VII PA 359/24Ustalenie stosunku pracy umowa zlecenie sąd
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji Sądu Rejonowego w G. od wyroku Sądu Rejonowego w Malborku, który ustalił istnienie stosunku pracy między powódką M. I. a Sądem Rejonowym w G. w okresie od 2 stycznia 2002 roku do 30 czerwca 2002 roku. Sąd Okręgowy w Gdańsku, rozpoznając apelację, częściowo zmienił wyrok Sądu I instancji. Kluczową kwestią było ustalenie, czy umowa zlecenia faktycznie maskowała stosunek pracy. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego co do cech stosunku pracy (podporządkowanie, osobiste świadczenie pracy, ciągłość, ryzyko po stronie pracodawcy), uznał, że powódkę łączył stosunek pracy z pozwanym. Jednakże, uwzględniając zarzut naruszenia art. 321 k.p.c., Sąd Okręgowy ograniczył okres ustalenia stosunku pracy do 31 maja 2002 roku, zgodnie z ostatecznym sprecyzowaniem żądania przez powódkę. Zmieniono również punkt dotyczący kosztów zastępstwa procesowego, uchylając błędne orzeczenie o kosztach pomocy prawnej z urzędu i zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy odniósł się również do kwestii potencjalnego braku umocowania pełnomocnika pozwanego, uznając, że postępowanie zostało sanowane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że umowa zlecenia może być uznana za stosunek pracy w przypadku przewagi cech pracowniczych, nawet jeśli nazwa umowy jest inna. Potwierdzenie istnienia interesu prawnego w ustaleniu stosunku pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów prawa pracy w kontekście umów cywilnoprawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zlecenia, w której przeważają cechy stosunku pracy, powinna być traktowana jako umowa o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zatrudnienie w warunkach określonych w art. 22 § 1 k.p. jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
Uzasadnienie
Sąd ocenił rzeczywisty sposób wykonywania umowy, uwzględniając podporządkowanie pracownicze, osobiste świadczenie pracy, ciągłość, ryzyko po stronie pracodawcy oraz narzucony czas i miejsce pracy, co przesądziło o pracowniczym charakterze stosunku prawnego, mimo formalnego zawarcia umowy zlecenia.
Czy powódka miała interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy, mimo że umowa formalnie była umową zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka miała interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy.
Uzasadnienie
Powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy jest szczególnym rodzajem powództwa, w którym interes prawny jest domniemany. Ustalenie to może mieć znaczenie dla przyszłych roszczeń, takich jak nagroda jubileuszowa czy świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Czy sąd orzekający w drugiej instancji może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie okresu objętego ustaleniem stosunku pracy, jeśli żądanie zostało sprecyzowane przez powódkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zmienić wyrok w tym zakresie, jeśli sąd pierwszej instancji orzekł ponad żądanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy orzekł ponad żądanie powódki, ustalając stosunek pracy na okres dłuższy niż wskazany w sprecyzowanym przez powódkę żądaniu. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. I. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie istnienia stosunku pracy jako samodzielne powództwo, w którym interes prawny jest domniemany.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, obejmująca wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy w określonym miejscu i czasie za wynagrodzeniem.
k.p. art. 22 § § 1 1
Kodeks pracy
Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania ponad żądanie.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji w pozostałym zakresie.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Dz.U.2023.1964 t.j. art. 9 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Dz.U.2023.1964 t.j. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
k.p.c. art. 476 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy z zakresu prawa pracy, w tym ustalenie istnienia stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca powódki wykonywana była w warunkach podporządkowania, osobistego świadczenia pracy, z narzuconym czasem i miejscem pracy, co przesądza o pracowniczym charakterze stosunku prawnego, mimo formalnej umowy zlecenia. • Powódka miała interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy, co jest szczególnym rodzajem powództwa, w którym interes jest domniemany.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy naruszył art. 189 k.p.c. poprzez przyjęcie, że powódka ma interes prawny w wytoczeniu powództwa. • Sąd Rejonowy naruszył art. 321 k.p.c. poprzez orzeczenie ponad żądanie (ustalenie stosunku pracy do 30 czerwca 2002 r. zamiast do 31 maja 2002 r.). • Sąd Rejonowy naruszył art. 22 k.p. i 22 § 1 1 k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że łączący strony stosunek prawny nie można kwalifikować jako stosunku pracy. • Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. • Błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik postępowania i przekroczenie zakresu swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy • powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy jest w przepisach proceduralnych wyróżnione jako specjalny rodzaj powództwa o ustalenie • immanentną cechą stosunku pracy jest podporządkowanie
Skład orzekający
Joanna Wojnicka-Blicharz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa zlecenia może być uznana za stosunek pracy w przypadku przewagi cech pracowniczych, nawet jeśli nazwa umowy jest inna. Potwierdzenie istnienia interesu prawnego w ustaleniu stosunku pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów prawa pracy w kontekście umów cywilnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy analizują rzeczywisty charakter stosunku prawnego, a nie tylko jego formalną nazwę, co jest kluczowe dla wielu pracowników i pracodawców. Dotyczy powszechnego problemu umów zlecenia maskujących stosunek pracy.
“Umowa zlecenie czy stosunek pracy? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy formalna nazwa nie ma znaczenia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.