VI ACA 1526/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa konsumenta przeciwko bankowi o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy kredytu, które nakładało na kredytobiorcę opłaty za czynności windykacyjne, takie jak wysyłanie monitów, wizyty terenowe czy wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego. Sąd Okręgowy uznał te opłaty za wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami, zakazując ich stosowania. Bank wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie zasad oceny dowodów i przerzucenie ciężaru dowodu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że opłaty te nie były indywidualnie uzgodnione, nie dotyczyły głównych świadczeń stron, a ich wysokość i nieprecyzyjne określenie częstotliwości czynności windykacyjnych rażąco naruszały interesy konsumenta. Sąd wskazał, że czynności windykacyjne stanowią normalną część działalności banku i ich koszty powinny być pokrywane z odsetek lub uwzględnione w ogólnym ryzyku gospodarczym, a nie przerzucane na konsumenta w wygórowanej wysokości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul bankowych dotyczących opłat windykacyjnych, które są wygórowane, nieprecyzyjne i przerzucają koszty działalności banku na konsumenta.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli i stanu faktycznego, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów o ochronie konsumentów w relacjach z bankami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy bankowej, nakładające na konsumenta opłaty za czynności windykacyjne, jest niedozwolone w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c. z uwagi na sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolone.
Uzasadnienie
Opłaty za czynności windykacyjne były wygórowane, nieprecyzyjnie określone co do częstotliwości i stanowiły przerzucenie kosztów działalności gospodarczej banku na konsumenta, co narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumenta.
Czy bank jest zobowiązany do udowodnienia, że opłaty za czynności windykacyjne w jego wzorcu umownym nie są wygórowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 385(1) § 4 k.c., w razie wątpliwości ciężar dowodu, że dane postanowienia nie spełniają przesłanek klauzuli generalnej, spoczywa na przedsiębiorcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | organ_państwowy | powód |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uznania postanowień wzorca umowy za niedozwolone: sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta. Wyłącza stosowanie do postanowień regulujących główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
Zawiera przykładowy katalog niedozwolonych postanowień umownych, pomocny w ocenie klauzuli generalnej.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Wskazuje, że ciężar dowodu, iż postanowienie nie spełnia przesłanek klauzuli generalnej, spoczywa na przedsiębiorcy.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki braku zaprzeczenia okolicznościom przedstawionym przez stronę przeciwną.
k.p.c. art. 479 § 42
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zakaz wykorzystywania uznanych za niedozwolone postanowień wzorca umowy.
Prawo bankowe art. 6a § 1
Ustawa Prawo bankowe
Dotyczy możliwości zlecenia czynności windykacyjnych zewnętrznej firmie.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa ogólną zasadę rozkładu ciężaru dowodu.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty za czynności windykacyjne są wygórowane i nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów ponoszonych przez bank. • Nieprecyzyjne określenie częstotliwości i zakresu czynności windykacyjnych narusza interesy konsumenta. • Przerzucanie kosztów działalności gospodarczej banku na konsumenta jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Odrzucone argumenty
Stawki opłat określone w § 2 ust. 10 wzorca umownego są wygórowane (zarzut apelacji). • Pozwany nie był zobowiązany do wykazania, że opłaty nie są wygórowane (zarzut apelacji). • Brak wskazania dowodów, na których Sąd Okręgowy oparł się przyjmując, że stawki opłat są wygórowane (zarzut apelacji). • § 2 ust. 10 wzorca umownego nie stanowi postanowienia niedozwolonego (zarzut apelacji).
Godne uwagi sformułowania
Dobre obyczaje" to reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. • Sprzeczne z dobrymi obyczajami są między innymi działania wykorzystujące niewiedzę lub naiwność, brak doświadczenia konsumenta, działania powodujące naruszenie równorzędności stron umowy, zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta. • Czynności windykacyjne należą bowiem do zakresu obowiązków pracowników banku, a więc nie generują dodatkowych kosztów po stronie pozwanego, którego obciążają jedynie koszty związane z przesłaniem korespondencji dłużnikowi. • kwestionowane postanowienie przenosi na konsumenta koszty prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej • banki, jako przedsiębiorcy, a więc podmioty dysponujące lepszą niż konsument wiedzą i organizacją, często kształtują łączący ich z konsumentem stosunek prawny w sposób gwarantujący im maksymalne korzyści i minimalny próg odpowiedzialności.
Skład orzekający
Maciej Kowalski
przewodniczący
Ewa Śniegocka
sprawozdawca
Marzena Miąskiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul bankowych dotyczących opłat windykacyjnych, które są wygórowane, nieprecyzyjne i przerzucają koszty działalności banku na konsumenta."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli i stanu faktycznego, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów o ochronie konsumentów w relacjach z bankami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat bankowych i ochrony konsumentów, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Bank naliczył wygórowane opłaty za monity i wizyty? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy to jest niedozwolone!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 270 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.