V PA 28/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. L., pracownik samorządowy zatrudniony od 2008 roku, pozwał swojego pracodawcę (...) w K. o uchylenie okresowej oceny pracy z dnia 27 marca 2023 roku. Ocena ta, mimo ogólnej punktacji zadowalającej, zawierała negatywne uwagi w obszarach planowania i organizowania pracy, postawy etycznej oraz jakości pracy. Powód otrzymał również wypowiedzenie zmieniające warunki zatrudnienia. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim oddalił powództwo, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które wskazuje, że ustawa o pracownikach samorządowych nie przewiduje samodzielnego roszczenia o uchylenie oceny okresowej, a jedynie możliwość jej kwestionowania w ramach odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Rejonowy uznał, że art. 189 KPC nie stanowi wystarczającej podstawy materialnoprawnej dla takiego żądania. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy potwierdził, że choć droga sądowa jest dopuszczalna w sprawach wynikających ze stosunku pracy, to brak jest materialnoprawnej podstawy do samodzielnego dochodzenia uchylenia oceny okresowej pracownika samorządowego, zwłaszcza gdy ocena nie jest negatywna, a pracownik otrzymał wypowiedzenie zmieniające. Sąd podkreślił, że pracodawca ma prawo do subiektywnej oceny pracownika w ramach określonych kryteriów, a sąd nie zastępuje pracodawcy w tym procesie, lecz kontroluje jedynie przestrzeganie przepisów i obiektywnych kryteriów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie braku materialnoprawnej podstawy do samodzielnego dochodzenia uchylenia oceny okresowej pracownika samorządowego oraz zakresu kontroli sądowej nad takimi ocenami.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego i braku odrębnej podstawy prawnej do kwestionowania oceny poza postępowaniem o wypowiedzenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik samorządowy może samodzielnie dochodzić uchylenia okresowej oceny pracy na podstawie art. 189 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o pracownikach samorządowych nie przewiduje samodzielnego roszczenia o uchylenie oceny okresowej. Taka ocena może być kwestionowana jedynie w ramach odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, chyba że istnieją inne, odrębne podstawy materialnoprawne (np. naruszenie dóbr osobistych).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym ustawa o pracownikach samorządowych nie zawiera podstawy materialnej dla samodzielnego roszczenia o uchylenie oceny okresowej. Art. 189 KPC nie może stanowić samoistnej podstawy takiego powództwa, gdyż negatywna ocena sama w sobie nie kreuje prawa ani stosunku prawnego. Kwestionowanie oceny jest możliwe w kontekście odwołania od wypowiedzenia lub gdy ocena narusza inne dobra prawne.
Czy sąd pracy może badać merytoryczną zasadność okresowej oceny pracownika samorządowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pracy może kontrolować zachowanie przez pracodawcę standardów wyznaczonych przez przepisy (np. art. 94 pkt 9 KP), w tym obiektywność i sprawiedliwość kryteriów oceny, a także czy ocena nie narusza dóbr osobistych pracownika. Sąd nie zastępuje pracodawcy w dokonywaniu oceny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena okresowa, choć zawiera elementy subiektywne, powinna być sporządzona metodycznie i merytorycznie według określonych kryteriów. Sąd bada, czy pracodawca stosuje obiektywne i sprawiedliwe kryteria oraz czy ocena nie narusza przepisów prawa lub dóbr osobistych pracownika. Sąd nie jest uprawniony do podwyższania pozytywnej oceny ani do zastępowania pracodawcy w jej dokonywaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. L. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | inne | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 27
Ustawa o pracownikach samorządowych
Ustawa nie zawiera podstawy materialnej roszczenia o uchylenie oceny okresowej pracownika samorządowego. Kwestionowanie oceny jest możliwe w ramach odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę lub gdy ocena narusza inne dobra prawne.
Pomocnicze
KPC art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Nie może stanowić samoistnej materialnej podstawy powództwa pracownika o uchylenie oceny okresowej, gdyż negatywna ocena sama w sobie nie kreuje prawa ani stosunku prawnego.
KP art. 94 § pkt 9
Kodeks pracy
Pracodawca jest zobowiązany stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony dóbr osobistych, które mogą być naruszone przez ocenę okresową.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony dóbr osobistych, które mogą być naruszone przez ocenę okresową.
k.p. art. 11¹
Kodeks pracy
Dotyczy ochrony dóbr osobistych pracownika.
KPC art. 2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustanawia domniemanie drogi sądowej w sprawach cywilnych.
KPC art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje pojęcie spraw cywilnych.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 96 § ust. 1 pkt 4
Zwalnia pracownika wnoszącego powództwo od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § ust. 2 pkt 1
Reguluje ściąganie nieuiszczonych kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak materialnoprawnej podstawy do samodzielnego dochodzenia uchylenia oceny okresowej pracownika samorządowego. • Ocena okresowa pracownika samorządowego może być kwestionowana jedynie w ramach odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę lub gdy narusza inne dobra prawne. • Art. 189 KPC nie stanowi samoistnej podstawy materialnoprawnej dla roszczenia o uchylenie oceny okresowej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie niedopuszczalności drogi sądowej dla roszczenia o uchylenie oceny okresowej. • Naruszenie przepisu art. 189 KPC poprzez przyjęcie braku interesu prawnego w uchyleniu oceny. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 43 ust. 1 i 2 UoPS, art. 94 pkt 9 KP) poprzez niezastosowanie ich jako podstawy do uchylenia oceny.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o pracownikach samorządowych nie zawiera podstawy materialnej roszczenia o uchylenie oceny okresowej pracownika samorządowego • nie jest w tym przypadku dopuszczalne stosowanie analogii z ustawy o służbie cywilnej • ustawodawca nie przewidział możliwości odwołania się od oceny okresowej pracownika samorządowego poza postępowaniem w sprawie odwołania od wypowiedzenia • art. 189 KPC nie może stanowić samoistnej materialnej podstawy powództwa pracownika o uchylenie oceny okresowej • sąd nie zastępuje pracodawcy w sporządzaniu okresowej oceny kwalifikacyjnej. Może ją kontrolować, gdy wymaga tego przedmiot sprawy (sporu), jednak nie w zakresie oceny jaka dozwolona jest pracodawcy.
Skład orzekający
Stanisław Pilarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku materialnoprawnej podstawy do samodzielnego dochodzenia uchylenia oceny okresowej pracownika samorządowego oraz zakresu kontroli sądowej nad takimi ocenami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego i braku odrębnej podstawy prawnej do kwestionowania oceny poza postępowaniem o wypowiedzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy, jakim jest ocena okresowa pracownika samorządowego i możliwości jej kwestionowania przed sądem. Wyjaśnia istotne kwestie proceduralne i materialnoprawne.
“Czy można uchylić ocenę okresową pracownika samorządowego? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.