Orzeczenie · 2026-06-16

VII Pa 175/24Uchylenie wyroku wypadek przy pracy odpowiedzialność ryzyko 2

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-06-16
SAOSPracywypadki przy pracyWysokaokręgowy
wypadek przy pracyodpowiedzialność pracodawcyzadośćuczynienieodszkodowanieKodeks cywilnyKodeks pracyzasada ryzykazasada winyBHP

Sprawa dotyczyła roszczeń powoda o zadośćuczynienie i odszkodowanie w związku z wypadkiem przy pracy, który miał miejsce 31 lipca 2015 r. Powód dochodził zasądzenia kwoty 49.346,03 zł z odsetkami, w tym zadośćuczynienia za krzywdę, zwrotu kosztów opieki, zakupu leków i dojazdów do placówek medycznych. Podstawą jego roszczeń była odpowiedzialność pozwanego pracodawcy użytkownika na zasadzie ryzyka, wynikająca z art. 435 Kodeksu cywilnego. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie wyrokiem z 27 września 2024 r. oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, gdyż jego przedsiębiorstwo nie jest wprawiane w ruch siłami przyrody jako całość, a także nie wykazał winy pracodawcy. Sąd Rejonowy szczegółowo analizował przepisy BHP, ocenę ryzyka zawodowego, wagę przenoszonych towarów oraz wydatek energetyczny, dochodząc do wniosku o braku podstaw do uwzględnienia powództwa. Apelację od tego wyroku złożył powód, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie istotnych okoliczności, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 435 KC. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie, rozpoznając apelację, uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie odpowiedzialności pozwanego na zasadzie ryzyka. Stwierdził, że Sąd pierwszej instancji zbyt pochopnie przyjął brak zastosowania art. 435 KC i nie przeprowadził pełnych rozważań ani ustaleń faktycznych w tym zakresie. Wobec konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w celu ustalenia, czy przedsiębiorstwo pozwanego było wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego temu sądowi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 435 KC w kontekście przedsiębiorstw wykorzystujących siły przyrody jako działania wspomagające, a nie napędowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki przedsiębiorstwa i jego sposobu wykorzystania sił przyrody.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracodawca użytkownik ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 KC) za wypadek przy pracy pracownika tymczasowego, jeśli jego przedsiębiorstwo wykorzystuje siły przyrody jako działania wspomagające, a nie napędowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał w pełni tej kwestii i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w celu dokonania szczegółowych ustaleń.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że przedsiębiorstwo pozwanego nie jest wprawiane w ruch siłami przyrody jako całość, co wykluczało odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Sąd Okręgowy wskazał na potrzebę dokładnego zbadania charakteru przedsiębiorstwa, organizacji pracy i znaczenia urządzeń napędzanych siłami przyrody, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Czy pracodawca użytkownik ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 KC) za wypadek przy pracy pracownika tymczasowego, jeśli nie doszło do naruszenia przepisów BHP?

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał, że powód nie wykazał bezprawnego zachowania pracodawcy ani związku przyczynowego, oddalając powództwo.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy szczegółowo analizował przepisy BHP i uznał, że pracodawca zapewnił bezpieczne warunki pracy, dokonał oceny ryzyka, zapewnił sprzęt pomocniczy i uwzględnił zasady ergonomii. Waga towarów i wydatek energetyczny nie przekraczały dopuszczalnych norm, a pracownicy mieli zapewnione przerwy i możliwość rotacji stanowisk.

Czy uszczerbek na zdrowiu powoda był normalnym następstwem działania sił i przeciążeń występujących w miejscu pracy, czy też wynikał z jego indywidualnych cech zdrowotnych (guzek Schmorla)?

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał, że szkoda nie była normalnym następstwem, lecz wynikała z cech osobistych powoda, co wykluczało odpowiedzialność odszkodowawczą.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłego, który stwierdził, że złamanie kręgu Th9 było zmęczeniowe i wynikało z osłabienia kręgu guzkami Schmorla. Nawet przy tych samych siłach działających na zdrowy kręgosłup, do wypadku by nie doszło.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. L.osoba_fizycznapowód
(...) sp. z o. o.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

KC art. 435 § 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody.

Pomocnicze

KC art. 415

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność na zasadzie winy.

KC art. 444 § 1

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe koszty.

KC art. 445 § 1

Kodeks cywilny

Przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

KP art. 300

Kodeks pracy

Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy.

KPC art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

KPC art. 378 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd II instancji.

KP art. 207 § 1-2

Kodeks pracy

Odpowiedzialność pracodawcy za stan bezpieczeństwa i higieny pracy.

Dz.U. 2018 poz. 1139

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych

Regulacje dotyczące ręcznych prac transportowych, oceny ryzyka i środków ochrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy w zakresie odpowiedzialności pozwanego na zasadzie ryzyka (art. 435 KC). • Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy przedsiębiorstwo pozwanego jest wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy tj. przed rozważeniem zakresu doznanej przez powoda krzywdy i szkody, nie rozważył należycie kwestii zasady odpowiedzialności pozwanego. • Zastosowana jako źródło energii siła przyrody powinna stanowić siłę napędową przedsiębiorstwa jako całości. Nie wystarczy więc posługiwanie się siłami przyrody tylko do działań wspomagających.

Skład orzekający

Magdalena Pytel

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 435 KC w kontekście przedsiębiorstw wykorzystujących siły przyrody jako działania wspomagające, a nie napędowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przedsiębiorstwa i jego sposobu wykorzystania sił przyrody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy, a uchylenie wyroku przez sąd II instancji wskazuje na złożoność problemu prawnego związanego z interpretacją przepisów o odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.

Czy firma produkująca farby odpowiada za wypadek pracownika na zasadzie ryzyka? Sąd Okręgowy uchyla wyrok i kieruje sprawę do ponownego rozpoznania.

Dane finansowe

WPS: 49 346,03 PLN

Sektor

przemysł chemiczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst