VI ACA 665/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa S. D. i J. D. przeciwko Województwu (...) o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów po 3 175 263,37 zł, uznając pozwanego za posiadacza w złej wierze od początku okresu objętego żądaniem. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących oceny dowodów i błędne ustalenie złej wiary. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w części dotyczącej punktu drugiego zaskarżonego wyroku z uwagi na brak interesu prawnego pozwanego. Następnie zmienił wyrok, zasądzając od Województwa na rzecz powodów po 1 808 388 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo o wyższe kwoty. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany Województwo pozostawało w złej wierze od początku 2007 roku, kiedy to dowiedziało się o uchyleniu decyzji nacjonalizacyjnej, a następnie prowadziło negocjacje ugodowe, co świadczyło o świadomości, że jego władztwo nie opiera się na prawie. Sąd Apelacyjny skorygował wyliczenia Sądu Okręgowego dotyczące okresu złej wiary i wysokości należnego wynagrodzenia, zasądzając ostatecznie kwotę 3 616 775 zł (po 1 808 387,50 zł na każdego z powodów) z odsetkami od 1 września 2014 roku. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu utraty dobrej wiary przez posiadacza samoistnego w przypadku nieruchomości przejętej z mocy prawa, gdy istnieją wątpliwości co do legalności pierwotnego przejęcia.
Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, które doprowadziły do przełamania dobrej wiary.
Zagadnienia prawne (5)
Czy pozwane Województwo było posiadaczem nieruchomości w złej wierze w okresie objętym roszczeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Województwo było posiadaczem w złej wierze od początku 2007 roku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Województwo dowiedziało się o uchyleniu decyzji nacjonalizacyjnej pod koniec 2006 roku, a prowadzenie negocjacji ugodowych w 2007 roku świadczyło o świadomości, że jego władztwo nie opiera się na prawie.
Od kiedy należy się powodom wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Od początku 2007 roku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ustalił, że dobra wiara pozwanego została przełamana pod koniec 2006 roku, a zatem okres złej wiary i odpowiedzialności za wynagrodzenie rozpoczął się od początku 2007 roku.
Czy roszczenie powodów o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bieg przedawnienia został przerwany przez wniosek o zawezwanie do próby ugodowej.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia, a powodowie dochodzili roszczeń za okres 10 lat wstecz od daty przerwy.
Jak należy obliczyć wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Na podstawie opinii biegłego, z uwzględnieniem korekt dotyczących okresu złej wiary i rozbudowy budynku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na wyliczeniach Sądu Okręgowego i opinii biegłego, korygując okres odpowiedzialności za złą wiarę i wyliczając należne wynagrodzenie.
Czy powodom należą się odsetki ustawowe od zasądzonego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale od daty późniejszej niż pierwotnie zasądził Sąd Okręgowy, ze względu na waloryzację.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że waloryzacja wynagrodzenia przez Sąd Okręgowy wyłącza równoległe zasądzenie odsetek od daty pierwotnej wymagalności, zasądzając je od 1 września 2014 roku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. D. | osoba_fizyczna | powód |
| J. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Województwo (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 224 § § 1
Kodeks cywilny
Określa skutki posiadania rzeczy w dobrej i złej wierze, w tym prawo właściciela do wynagrodzenia.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Rozszerza odpowiedzialność posiadacza w złej wierze o obowiązek zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący terminów przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 120
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący biegu przedawnienia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozstrzygania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący odrzucenia apelacji.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący odrzucenia apelacji.
Dz. U. z 2016 roku, poz. 623, ze zm. art. 113 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepis dotyczący kosztów sądowych.
Ustawa z dnia 25 lutego 1958 roku art. 2 i 17 pkt 2 lit. b
Podstawa prawna orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1969 roku.
Ustawa z dnia 13 października 1998 roku art. 60 ust. 1 i 3 w związku z art. 47
Przepisy reformujące administrację publiczną, podstawa decyzji o przejęciu nieruchomości z mocy prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany był posiadaczem w złej wierze od początku 2007 roku. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu. • Należne wynagrodzenie powinno być obliczone od początku okresu złej wiary.
Odrzucone argumenty
Pozwany był posiadaczem w dobrej wierze przez cały okres. • Roszczenie uległo przedawnieniu. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił materiał dowodowy. • Wyliczenia Sądu Okręgowego dotyczące wysokości wynagrodzenia były wadliwe.
Godne uwagi sformułowania
gravamen jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia • uzasadnienie orzeczenia ma charakter wtórny • obraza art. 328 § 2 k.p.c. może stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacji tylko wtedy, gdy wady uzasadnienia uniemożliwiać będą kontrolę instancyjną • przepis art. 233 § 1 k.p.c. dotyczy wyłącznie oceny materiału dowodowego • termin wymagalności roszczeń o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie mógł się rozpocząć przed 1 stycznia 1999, skoro pozwany przed tą datą nie władał rzeczą należącą do powodów • dobrą wiarę się domniemywa • dobrą wiarę przekreślić mogą także inne sygnały, które podważą niewzruszone przekonanie posiadacza o tym, że służy mu prawo do rzeczy • Województwo (...) dowiedziało się o tym, że nie jest właścicielem nieruchomości, dopiero w chwili uchylenia przez Ministra Skarbu Państwa orzeczenia komunalizacyjnego, a więc na początku roku 2010. • W roku 2007 Województwo (...) nie było już posiadaczem w dobrej wierze, skoro prowadziło z powodami negocjacje, w toku których proponowało im nieruchomość zamienną. • To, w jaki sposób z nieruchomości korzystał posiadacz, nie ma w tej ocenie żadnego znaczenia.
Skład orzekający
Grażyna Kramarska
przewodniczący
Jolanta Pyźlak
sędzia
Tomasz Pałdyna
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu utraty dobrej wiary przez posiadacza samoistnego w przypadku nieruchomości przejętej z mocy prawa, gdy istnieją wątpliwości co do legalności pierwotnego przejęcia."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, które doprowadziły do przełamania dobrej wiary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o nieruchomość przejętą przez państwo, z elementami batalii administracyjnej i sądowej o stwierdzenie nieważności decyzji. Pokazuje złożoność prawną takich sytuacji i znaczenie ustalenia dobrej/złej wiary posiadacza.
“Województwo straciło dobrą wiarę? Kluczowa decyzja o odszkodowaniu za bezumowne korzystanie z nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 3 348 054,49 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości: 1 808 388 PLN
koszty procesu: 7500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.