VI ACa 281/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. L. wniósł o pozbawienie wykonalności nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym z powodu przedawnienia należności i braku uprawomocnienia się orzeczenia wobec niedoręczenia. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2018 r. częściowo pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w zakresie zasądzonych odsetek ustawowych za okres od 10 września 2004 r. do 25 stycznia 2008 r., a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Sąd pierwszej instancji ustalił, że nakaz zapłaty został skutecznie doręczony powodowi w trybie art. 139 § 1 k.p.c. z dniem 26 sierpnia 2004 r., co skutkowało jego uprawomocnieniem. Sąd uznał również, że wnioski o nadanie klauzuli wykonalności przerywały bieg przedawnienia. Pozwani uznali częściowo zarzut przedawnienia odsetek. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 316, 232, 233, 227, 299 k.p.c.) oraz materialnych (m.in. art. 123, 125 k.c.). Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2020 r. oddalił apelację, aprobowując ustalenia faktyczne i podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał za nietrafione zarzuty dotyczące naruszenia zasady kontradyktoryjności, swobodnej oceny dowodów oraz nieprzeprowadzenia dowodów z zeznań świadków i stron, podkreślając, że kwestia doręczenia nakazu zapłaty została prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Apelacyjny potwierdził również, że wnioski o nadanie klauzuli wykonalności przerywają bieg przedawnienia, a odsetki przedawniają się w terminie dziesięcioletnim, z wyjątkiem przyszłych świadczeń okresowych, które przedawniają się w terminie trzyletnim. W związku z tym, przedawnieniu uległy jedynie odsetki w okresie wskazanym w wyroku Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu cywilnym (art. 139 k.p.c.), przerwania biegu przedawnienia przez wnioski o klauzulę wykonalności (art. 123 k.c.), przedawnienia odsetek (art. 125 k.c.) oraz związania prawomocnymi orzeczeniami (art. 365 k.p.c.).
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego interpretacja kluczowych przepisów proceduralnych i materialnych ma szerokie zastosowanie.
Zagadnienia prawne (5)
Czy zarzut przedawnienia roszczenia, w tym odsetek, może być skutecznie podniesiony w powództwie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut przedawnienia, jako zdarzenie materialnoprawne, może stanowić podstawę powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo przeciwegzekucyjne służy do zwalczania tytułu wykonawczego w przypadku zdarzeń materialnoprawnych, takich jak przedawnienie, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego.
Czy wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, zarówno dla tytułu sądowego, jak i pozasądowego, przerywa bieg przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą czynności konieczne do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, w tym wniosek o klauzulę wykonalności, przerywają bieg przedawnienia i powodują jego ponowne rozpoczęcie po zakończeniu postępowania.
Czy prawidłowe doręczenie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w trybie art. 139 § 1 k.p.c. (per aviso) skutkuje jego uprawomocnieniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawidłowe doręczenie w trybie art. 139 § 1 k.p.c. skutkuje uznaniem pisma za doręczone, a w konsekwencji uprawomocnieniem się orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, rozpatrując zażalenie, potwierdził, że doręczenie per aviso pod adresem zamieszkania, po procedurze awizacji, jest skuteczne i prowadzi do uprawomocnienia się orzeczenia, co zostało prawomocnie ustalone i wiąże w kolejnych postępowaniach.
Czy sąd w postępowaniu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności może ponownie badać kwestię prawidłowości doręczenia orzeczenia, która została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu klauzulowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rozpoznający powództwo przeciwegzekucyjne jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem sądu w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, w tym kwestią prawidłowości doręczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy. Ponowne badanie kwestii doręczenia, która została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym klauzuli wykonalności, byłoby niedopuszczalne.
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń o odsetki stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia o świadczenia okresowe należne w przyszłości przedawniają się w terminie trzyletnim, natomiast roszczenia o odsetki wymagalne w dacie uprawomocnienia się wyroku podlegają dziesięcioletniemu terminowi przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 125 § 1 k.c. i orzecznictwo SN, wskazując, że dziesięcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie do odsetek wymagalnych w momencie uprawomocnienia się wyroku, a trzyletni do odsetek należnych i wymagalnych po uprawomocnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | powód |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. C. | osoba_fizyczna | pozwanym w sprawie pierwotnej |
| (...) J. G. s.j. | spółka | pierwotny wierzyciel |
| A. C. | osoba_fizyczna | dłużnik w postępowaniu egzekucyjnym |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skuteczne doręczenie pisma per aviso pod adresem zamieszkania po procedurze awizacji.
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w przypadku zdarzeń materialnoprawnych, np. przedawnienia.
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem lub innym organem, w tym wniosek o nadanie klauzuli wykonalności.
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
Po przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
k.c. art. 124 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem przedawnia się z upływem lat dziesięciu, z wyjątkiem świadczeń okresowych należnych w przyszłości, które przedawniają się w terminie trzyletnim.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie wiąże strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwany, który nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał żądanie przy pierwszej czynności, nie ponosi kosztów mimo uwzględnienia powództwa.
k.p.c. art. 491 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wynosi dwa tygodnie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne doręczenie nakazu zapłaty w trybie art. 139 § 1 k.p.c. • Przerwanie biegu przedawnienia przez złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. • Prawomocność rozstrzygnięcia w przedmiocie klauzuli wykonalności wiąże inne sądy (art. 365 § 1 k.p.c.). • Przedawnienie odsetek w ograniczonym zakresie, zgodnie z uznaniem pozwanych i wyrokiem Sądu Okręgowego.
Odrzucone argumenty
Brak prawidłowego doręczenia nakazu zapłaty i w konsekwencji brak jego uprawomocnienia. • Nieskuteczność wniosku o nadanie klauzuli wykonalności jako czynności przerywającej bieg przedawnienia. • Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących gromadzenia i oceny dowodów. • Zarzut przedawnienia należności głównej i odsetek w szerszym zakresie niż uwzględniono.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny aprobuje poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne i przyjmuje za własne. • Zgodnie z dyspozycją art. 139 § 1 k.p.c. przesyłka zawierająca nakaz zapłaty została prawidłowo doręczona per aviso pod adresem zamieszkania dłużnika. • Prawomocne postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności jednak wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy. • Hipotezą normy art. 123 § 1 pkt 1 k.c. są objęte wszelkie czynności konieczne, czyli takie, których nie można pominąć w toku dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, a więc także czynności polegające na złożeniu wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności.
Skład orzekający
Teresa Mróz
przewodniczący
Grażyna Kramarska
sędzia
Krzysztof Tucharz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu cywilnym (art. 139 k.p.c.), przerwania biegu przedawnienia przez wnioski o klauzulę wykonalności (art. 123 k.c.), przedawnienia odsetek (art. 125 k.c.) oraz związania prawomocnymi orzeczeniami (art. 365 k.p.c.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego interpretacja kluczowych przepisów proceduralnych i materialnych ma szerokie zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń i skuteczności doręczeń, z licznymi odwołaniami do orzecznictwa Sądu Najwyższego, co czyni ją wartościową dla praktyków prawa.
“Czy wniosek o klauzulę wykonalności ratuje przed przedawnieniem? Kluczowa interpretacja SN.”
Dane finansowe
WPS: 117 724,43 PLN
odsetki: 98 742,93 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.