VI GC 148/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Gmina K. wniosła pozew o zapłatę kwoty 256.824,38 zł z odsetkami od pozwanego (...) Spółki z o.o. w K. tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od stycznia 2012 r. do lutego 2013 r. Strony łączyła umowa najmu, która wygasła z końcem 2011 r. Powódka naliczyła wynagrodzenie w oparciu o uchwały Rady Miasta K. podwyższające stawki o 50%. Pozwany wniósł sprzeciw, zarzucając przedwczesność powództwa, zawyżenie kwoty oraz brak podstaw prawnych do stosowania podwyższonych stawek przez radę miasta. Pozwany argumentował, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie jest roszczeniem uzupełniającym do windykacyjnego i nie może być dochodzone bez żądania zwrotu rzeczy. Sąd Okręgowy, opierając się na zasadzie "da mihi factum dabo tibi ius", rozważył różne podstawy prawne roszczenia. Sąd uznał, że mimo pewnej nieprecyzyjności powoda, roszczenie jest zasadne w oparciu o przepisy o ochronie własności (art. 224 § 2 kc i 225 kc w zw. z art. 230 kc) lub jako nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 kc w zw. z art. 675 kc). Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego o konieczności łącznego dochodzenia roszczenia windykacyjnego i uzupełniającego, uznając roszczenia uzupełniające za samodzielne. Sąd odrzucił jednak zarzut pozwanego co do możliwości stosowania stawek podwyższonych o 50% na podstawie uchwał Rady Miasta K., wskazując, że takie uchwały nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, które powinno odpowiadać czynszowi, jaki właściciel mógłby uzyskać. W związku z tym, sąd zasądził kwotę 159.964 zł (11.426 zł miesięcznie przez 14 miesięcy), odrzucając pozostałą część powództwa jako nieudowodnioną i niezasadną. Sąd oddalił również żądanie odsetek naliczonych od zawyżonych kwot i skapitalizowanych w sposób nieprawidłowy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie stosunkowego rozdzielenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, samodzielność roszczeń uzupełniających, ograniczenia kompetencji rad gmin w zakresie ustalania stawek czynszu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia umowy najmu i braku pisemnego przedłużenia, a także stosowania uchwał samorządowych do ustalania stawek cywilnoprawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy może być dochodzone samodzielnie, bez jednoczesnego żądania wydania rzeczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy ma charakter samodzielny i może być dochodzone niezależnie od roszczenia windykacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sądu Najwyższego o ścisłym powiązaniu roszczenia windykacyjnego z roszczeniami uzupełniającymi, uznając roszczenia uzupełniające za samodzielne, niezależne od prawa własności i mogące być przedmiotem samodzielnego obrotu.
Czy uchwały rady miasta mogą stanowić podstawę do ustalenia stawek wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, podwyższonych o 50%?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwały rady miasta nie mogą stanowić podstawy do ustalenia stawek wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, gdyż ustalenie takich stawek nie mieści się w zakresie zarządu mieniem gminnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rada gminy nie ma kompetencji do ustalania w drodze uchwały stawek czynszu lub wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a takie ustalenia powinny wynikać z umowy stron lub być określane przez sąd powszechny.
Czy umowa najmu zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu na czas nieoznaczony w przypadku dalszego używania rzeczy przez najemcę po wygaśnięciu umowy, mimo postanowień umownych wymagających pisemnego przedłużenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa zawiera klauzulę wymagającą pisemnego oświadczenia woli stron o przedłużeniu umowy, dalsze używanie rzeczy przez najemcę po wygaśnięciu umowy nie prowadzi do jej milczącego przedłużenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia umowy dotyczące wymogu pisemnego przedłużenia umowy zapobiegają domniemaniu przedłużenia na czas nieoznaczony zgodnie z art. 674 kc, a ciężar udowodnienia zgody wynajmującego na dalsze używanie rzeczy spoczywa na najemcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina K. | instytucja | powód |
| (...) Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu pożytków i odszkodowania za zużycie, pogorszenie lub utratę rzeczy przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 675 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek najemcy zwrotu rzeczy po zakończeniu najmu.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania obejmuje straty poniesione i korzyści utracone.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosuje się przepisy o rozliczeniach między właścicielem a samoistnym posiadaczem do rozliczeń między właścicielem a posiadaczem zależnym, jeśli przepisy regulujące stosunek prawny nie stanowią inaczej.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 674
Kodeks cywilny
Milczące przedłużenie umowy najmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwały Rady Miasta K. nie mogą stanowić podstawy do ustalenia stawek wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. • Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie powinno odpowiadać czynszowi najmu wynikającemu z pierwotnej umowy. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie jest samodzielne i może być dochodzone bez żądania zwrotu rzeczy.
Odrzucone argumenty
Naliczanie wynagrodzenia w oparciu o uchwały Rady Miasta K. podwyższające stawki o 50%. • Przedwczesność powództwa z uwagi na brak żądania zwrotu rzeczy. • Milczące przedłużenie umowy najmu na czas nieoznaczony.
Godne uwagi sformułowania
da mihi factum dabo tibi ius • roszczenie uzupełniające ma charakter samodzielny, niezależny od roszczenia windykacyjnego • uchwały te nie mogą być źródłem prawa dla przyjęcia powiększonych o 50 % stawek • wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy nie oparte na tytule nie dzieli się na świadczenia okresowe, lecz jest należnością jednorazową za cały okres korzystania
Skład orzekający
Barbara Frankowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, samodzielność roszczeń uzupełniających, ograniczenia kompetencji rad gmin w zakresie ustalania stawek czynszu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia umowy najmu i braku pisemnego przedłużenia, a także stosowania uchwał samorządowych do ustalania stawek cywilnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezumownego korzystania z nieruchomości po wygaśnięciu umowy i pokazuje, jak sądy podchodzą do ustalania wysokości wynagrodzenia, odrzucając próby samorządów wpływania na stawki cywilnoprawne.
“Gmina nie może dyktować stawek za bezumowne korzystanie z nieruchomości – sąd ogranicza jej kompetencje.”
Dane finansowe
WPS: 256 824,38 PLN
odszkodowanie za bezumowne korzystanie: 159 964 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.