogacyjnej (właściwości sądu), było jedynie wydrukiem bez podpisu, co nie spełniało wymogów formy pisemnej dla umowy o właściwość sądu (art. 46 § 1 k.p.c.). Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących właściwości miejscowej (art. 200 § 1 k.p.c., art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 k.c.) oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając zażalenie, uznał je za uzasadnione. Sąd Okręgowy podkreślił, że powództwo o zapłatę kary umownej z tytułu niewykonania umowy jest roszczeniem o odszkodowanie, które można wytoczyć przed sąd miejsca wykonania umowy (art. 34 k.p.c.). Zgodnie z art. 454 k.c., w przypadku roszczeń pieniężnych, gdy strony nie umówiły się inaczej, miejscem spełnienia świadczenia jest miejsce zamieszkania lub siedziba wierzyciela. W tej sprawie wierzycielem był powód z siedzibą w S., co uzasadniało właściwość Sądu Rejonowego w Szczecinie. Sąd Okręgowy zaznaczył, że ocena właściwości sądu na tym etapie opiera się na okolicznościach przytoczonych w pozwie, a nie na ostatecznym rozstrzygnięciu sporu co do zawarcia umowy. W konsekwencji Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie sądu rejonowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o zapłatę kary umownej lub odszkodowania z tytułu niewykonania umowy, w szczególności w kontekście zastosowania art. 34 k.p.c. i art. 454 k.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie powód powołuje się na miejsce wykonania umowy, a pozwany kwestionuje zawarcie umowy. Interpretacja art. 46 § 1 k.p.c. w kontekście umowy prorogacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest właściwość miejscowa sądu w sprawie o zapłatę kary umownej, gdy powód powołuje się na miejsce wykonania umowy, a pozwany kwestionuje zawarcie umowy i wskazuje na swoją siedzibę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową sądu w sprawie o zapłatę kary umownej, wywodzonej z umowy, należy oceniać na podstawie przepisów o właściwości przemiennej, w szczególności art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 k.c., biorąc pod uwagę miejsce wykonania umowy lub miejsce spełnienia świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powództwo o zapłatę kary umownej jest roszczeniem o odszkodowanie z tytułu niewykonania umowy, co uzasadnia właściwość sądu miejsca wykonania umowy (art. 34 k.p.c.). Ponieważ strony nie umówiły się inaczej, a roszczenie jest pieniężne, miejscem spełnienia świadczenia jest siedziba wierzyciela (powoda w S.) zgodnie z art. 454 k.c. Ocena właściwości sądu na tym etapie opiera się na twierdzeniach pozwu, niezależnie od późniejszego dowodzenia zawarcia umowy.
Czy wydruk zlecenia spedycyjnego bez podpisu może stanowić podstawę do ustalenia umowy prorogacyjnej (umowy o właściwość sądu)?
Odpowiedź sądu
Nie, wydruk zlecenia spedycyjnego bez podpisu nie spełnia wymogów formy pisemnej wymaganej dla umowy o właściwość sądu (umowy prorogacyjnej) zgodnie z art. 46 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że zlecenie spedycyjne w formie wydruku bez podpisu nie stanowi dokumentu i nie spełnia wymogów formy pisemnej dla umowy o właściwość sądu. Sąd Okręgowy nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii w kontekście uchylenia postanowienia, skupiając się na właściwości przemiennej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w S. | spółka | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 454
Kodeks cywilny
W przypadku roszczeń pieniężnych, gdy strony nie umówiły się co do miejsca spełnienia świadczenia, miejscem spełnienia świadczenia jest miejsce zamieszkania lub siedziba wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o wykonanie umowy lub o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umowa o właściwość sądu powinna być zawarta na piśmie.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, który uznał się za niewłaściwy, przekaże sprawę sądowi właściwemu.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. lub art. 386 § 4 k.p.c.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone postanowienie i orzec reformatoryjnie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość miejscową sądu w sprawie o zapłatę kary umownej uzasadnia miejsce wykonania umowy zgodnie z art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 k.c., gdzie miejscem spełnienia świadczenia pieniężnego jest siedziba wierzyciela. • Ocena właściwości sądu na etapie postępowania zażaleniowego powinna opierać się na twierdzeniach pozwu, a nie na ostatecznym rozstrzygnięciu sporu co do zawarcia umowy.
Odrzucone argumenty
Zlecenie spedycyjne w formie wydruku bez podpisu nie stanowi umowy o właściwość sądu (umowy prorogacyjnej) ze względu na brak zachowania formy pisemnej (art. 46 § 1 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
Ocena podstaw właściwości sądu z oczywistych względów musi zatem być oparta na okolicznościach faktycznych przytoczonych dla uzasadnienia powództwa, niezależnie od tego, czy okoliczności te znajdą potwierdzenie w materiale dowodowym. • Przyjęcia właściwości opartej na przepisie art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 k.c. w żaden sposób nie wyłącza fakt kwestionowania przez pozwanego zawarcia umowy. • Miejsce spełnienia świadczenia jest więc rozumiane także jako miejsce, w którym dłużnik dopełnia ze swej istoty wszystkiego, co jest niezbędne do należytego spełnienia świadczenia związanego z umową.
Skład orzekający
Agnieszka Górska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o zapłatę kary umownej lub odszkodowania z tytułu niewykonania umowy, w szczególności w kontekście zastosowania art. 34 k.p.c. i art. 454 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie powód powołuje się na miejsce wykonania umowy, a pozwany kwestionuje zawarcie umowy. Interpretacja art. 46 § 1 k.p.c. w kontekście umowy prorogacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej, jaką jest właściwość miejscowa sądu, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące miejsca wykonania umowy i spełnienia świadczenia w kontekście roszczeń umownych.
“Gdzie pozwać kontrahenta? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady ustalania właściwości miejscowej w sporach o kary umowne.”
Dane finansowe
WPS: 1370 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.