Orzeczenie · 2022-11-28

VII U 781/21

Sąd

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2022-11-28

SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy

umowa zlecenieubezpieczenia społeczneZUSprawomocnośćstan faktycznypozorność umowyterminy zgłoszeńkoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odwołania I. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej stwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym przez A. M. (1) jako zleceniobiorcę od 30 grudnia 2019 r. ZUS argumentował, że umowa zlecenia była pozorna, a opóźnienia w zgłoszeniu i płatnościach składek świadczyły o próbie uzyskania dotacji z programu wsparcia dla firm. Sąd Okręgowy, po analizie zeznań stron i świadków oraz zgromadzonych dokumentów, ustalił, że umowa zlecenia była faktycznie realizowana. Ubezpieczona wykonywała czynności prawnicze na rzecz płatnika składek, a rozliczenia odbywały się częściowo w formie barteru (usługi kosmetyczne). Sąd uznał, że opóźnienia w zgłoszeniu i płatnościach wynikały ze stanu zdrowia płatnika składek i nie świadczyły o pozorności umowy. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 30 grudnia 2019 r. do 14 sierpnia 2020 r. Okres ten został ustalony na podstawie zeznań zleceniobiorcy. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone. Sąd zasądził od ZUS na rzecz I. F. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalanie faktycznego wykonywania umowy zlecenia i podlegania ubezpieczeniom społecznym pomimo formalnych uchybień, zwłaszcza gdy opóźnienia wynikają z przyczyn losowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień wynikających ze stanu zdrowia płatnika i braku udowodnienia pozorności umowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa zlecenia, mimo opóźnień w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych i płatności składek, może być uznana za faktycznie realizowaną, a zleceniobiorca podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa zlecenia może być uznana za faktycznie realizowaną i skutkować obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, nawet przy opóźnieniach w zgłoszeniach i płatnościach, jeśli nie zostanie udowodniona jej pozorność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opóźnienia w zgłoszeniach i płatnościach, wynikające ze stanu zdrowia płatnika, nie świadczą o pozorności umowy, jeśli umowa była faktycznie wykonywana, a zleceniobiorca świadczył usługi zgodne z jej przedmiotem. Kluczowe jest faktyczne wykonywanie umowy, a nie tylko jej zawarcie.

Czy pozorność umowy zlecenia została udowodniona przez organ rentowy, skoro zgłoszenie do ubezpieczeń i płatności składek nastąpiły z opóźnieniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie udowodnił pozorności umowy zlecenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że materiał dowodowy nie potwierdził pozorności umowy, a wręcz wykazał rzeczywiste potrzeby zleceniodawcy oraz faktyczne wykonywanie umowy przez zleceniobiorcę, w tym rozliczenia barterowe. Brak otrzymania dotacji z programu wsparcia przez płatnika nie dowodzi pozorności.

Czy opóźnienie w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych zleceniobiorcy, wynikające ze stanu zdrowia płatnika, może skutkować brakiem podlegania ubezpieczeniom?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli umowa była faktycznie realizowana, opóźnienie to nie ma decydującego znaczenia dla podlegania ubezpieczeniom.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć przekroczenie ustawowego terminu zgłoszenia jest bezsporne, nie jest ono kluczowe, gdy umowa była faktycznie realizowana. Niewypełnienie formalności przez zleceniodawcę nie skutkuje nieważnością umowy, jeśli nie była ona pozorna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana zaskarżonej decyzji w części i oddalenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

I. F.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
I. F.	osoba_fizyczna	płatnik składek / odwołująca
A. M. (1)	osoba_fizyczna	zleceniobiorca / ubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.	organ_państwowy	organ rentowy / pozwany

Przepisy (17)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Czynności realizowane na podstawie umowy zlecenia stanowią tytuł do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym i wypadkowym.

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym.

u.s.u.s. art. 36 § ust. 1 i 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.

k.c. art. 734 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Oświadczenia woli należy tłumaczyć tak, jak tego wymagają okoliczności, zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje. Przy umowach bada się zgodny zamiar stron i cel umowy.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję lub oddala odwołanie.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, po złożeniu wniosku.

k.c. art. 300

Kodeks cywilny

Do stosunków prawnych wynikających z umowy o pracę (a przez analogię do innych umów o świadczenie usług) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi procesowemu koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.a. art. 45 § § 1