V Pa 43/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznawał zażalenie powoda D. W. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 13 listopada 2013 r., którym umorzono postępowanie apelacyjne po cofnięciu apelacji przez pełnomocnika powoda i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego (...) w B. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Powód zarzucił niezastosowanie art. 102 k.p.c. mimo szczególnych okoliczności związanych ze zmianą linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w przedmiocie przedawnienia roszczeń oraz naruszenie art. 8 k.p. i art. 32 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że cofnięcie apelacji oznacza przegranie sprawy, a zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) znajduje zastosowanie. Wyjaśnił, że art. 102 k.p.c. wymaga wystąpienia wypadku szczególnie uzasadnionego, a ocena ta ma charakter dyskrecjonalny. W ocenie sądu, zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (uchwała I PZP 1/12 z 21 listopada 2012 r.) nie stanowiła takiej okoliczności, zwłaszcza że apelacja została złożona 11 lutego 2013 r., a profesjonalny pełnomocnik powinien znać treść uchwały. Sąd wskazał również na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok I PK 225/11 z 14 czerwca 2012 r.) dotyczące momentu biegu przedawnienia. Stwierdził, że powód, działając z pomocą zawodowego pełnomocnika, powinien liczyć się z ryzykiem przegrania sprawy i konsekwencjami w postaci kosztów. Oddalono również zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego i Konstytucji, wskazując na indywidualny charakter oceny stosowania art. 102 k.p.c. Ostatecznie zażalenie zostało oddalone, a powód obciążony kosztami postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i roli profesjonalnego pełnomocnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji i obciążenia kosztami, z uwzględnieniem momentu zmiany orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie przedawnienia roszczeń oraz niepewność co do wymagalności roszczenia stanowią wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalający na nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która nastąpiła przed wniesieniem apelacji i była znana profesjonalnemu pełnomocnikowi, nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. w celu zwolnienia strony przegrywającej z obowiązku zwrotu kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cofnięcie apelacji skutkuje przegraniem sprawy, a zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) znajduje zastosowanie. Zmiana orzecznictwa przed wniesieniem apelacji, znana pełnomocnikowi, nie jest szczególnym wypadkiem uzasadniającym odstąpienie od obciążenia kosztami. Powód działał z pomocą zawodowego pełnomocnika, który powinien poinformować o ryzyku i konsekwencjach.
Czy obciążenie powoda kosztami postępowania apelacyjnego, w sytuacji zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, narusza zasady współżycia społecznego (art. 8 k.p.) i konstytucyjną zasadę równości (art. 32 Konstytucji)?
Odpowiedź sądu
Nie, powoływanie się na zastosowanie art. 102 k.p.c. wobec innych stron w innych procesach nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia art. 8 k.p. i art. 32 Konstytucji, gdyż ocena stosowania art. 102 k.p.c. ma charakter indywidualny.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzut naruszenia art. 8 k.p. i art. 32 Konstytucji za niezrozumiały, podkreślając indywidualny charakter oceny stosowania art. 102 k.p.c. i brak możliwości porównywania sytuacji z innymi sprawami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, zgodnie z którą strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty procesu.
k.p.c. art. 394 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienia sądu drugiej instancji dotyczące zwrotu kosztów procesu przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, gdy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony. Ocena ma charakter dyskrecjonalny.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zażalenia stosuje się odpowiednio.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 2 § 1 i 2
Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 4
Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 11 § 1 pkt 2
Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § 1 pkt 1
Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § 2 pkt 1
Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.
Konstytucja art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zasada współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cofnięcie apelacji przez powoda oznacza przegranie sprawy. • Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego przed wniesieniem apelacji, znana profesjonalnemu pełnomocnikowi, nie jest szczególnym wypadkiem uzasadniającym zastosowanie art. 102 k.p.c. • Powód działał z pomocą zawodowego pełnomocnika, który miał obowiązek poinformowania o ryzyku i konsekwencjach. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. ma charakter indywidualny i nie można go opierać na porównaniu z innymi sprawami.
Odrzucone argumenty
Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie przedawnienia roszczeń uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. • Niepewność co do wymagalności roszczenia w momencie wnoszenia apelacji stanowi szczególną okoliczność. • Obciążenie powoda kosztami narusza zasady współżycia społecznego i zasadę równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie postępowania apelacyjnego, wobec cofnięcia apelacji przez stronę powodową, będącego skutkiem przedawnienia dochodzonego pozwem roszczenia, oznacza przegranie sprawy przez powoda. • Przegrywającym jest bowiem powód, którego żądanie nie zostało uwzględnione bez względu na to czy uległ on co do istoty, czy tylko formalnie – jak w niniejszej sprawie – przez cofnięcie apelacji. • Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 102 k.p.c., ma zatem charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. • Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. ma każdorazowo wymiar indywidualny i jest odnoszona do konkretnego przypadku.
Skład orzekający
Agnieszka Leżańska
przewodniczący
Paweł Hochman
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i roli profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji i obciążenia kosztami, z uwzględnieniem momentu zmiany orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach postępowania i znaczenie świadomości zmian w orzecznictwie dla profesjonalnych pełnomocników.
“Czy zmiana orzecznictwa zwalnia z kosztów? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 60 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.