VIII GC 617/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S., wniósł o zasądzenie od pozwanej spółki z o.o. kwoty 124.036,71 zł z odsetkami, tytułem części wynagrodzenia za udostępnienie gruntu na podstawie umów o ustanowienie służebności przesyłu za rok 2017. Roszczenie obejmowało wynagrodzenie wynikające z faktur korygujących oraz kwotę z faktury tytułem "rozliczenia roszczenia za rok 2017", która zawierała wpis od skargi do WSA, koszty upomnienia i odsetki od zaległości podatkowych. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że wynagrodzenie zostało ustalone w zawyżonej wysokości i kwestionując zasadność roszczenia z faktury nr (...). Sąd analizował stan faktyczny oparty na umowach ramowych, wykonawczych i aktach notarialnych ustanawiających służebność przesyłu, które określały wynagrodzenie jako równowartość podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe. Kluczowym elementem sporu była interpretacja postanowień umownych dotyczących "zasady konieczności wykorzystania środków odwoławczych" oraz "zasady zwrotu kosztów postępowania". Pozwana twierdziła, że powód uchybił umowie, nie składając skargi kasacyjnej od wyroku WSA, podczas gdy powód argumentował, że taki obowiązek nie istniał, gdyż wniesienie skargi było "oczywiście nieuzasadnione" ze względu na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w okresie, gdy termin do jej złożenia upływał. Sąd, stosując kombinowaną metodę wykładni umów, uznał, że obowiązek złożenia skargi kasacyjnej nie miał charakteru bezwzględnego i nie powstał w tej konkretnej sytuacji, ponieważ analiza orzecznictwa z drugiej połowy 2018 roku wskazywała na wysokie prawdopodobieństwo oddalenia takiej skargi. W konsekwencji, sąd uznał roszczenie powoda za uzasadnione w zakresie wynagrodzenia za udostępnienie gruntu, a także za zwrot kosztów postępowania administracyjnego, kosztów upomnienia i odsetek od zaległości podatkowych, które powstały w związku z rekomendacjami pozwanej dotyczącymi zaskarżania decyzji podatkowych. Sąd oddalił jedynie żądanie powoda dotyczące podatku VAT od tych dodatkowych kwot, uznając, że nie stanowią one wynagrodzenia w rozumieniu art. 39a ust. 2 ustawy o lasach. O kosztach postępowania orzeczono na korzyść powoda, który wygrał sprawę w przeważającej części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia klauzul umownych dotyczących postępowania odwoławczego w sprawach służebności przesyłu, ustalanie wynagrodzenia za służebność przesyłu na gruntach Lasów Państwowych, odpowiedzialność za szkody wynikłe z rekomendacji dotyczących postępowań administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i umownego, w szczególności przepisów o podatkach obowiązujących do końca 2018 r. oraz postanowień umownych między Lasami Państwowymi a przedsiębiorcami przesyłowymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy brak złożenia skargi kasacyjnej przez Nadleśnictwo, mimo rekomendacji spółki przesyłowej, stanowi nienależyte wykonanie umowy o ustanowienie służebności przesyłu, skutkujące brakiem obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez spółkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak złożenia skargi kasacyjnej nie stanowi nienależytego wykonania umowy, jeśli jej wniesienie było "oczywiście nieuzasadnione" ze względu na dominujące orzecznictwo sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa nie nakłada bezwzględnego obowiązku składania skargi kasacyjnej, a jedynie w sytuacjach, gdy jej wniesienie jest uzasadnione. W analizowanym przypadku, dominujące orzecznictwo w 2018 roku wskazywało na bezzasadność takiej skargi, co wyłączało obowiązek jej złożenia.
Jaka jest prawidłowa podstawa prawna ustalenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Lasów Państwowych, gdy strony umownie powiązały je z wartością podatków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno odpowiadać wartości podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe, zgodnie z art. 39a ust. 2 ustawy o lasach, co jest przepisem bezwzględnie obowiązującym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 39a ust. 2 ustawy o lasach jest przepisem ius cogens, ograniczającym swobodę umów stron w zakresie ustalania wynagrodzenia. Wynagrodzenie nie może być wyższe ani niższe od wartości faktycznie poniesionego podatku.
Czy koszty postępowania administracyjnego, koszty upomnienia i odsetki od zaległości podatkowych, poniesione przez Nadleśnictwo w związku z postępowaniem podatkowym zainicjowanym zgodnie z rekomendacją spółki przesyłowej, mogą być dochodzone od spółki jako część wynagrodzenia lub szkoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania administracyjnego i odsetki mogą być dochodzone od spółki jako szkoda na podstawie art. 471 k.c., jeśli powstały w wyniku nienależytego wykonania umowy przez spółkę (np. poprzez rekomendowanie bezzasadnych środków odwoławczych).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro powód poniósł te koszty i odsetki działając zgodnie z rekomendacjami pozwanej, a pozwana nienależycie wykonywała umowę, to powstała szkoda, która podlega zwrotowi na podstawie art. 471 k.c.
Czy do wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, obejmującego zwrot kosztów postępowania administracyjnego, kosztów upomnienia i odsetek, można doliczyć podatek VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatek VAT można doliczyć jedynie do wynagrodzenia stanowiącego wartość podatków i opłat, o którym mowa w art. 39a ust. 2 ustawy o lasach. Zwrot kosztów postępowania i odsetek nie stanowi takiego wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że świadczenie usług w rozumieniu VAT obejmuje jedynie wynagrodzenie określone zgodnie z art. 39a ust. 2 ustawy o lasach. Zwrot kosztów i odsetek nie mieści się w tej definicji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. | organ_państwowy | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (23)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Definicja służebności przesyłu.
u.l. art. 39a § ust. 2
Ustawa o lasach
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Lasów Państwowych ustala się w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe od części nieruchomości, z której korzystanie jest ograniczone w związku z obciążeniem tą służebnością.
u.p.o.l.
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawa opodatkowania gruntów leśnych liniami energetycznymi.
u.p.l. art. 1 § ust. 4 pkt 1
Ustawa o podatku leśnym
Wyłączenie gruntów z liniami energetycznymi z opodatkowania podatkiem leśnym (od 01.01.2019).
u.p.l.
Ustawa o podatku leśnym
Podstawa opodatkowania gruntów leśnych.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania.
Pomocnicze
k.c. art. 49
Kodeks cywilny
Przedmiot służebności przesyłu.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowanie świadczenia usług.
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja usług.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.
k.p.c. art. 100 § zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania w przypadku wygrania sprawy w nieznacznej części.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozstrzyganie o nieuiszczonych przez Skarb Państwa kosztach sądowych.
u.p.g.r.p. art. 32
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną.
u.p.g.r.p. art. 32 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Koszty zastępstwa procesowego Prokuratorii Generalnej.
u.p.g.r.p. art. 67 § ust. 2
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Koszty zastępstwa procesowego Prokuratorii Generalnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 6
Stawki opłat za czynności adwokackie.
p.p.s.a. art. 264 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb podejmowania uchwał abstrakcyjnych.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb podejmowania uchwał abstrakcyjnych.
p.p.s.a. art. 269
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o podjęcie uchwały przełamującej.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja podatnika podatku od nieruchomości (stan prawny do 31.12.2018).
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obowiązku złożenia skargi kasacyjnej, gdy jej wniesienie jest "oczywiście nieuzasadnione" ze względu na dominujące orzecznictwo. • Wynagrodzenie za służebność przesyłu jest ściśle związane z wartością podatków ponoszonych przez Lasy Państwowe (art. 39a ust. 2 u.l.). • Koszty postępowania administracyjnego, upomnienia i odsetki poniesione przez Nadleśnictwo w wyniku rekomendacji spółki stanowią szkodę podlegającą zwrotowi na podstawie art. 471 k.c. • Podatek VAT można doliczyć jedynie do wynagrodzenia stanowiącego wartość podatków, a nie do zwrotu kosztów postępowania czy odsetek.
Odrzucone argumenty
Niezłożenie skargi kasacyjnej przez Nadleśnictwo stanowi nienależyte wykonanie umowy i skutkuje brakiem obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez spółkę. • Roszczenie o zwrot kosztów postępowania, upomnienia i odsetek nie jest uzasadnione. • Do wynagrodzenia za służebność przesyłu można doliczyć podatek VAT.
Godne uwagi sformułowania
zasada konieczności wykorzystania środków odwoławczych • zasada zwrotu kosztów postępowania • oczywiście nieuzasadnione • wartość podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe • ius cogens
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia klauzul umownych dotyczących postępowania odwoławczego w sprawach służebności przesyłu, ustalanie wynagrodzenia za służebność przesyłu na gruntach Lasów Państwowych, odpowiedzialność za szkody wynikłe z rekomendacji dotyczących postępowań administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i umownego, w szczególności przepisów o podatkach obowiązujących do końca 2018 r. oraz postanowień umownych między Lasami Państwowymi a przedsiębiorcami przesyłowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania umów o służebność przesyłu i interpretacji klauzul umownych w kontekście postępowań podatkowych i sądowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów i jak orzecznictwo sądów administracyjnych wpływa na rozstrzygnięcia cywilne.
“Lasy Państwowe wygrywają spór o wynagrodzenie za służebność przesyłu – kluczowa interpretacja umowna i podatkowa.”
Dane finansowe
WPS: 124 036,71 PLN
wynagrodzenie za udostępnienie gruntu: 124 036,71 PLN
rozliczenie roszczenia za rok 2017 (koszty postępowania, upomnienie, odsetki): 6992,06 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.