VII SA/Wa 1473/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej i Gminy na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Konserwator odmówił pozwolenia na remont elewacji południowej zabytkowej kamienicy, jednocześnie zezwalając na remont pozostałych elewacji. Głównym zarzutem skarżących było naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz dowolna ocena wpływu planowanych prac na zabytek. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że Minister, utrzymując w mocy całą decyzję organu pierwszej instancji, wykroczył poza granice sprawy wyznaczone przez odwołania, które dotyczyły jedynie części decyzji odmawiającej pozwolenia. Sąd podkreślił, że decyzje w sprawie pozwoleń konserwatorskich wydawane są w ramach uznania administracyjnego, ale muszą być oparte na wszechstronnej analizie materiału dowodowego i logicznym uzasadnieniu. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, dlaczego planowane prace na elewacji południowej miałyby spowodować uszczerbek dla wartości zabytkowych, zwłaszcza w kontekście braku oryginalnego detalu architektonicznego na tej ścianie i możliwości przeprowadzenia termomodernizacji w inny sposób. Sąd zwrócił uwagę na konieczność ważenia interesu społecznego ochrony zabytków z prawem właścicieli do korzystania z nieruchomości i zapewnienia im godziwych warunków mieszkaniowych. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra w części dotyczącej odmowy pozwolenia na remont elewacji południowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaGranice uznania administracyjnego organów ochrony zabytków, obowiązek wszechstronnej analizy wpływu prac na zabytek, ważenie ochrony zabytków z prawem własności i potrzebami mieszkańców.
Dotyczy specyficznej sytuacji remontu zabytkowej kamienicy, ale zasady proceduralne i interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, utrzymując w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na remont elewacji zabytkowej kamienicy, wykroczył poza granice sprawy wyznaczone przez odwołania skarżących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Minister wykroczył poza granice sprawy, gdyż odwołania dotyczyły jedynie części decyzji odmawiającej pozwolenia, a organ odwoławczy utrzymał w mocy całą decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że granice postępowania odwoławczego określa zakres zaskarżenia. Ponieważ odwołania dotyczyły tylko części decyzji odmawiającej pozwolenia, organ odwoławczy nie mógł orzekać o pozostałej części decyzji, która została utrzymana w mocy.
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił wpływ planowanych prac remontowych na elewacji południowej zabytkowej kamienicy na jej wartości zabytkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającej analizy i oceny konserwatorskiej, nie wykazał przekonująco, że planowane prace spowodują uszczerbek dla wartości zabytkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie zebrał i nie ocenił wyczerpująco materiału dowodowego, nie wykazał przesłanek odmowy pozwolenia na remont elewacji południowej, a jego uzasadnienie było niespójne i nie wykazało, jakie konkretnie wartości zabytkowe zostałyby utracone. Sąd podkreślił, że ochrona zabytków musi być ważona z prawem właścicieli i możliwością modernizacji.
Czy organ odwoławczy uwzględnił warunki mieszkaniowe mieszkańców zabytkowego budynku przy rozpatrywaniu wniosku o pozwolenie na remont elewacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę warunków mieszkaniowych panujących w spornym budynku, w tym konieczności zapewnienia mieszkańcom godziwych warunków w zakresie izolacji cieplnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że bezwzględna ochrona zabytku, dokonywana bez należytego ważenia skutków dla możliwości korzystania z niego przez właścicieli i uwzględnienia postulatów modernizacji, może prowadzić do degradacji zabytku i naruszenia prawa własności.
Przepisy (11)
Główne
u.o.o.z. art. 36 § 1 pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego (zasada swobodnej oceny dowodów).
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcie o zasadności poszczególnych żądań stron, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, a także zawierać ocenę dowodów przedstawionych przez strony na poparcie ich stanowisk.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.
u.o.o.z. art. 4 § pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ochrona zabytków polega w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań, mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy wykroczył poza granice sprawy. • Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającej analizy wpływu planowanych prac na wartości zabytkowe. • Organ odwoławczy nie uwzględnił warunków mieszkaniowych mieszkańców. • Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymująca decyzję organu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Minister, przez utrzymanie w mocy całej decyzji wykroczył poza granice sprawy, wyznaczone wywiedzionymi odwołaniami. • Decyzje wydawane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.o.z. wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. • Takiej spójności organowi odwoławczemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło. • Bezwzględna ochrona zabytku nieruchomego, dokonywana bez należytego ważenia skutków, jakie niesie dla możności godnego korzystania z niego przez właściciela (właścicieli) i rozważenia warunków uwzględnienia postulatów w zakresie niesprzecznej z zachowaniem zabytku modernizacji sprawić może, że zabytek nie tylko ulegnie dalszej degradacji, ale także wykluczonym zostanie uprawnienie właścicielskie z art. 140 Kodeksu cywilnego do korzystania z rzeczy – co jest sprzeczne z ww. art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż naruszy istotę prawa własności.
Skład orzekający
Joanna Gierak-Podsiadły
przewodniczący
Bogusław Cieśla
członek
Katarzyna Tomiło-Nawrocka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Granice uznania administracyjnego organów ochrony zabytków, obowiązek wszechstronnej analizy wpływu prac na zabytek, ważenie ochrony zabytków z prawem własności i potrzebami mieszkańców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji remontu zabytkowej kamienicy, ale zasady proceduralne i interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między ochroną dziedzictwa narodowego a potrzebami mieszkańców i możliwościami modernizacji budynków. Pokazuje również, jak sądy administracyjne kontrolują działania organów administracji w obszarze uznania administracyjnego.
“Zabytek kontra mieszkańcy: Sąd uchyla pozwolenie na remont elewacji, wskazując na błędy urzędników.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.