VIII C 1277/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 8.159,67 zł opartego na wekslu in blanco, wystawionym przez pozwaną J. K. na zabezpieczenie umowy pożyczki gotówkowej zawartej z (...) Spółką Akcyjną. Pozwana kwestionowała zasadność dochodzonej kwoty, podnosząc zarzuty dotyczące abuzywności naliczonych kosztów ubezpieczenia (4.950 zł przy pożyczce 3.000 zł), opłaty przygotowawczej (558 zł) oraz kosztów windykacji. Sąd Rejonowy, po analizie umowy i okoliczności sprawy, uznał, że część postanowień umownych, w szczególności dotyczących kosztów ubezpieczenia i opłat przygotowawczych, stanowi niedozwolone klauzule umowne (art. 385¹ § 1 k.c.) i jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) oraz stanowi obejście przepisów o odsetkach maksymalnych (art. 359 § 2¹ k.c.). Sąd ustalił, że pozwana spłaciła już kwotę przekraczającą jej faktyczne zadłużenie, uwzględniając jedynie kwotę pożyczki, wynagrodzenie umowne i należności odsetkowe. W związku z tym, nakaz zapłaty został uchylony, postępowanie umorzone w części dotyczącej kwoty 2.600 zł (uiszczonej po wytoczeniu powództwa), a w pozostałym zakresie powództwo oddalone. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu, uwzględniając stopień wygrania sprawy przez każdą ze stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena abuzywności kosztów ubezpieczenia i opłat przygotowawczych w umowach pożyczek konsumenckich, stosowanie art. 385¹ k.c. w praktyce.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich z klauzulami podobnymi do analizowanych. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy koszty ubezpieczenia naliczone w umowie pożyczki, znacznie przewyższające kwotę pożyczki, stanowią niedozwolone klauzule umowne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty ubezpieczenia w wysokości 4.950 zł przy pożyczce 3.000 zł, które stanowiły 165% kwoty pożyczki, zostały uznane za fikcyjne, służące obejściu przepisów o odsetkach maksymalnych i stanowiące niedozwolone klauzule umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysoka składka ubezpieczeniowa, brak szczegółowych informacji o ubezpieczeniu, brak ekonomicznego uzasadnienia oraz fakt, że znaczna część składki wracała do pożyczkodawcy, świadczą o fikcyjności ubezpieczenia i próbie obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Dodatkowo, powód nie wykazał poniesienia faktycznej składki ubezpieczeniowej.
Czy opłata przygotowawcza w wysokości 558 zł za czynności związane z przygotowaniem umowy pożyczki jest zasadna i czy stanowi niedozwoloną klauzulę umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata przygotowawcza w tej wysokości została uznana za niedozwoloną klauzulę umowną, a powód nie wykazał poniesienia faktycznych kosztów związanych z przygotowaniem umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwota 558 zł (blisko 19% kapitału pożyczki) jest nieuzasadniona dla czynności przygotowawczych, zwłaszcza przy szablonowym charakterze umowy. Powód nie udowodnił poniesienia takich kosztów.
Czy koszty windykacji i opłaty za upomnienia naliczone przez pożyczkodawcę są zasadne i czy stanowią niedozwolone klauzule umowne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty windykacji (do 20% zadłużenia) i opłaty za upomnienia (15 zł za sztukę) zostały uznane za niedozwolone klauzule umowne, ponieważ były nieprecyzyjne, rażąco naruszały interesy konsumenta i nie zostały udowodnione przez powoda.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia te nie były indywidualnie negocjowane, kształtowały obowiązki pozwanej sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały jej interesy. Ponadto, powód nie wykazał faktycznego poniesienia tych kosztów, a naliczanie ich w maksymalnej wysokości stanowiło próbę obejścia przepisów o karach umownych.
Czy przedstawienie weksla do zapłaty poprzez poinformowanie o jego uzupełnieniu i możliwości zapoznania się z nim w siedzibie wierzyciela jest skuteczne?
Odpowiedź sądu
Tak, takie przedstawienie weksla jest wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wystarczające jest stworzenie wystawcy weksla realnej możliwości zapoznania się z oryginałem weksla w miejscu jego płatności, co zostało spełnione poprzez wysłanie pisma informującego o uzupełnieniu weksla i wezwanie do zapłaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Treść lub cel stosunku prawnego ułożonego przez strony nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
Maksymalna wysokość odsetek umownych wynikających z czynności prawnej (odsetki maksymalne) nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na uprawnienie wynikające z normy prawnej, jeżeli jest ono sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem praw.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy w drugiej instancji, jednakże w sprawach o prawa zگونه do rzeczy ruchomych cofnięcie pozwu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy druga strona wyrazi na to zgodę.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umorzy postępowanie również wtedy, gdy powód cofnął pozew przytoczeniu nowych faktów lub dowodów, chyba że druga strona zażąda przeprowadzenia rozprawy.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W każdym wypadku sąd zasądzi od strony przegrywającej koszty procesu od strony wygrywającej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji, koszty przyznane od strony przeciwnej.
Prawo wekslowe art. 38
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe
Wymóg przedstawienia weksla do zapłaty.
ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 80 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot nadpłaconej opłaty sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty ubezpieczenia były rażąco wygórowane i stanowiły próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. • Opłata przygotowawcza była nieuzasadniona i stanowiła niedozwoloną klauzulę umowną. • Koszty windykacji i opłaty za upomnienia były nieprecyzyjne, rażąco naruszały interesy konsumenta i nie zostały udowodnione. • Pozwana spłaciła kwotę przekraczającą faktyczne zadłużenie po uwzględnieniu abuzywnych kosztów.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na wekslu in blanco było zasadne co do zasady. • Przedstawienie weksla do zapłaty było skuteczne. • Wynagrodzenie umowne (prowizja) było zasadne i nie było wygórowane.
Godne uwagi sformułowania
ubezpieczenie to miało fikcyjny charakter, a jego zawarcie służyło w istocie obejściu przepisów o odsetkach maksymalnych • koszty ubezpieczenia w kwocie 4.950 zł przy kwocie pożyczki 3.000 zł. Należność ta wynosiła 165% (!!!!!!) kwoty udzielonej pożyczki. • postanowienia przewidujące nakładały bowiem na dłużnika obowiązek spełnienia rażąco wysokiego świadczenia, nie służącego w rzeczywistości tym celom, jakie wskazywała druga strona umowy. • nie można bowiem w ocenie Sądu przerzucać na powoda skutków bierności wystawcy weksla, który mimo stosownego zawiadomienia nie podjął żadnych działań mających na celu, nawet jeśli nie zapłatę należności, to przynajmniej zapoznanie się z oryginałem weksla w siedzibie wierzyciela.
Skład orzekający
Anna Bielecka-Gąszcz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena abuzywności kosztów ubezpieczenia i opłat przygotowawczych w umowach pożyczek konsumenckich, stosowanie art. 385¹ k.c. w praktyce."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich z klauzulami podobnymi do analizowanych. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak konsumenci mogą bronić się przed nieuczciwymi praktykami firm pożyczkowych, szczególnie w zakresie nadmiernych kosztów. Jest to ważny przykład dla innych konsumentów i prawników.
“Czy 165% kosztów ubezpieczenia przy pożyczce to legalne? Sąd mówi: NIE!”
Dane finansowe
WPS: 8159,67 PLN
zwrot kosztów procesu: 993,68 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.