V Pa 32/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznawał zażalenie powoda J. G. na postanowienie tego samego sądu, które umorzyło postępowanie apelacyjne po cofnięciu przez pełnomocnika powoda apelacji i zasądziło od powoda na rzecz pozwanego (...) w R. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Powód zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez niezastosowanie zasady słuszności i obciążenie go kosztami, mimo diametralnej zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w przedmiocie przedawnienia roszczeń, co miało powodować subiektywne przekonanie powoda o nieprzedawnieniu jego roszczenia. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 8 i 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie powoda w porównaniu do innych osób w podobnej sytuacji. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślono, że umorzenie postępowania apelacyjnego wskutek cofnięcia apelacji oznacza przegranie sprawy przez powoda. Sąd przypomniał, że art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i jego zastosowanie ma charakter dyskrecjonalny. W ocenie sądu, zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (uchwała I PZP 1/12 z 21 listopada 2012 r.) przed wniesieniem apelacji (24 stycznia 2013 r.) nie stanowiła szczególnego wypadku uzasadniającego zastosowanie art. 102 k.p.c. Powód, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, powinien był znać treść uchwały SN i liczyć się z ryzykiem przegranej oraz konsekwencjami w postaci kosztów procesu. Sąd nie znalazł również podstaw do zarzutów naruszenia Konstytucji, wskazując na indywidualny charakter oceny stosowania art. 102 k.p.c. W konsekwencji, sąd oddalił zażalenie i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 60 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 98 k.p.c. i odmowy zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadku zmiany linii orzeczniczej SN przed wniesieniem apelacji, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji i kosztów postępowania zażaleniowego w kontekście zmiany orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w kwestii przedawnienia roszczeń stanowi "wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c., uzasadniający nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która nastąpiła przed wniesieniem apelacji, nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c., zwłaszcza gdy strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, który powinien znać aktualne orzecznictwo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, powinien był znać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2012 r. (I PZP 1/12) dotyczącą przedawnienia roszczeń z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji, która zapadła przed wniesieniem apelacji. Brak wiedzy lub subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia, w obliczu ustalonej linii orzeczniczej, nie uzasadnia zastosowania art. 102 k.p.c. Cofnięcie apelacji oznacza przegranie sprawy, a tym samym zasadne jest obciążenie strony przegrywającej kosztami na podstawie art. 98 k.p.c.
Czy obciążenie strony przegrywającej kosztami postępowania, mimo zmiany linii orzeczniczej SN, narusza zasady współżycia społecznego (art. 8 k.p.) oraz konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, powoływanie się na zastosowanie art. 102 k.p.c. wobec innych stron w innych procesach nie może stanowić podstawy do żądania jego zastosowania w danej sprawie, która wymaga indywidualnej oceny.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 8 k.p. i art. 32 Konstytucji za niezrozumiałe. Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. ma charakter indywidualny i jest odnoszona do konkretnego przypadku. Nie można domagać się zastosowania tego przepisu powołując się na jego zastosowanie wobec innych stron w innych procesach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy; strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, gdy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony. Ocena ma charakter dyskrecjonalny.
k.p.c. art. 394 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji na postanowienia sądu drugiej instancji dotyczące zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 394 § 2 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 2 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 11 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 12 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 12 § ust. 2 pkt 1
Konstytucja art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady współżycia społecznego.
Konstytucja art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania apelacyjnego wskutek cofnięcia apelacji oznacza przegranie sprawy przez powoda. • Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego przed wniesieniem apelacji nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. • Powód, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, powinien znać aktualne orzecznictwo SN i liczyć się z kosztami procesu. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. ma charakter indywidualny i nie można powoływać się na jego zastosowanie w innych sprawach.
Odrzucone argumenty
Zmiana linii orzeczniczej SN w zakresie przedawnienia roszczeń uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. • Obciążenie powoda kosztami narusza zasady współżycia społecznego i konstytucyjną zasadę równości. • Powód był subiektywnie przekonany o nieprzedawnieniu roszczenia z uwagi na niepewność co do terminu wymagalności.
Godne uwagi sformułowania
Ocena stanów faktycznych pod kątem dopuszczalności zastosowania zasady słuszności odnośnie do obowiązku zwrotu kosztów procesu pozostawiona została sądowi, który powinien kierować się w tym zakresie własnym poczuciem sprawiedliwości. • Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 102 k.p.c. , ma zatem charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. • W chwili wnoszenia apelacji stronie powodowej, reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, powinna być zatem znana treść uchwały Sądu Najwyższego w sprawie I PZP 1/12, co do 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji. • Zupełnie niezrozumiałym jest powoływanie się przez pełnomocnika powoda w zażaleniu na naruszenie przez Sąd art. 8 k.p. i art. 32 Konstytucji.
Skład orzekający
Magdalena Marczyńska
przewodniczący
Agnieszka Leżańska
sprawozdawca
Beata Grochulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 98 k.p.c. i odmowy zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadku zmiany linii orzeczniczej SN przed wniesieniem apelacji, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia apelacji i kosztów postępowania zażaleniowego w kontekście zmiany orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje zmiany linii orzeczniczej dla stron postępowania i rolę profesjonalnego pełnomocnika w informowaniu klienta o ryzyku procesowym i kosztach.
“Zmiana orzecznictwa SN. Czy to zwalnia z kosztów procesu? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 60 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą: 450 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.