VII ACA 1010/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa M.M. przeciwko (...) S.A. o uznanie za niedozwolone postanowień wzorca umowy biura podróży. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił częściowo powództwo, uznając za niedozwolone m.in. postanowienie dotyczące odpowiedzialności biura za odmowę wpuszczenia uczestnika do kraju i obciążenia go kosztami powrotu. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, ale zakwestionował prawną kwalifikację części klauzuli C jako niedozwolonej. Argumentował, że ustawa o usługach turystycznych (u.u.t.) przewiduje przesłanki egzoneracyjne zwalniające organizatora turystyki z odpowiedzialności, a także obowiązek udzielenia pomocy klientowi, ale niekoniecznie nieodpłatnej. Analizując przepisy u.u.t. oraz dyrektywę unijną, Sąd Apelacyjny uznał, że polski ustawodawca nie nałożył na organizatora obowiązku pokrywania kosztów powrotu konsumenta w sytuacji, gdy odmowa wjazdu nastąpiła z przyczyn niezawinionych przez biuro. Podkreślono, że takie obciążenie organizatora byłoby sprzeczne z art. 11a ust. 1 u.u.t. i stanowiłoby nieuzasadnione przerzucenie ryzyka. W związku z tym Sąd Apelacyjny oddalił powództwo w tej części, co skutkowało zmianą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności organizatora turystyki za odmowę wjazdu konsumenta do kraju oraz kosztów powrotu, a także stosowania klauzul abuzywnych w umowach o usługi turystyczne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu z przyczyn niezawinionych przez biuro i interpretacji przepisów ustawy o usługach turystycznych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy odmowa wynika z winy konsumenta lub gdy umowa zawiera inne postanowienia dotyczące tych kwestii.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy biura podróży, zgodnie z którym uczestnik zapewnia sobie powrót do miejsca zamieszkania na własny koszt w przypadku odmowy wpuszczenia do kraju z przyczyn niezawinionych przez biuro, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385(1) k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie jest niedozwolonym postanowieniem umownym, ponieważ ustawa o usługach turystycznych nie nakłada na organizatora obowiązku pokrywania kosztów powrotu konsumenta w takich sytuacjach, a konsument nie wykazał, aby postanowienie rażąco naruszało jego interesy lub było sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ustawa o usługach turystycznych przewiduje przesłanki egzoneracyjne dla organizatora i obowiązek udzielenia pomocy, ale niekoniecznie nieodpłatnej. Analiza przepisów krajowych i unijnych wskazuje, że koszty powrotu konsumenta w opisanej sytuacji powinny obciążać klienta, chyba że umowa stanowi inaczej. Obciążenie organizatora tymi kosztami byłoby sprzeczne z przepisami ustawy i stanowiłoby nieuzasadnione przerzucenie ryzyka.
Czy postanowienie wzorca umowy biura podróży dotyczące odpowiedzialności za odmowę wpuszczenia do kraju z przyczyn niezawinionych przez biuro jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście przepisów ustawy o usługach turystycznych i braku indywidualnego uzgodnienia, postanowienie to nie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami ani rażąco nie narusza interesów konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że ustawa o usługach turystycznych wyznacza standardy umów, w tym przesłanki zwalniające organizatora z odpowiedzialności. Obowiązek udzielenia pomocy nie oznacza automatycznie obowiązku pokrycia wszystkich kosztów powrotu przez organizatora, zwłaszcza gdy przyczyna odmowy wjazdu leży po stronie konsumenta lub osób trzecich, a organizator nie miał na to wpływu. Brak jest podstaw do uznania, że postanowienie to narusza równowagę kontraktową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, i nie dotyczą głównych świadczeń stron.
u.u.t. art. 11a § 1
Ustawa o usługach turystycznych
Organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, chyba że jest to spowodowane wyłącznie działaniem lub zaniechaniem klienta, osób trzecich, których działań nie można było przewidzieć ani uniknąć, albo siłą wyższą.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienie umowy sprzeczne z ustawą nie wywołuje skutków prawnych.
u.u.t. art. 11a § 2
Ustawa o usługach turystycznych
Wyłączenie odpowiedzialności organizatora nie zwalnia go z obowiązku udzielenia pomocy poszkodowanemu klientowi w czasie trwania imprezy.
u.u.t. art. 19
Ustawa o usługach turystycznych
Postanowienia umów zawieranych przez organizatorów turystyki z klientami mniej korzystne dla klientów niż postanowienia ustawy są nieważne.
k.p.c. art. 479 § 39
Kodeks postępowania cywilnego
Zaniechanie stosowania zaskarżonego postanowienia wzorca umownego po wytoczeniu powództwa nie ma wpływu na bieg postępowania.
k.p.c. art. 479 § 40
Kodeks postępowania cywilnego
Zaniechanie stosowania zaskarżonego postanowienia wzorca umownego po wytoczeniu powództwa nie ma wpływu na bieg postępowania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w przypadku uwzględnienia powództwa tylko w części.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek pobrania od strony opłaty od pozwu w przypadku uwzględnienia powództwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o usługach turystycznych nie nakłada na organizatora obowiązku pokrywania kosztów powrotu konsumenta w przypadku odmowy wjazdu z przyczyn niezawinionych przez biuro. • Postanowienie wzorca umowy nie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami ani rażąco nie narusza interesów konsumenta w kontekście przepisów ustawy. • Obciążenie organizatora kosztami powrotu konsumenta stanowiłoby nieuzasadnione przerzucenie ryzyka i byłoby sprzeczne z przesłankami egzoneracyjnymi ustawy.
Odrzucone argumenty
Postanowienie wzorca umowy dotyczące odpowiedzialności za odmowę wjazdu i kosztów powrotu jest niedozwolonym postanowieniem umownym. • Nałożenie na konsumenta obowiązku zapewnienia sobie powrotu na własny koszt jest nieuprawnione i zbyt uciążliwe.
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić o pozostawieniu klienta w obcym kraju bez opieki ze strony R. T. • nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której biuro podróży pozostawia konsumenta w obcym kraju, często bez możliwości finansowych, pozwalających mu na zorganizowanie powrotu do miejsca zamieszkania • nieuzasadnione byłoby nakładanie na przedsiębiorcę obowiązku zwrotu całości świadczenia spełnionego przez konsumenta
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta de Heij-Kaplińska
sędzia
Ewa Stefańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności organizatora turystyki za odmowę wjazdu konsumenta do kraju oraz kosztów powrotu, a także stosowania klauzul abuzywnych w umowach o usługi turystyczne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu z przyczyn niezawinionych przez biuro i interpretacji przepisów ustawy o usługach turystycznych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy odmowa wynika z winy konsumenta lub gdy umowa zawiera inne postanowienia dotyczące tych kwestii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy częstego problemu konsumentów biur podróży - odpowiedzialności za problemy z wjazdem do kraju i kosztami powrotu. Wyrok Sądu Apelacyjnego stanowi ważną wykładnię przepisów, która może wpłynąć na praktykę rynkową.
“Biuro podróży nie zapłaci za Twój powrót z zagranicy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy konsument ponosi koszty.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 61,6 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 840 PLN
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.