Orzeczenie · 2020-09-23

VII SA/Wa 1788/19Uchylenie decyzji koszty usunięcia pojazdu brak podstawy prawnej

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2020-09-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo o ruchu drogowymkoszty usunięcia pojazdudyspozycja usunięciaodstąpienie od usunięciauchwała radyuchylenie decyzjibrak podstawy prawnejprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi M. K. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o ustaleniu kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w kwocie 238 zł. Organy uznały, że mimo odstąpienia od usunięcia pojazdu, koszty powstały w związku z wyjazdem holownika, a podstawę do ich nałożenia stanowiła uchwała rady powiatu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA poprzez dowolną ocenę dowodów i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, ale z innych powodów niż podnoszone przez skarżących. Sąd stwierdził, że choć organy prawidłowo ustaliły powstanie kosztów i spełnienie przesłanek z art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, to podstawa prawna w postaci uchwały rady powiatu, na którą powoływały się organy, została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, brak było podstawy prawnej do ustalenia kosztów w zaskarżonej wysokości. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności uchwały działa z mocą wsteczną (ex tunc), co oznacza, że decyzje wydane na jej podstawie podlegają wzruszeniu. Wobec braku innej podstawy prawnej, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie koszty postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że decyzje administracyjne wydane na podstawie uchwał lub aktów prawnych, które zostały następnie wyeliminowane z obrotu prawnego (nawet z mocą wsteczną), nie mogą się ostać i podlegają uchyleniu, nawet jeśli pierwotnie zostały wydane prawidłowo.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy podstawa prawna aktu indywidualnego została prawomocnie unieważniona.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja o nałożeniu kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu może zostać utrzymana w mocy, jeśli podstawa prawna (uchwała rady) została wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja nie może zostać utrzymana w mocy, ponieważ stwierdzenie nieważności uchwały działa z mocą wsteczną (ex tunc), co oznacza brak podstawy prawnej do ustalenia kosztów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że uchwała rady powiatu, na podstawie której organy ustaliły koszty, została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem NSA. Skutek ten działa wstecz, co uniemożliwia utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie tej uchwały. Sąd podkreślił, że nie można odsyłać skarżących do innego postępowania w celu 'wzruszenia' decyzji, gdy sąd kontroluje indywidualny akt stosowania prawa.

Czy rozbieżności między dokumentami (raport drogowy, zlecenie holowania) dotyczącymi czasu i trasy holownika mają wpływ na ustalenie kosztów usunięcia pojazdu?

Odpowiedź sądu

Nie, te rozbieżności nie mają wpływu na ustalenie kosztów, ponieważ dokumenty te są sporządzane w odmienny sposób i nie muszą być zsynchronizowane czasowo. Kluczowe jest, że holownik wyruszył w trasę i powstały koszty.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że różnice w danych czasowych i trasie między raportem drogowym a zleceniem holowania wynikają z odmiennych metod sporządzania tych dokumentów (GPS vs. inne kryteria). Nie podważają one jednak faktu powstania kosztów związanych z wyjazdem holownika.

Czy nałożenie kosztów za dyspozycję usunięcia pojazdu jest uzależnione od zawinienia kierującego lub rzeczywistej wysokości poniesionych kosztów?

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie kosztów jest niezależne od zawinienia kierującego i rzeczywistej wysokości poniesionych kosztów, jeśli spełnione są przesłanki powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, wskazując, że przepis ten znajduje zastosowanie w każdym przypadku powstania kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, niezależnie od ich wysokości czy okoliczności pozostawienia pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego podstawy prawnej (uchwały rady) ustalającej wysokość kosztów.

Przepisy (12)

Główne

p.r.d. art. 130a § ust. 2a

Prawo o ruchu drogowym

Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny takie działanie uzasadniające. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.

p.r.d. art. 130a § ust. 6

Prawo o ruchu drogowym

Wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, ustala corocznie rada powiatu w drodze uchwały.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Pomocnicze

p.r.d. art. 130a § ust. 10h

Prawo o ruchu drogowym

Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku braku podstawy prawnej lub gdy cel postępowania nie został osiągnięty.

p.p.s.a. art. 147 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wzruszenie decyzji wydanych na podstawie uchwały lub aktu, których nieważność stwierdził sąd administracyjny, w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podstawa prawna (uchwała rady) ustalająca wysokość kosztów została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem NSA, co skutkuje brakiem możliwości ustalenia tych kosztów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA poprzez dowolną ocenę dowodów i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (choć sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły powstanie kosztów i spełnienie przesłanek z art. 130a ust. 2a P.r.d.).

Godne uwagi sformułowania

odpadła podstawa prawna obciążenia skarżących kwotą 238 zł • uchwała ta, na mocy wyroku tutejszego Sądu z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1088/17 została jednak nieprawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego • mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa miejscowego, choć obowiązywały w dacie wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, to jednak na skutek wspomnianych wyroków sądów administracyjnych zostały wyeliminowane z obrotu prawnego • brak jest wyraźnej podstawy prawnej do ustalenia kosztów w niniejszej sprawie w ww. wysokości • nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której utrzymany w mocy zostanie indywidualny akt administracyjny wydany na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na danym terenie (a taki charakter mają akty prawa miejscowego), która to podstawa prawna została wyeliminowana z obrotu prawnego • Nie do zaakceptowania w państwie praworządnym byłaby bowiem sytuacja, w której Sąd kontrolując akt indywidualnego stosowania prawa (tu decyzja o nałożeniu opłaty za odstąpienie od dyspozycji odholowania), musiałby akt ten utrzymać w mocy, odsyłając Skarżących do innego postępowania, jedynie celem jego "wzruszenia" w innym trybie, do którego odsyła art. 147 § 2 p.p.s.a.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Włodzimierz Kowlaczyk

sędzia

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że decyzje administracyjne wydane na podstawie uchwał lub aktów prawnych, które zostały następnie wyeliminowane z obrotu prawnego (nawet z mocą wsteczną), nie mogą się ostać i podlegają uchyleniu, nawet jeśli pierwotnie zostały wydane prawidłowo."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podstawa prawna aktu indywidualnego została prawomocnie unieważniona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest badanie podstawy prawnej decyzji, która może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, nawet po latach. Pokazuje to złożoność prawa administracyjnego i jego powiązanie z prawem miejscowym.

“Decyzja uchylona po latach, bo zniknęła jej podstawa prawna!”

Dane finansowe

WPS: 238 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst