V Pa 10/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika (W. T.) o odszkodowanie od pracodawcy (Kopalnia (...) S.A.) z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji spółki, wynikającego z procesu komercjalizacji. Powód dochodził kwoty 7.869,60 zł, twierdząc, że pracodawca wadliwie ustalił jego staż pracy, co skutkowało przyznaniem mniejszej liczby akcji. Sąd Rejonowy w Bełchatowie uwzględnił powództwo w części, zasądzając 7.268,40 zł, opierając się na 10-letnim terminie przedawnienia z Kodeksu cywilnego (art. 118 k.c. w zw. z art. 471 k.c.). Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. błędne zastosowanie art. 118 k.c. i niezastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia z Kodeksu pracy (art. 291 § 1 k.p.). Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (I PZP 1/12), zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo z powodu przedawnienia roszczenia na podstawie 3-letniego terminu z art. 291 § 1 k.p. Sąd Okręgowy uznał, że roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do akcji pracowniczych, mimo że mają podstawę w przepisach prawa cywilnego, są roszczeniami ze stosunku pracy i podlegają 3-letniemu przedawnieniu. Bieg terminu przedawnienia został liczony od daty zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa (20 kwietnia 2005 r.), co oznaczało, że roszczenie przedawniło się z dniem 20 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami postępowania, biorąc pod uwagę zmianę linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i możliwość subiektywnego przekonania powoda o zasadności roszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie 3-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do akcji pracowniczych, zgodnie z nowszą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego.
Dotyczy spraw związanych z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i prawami pracowników do akcji. Zmiana linii orzeczniczej SN może wpływać na podobne sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczenia pracownika o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych, spowodowanego działaniami (zaniechaniami) pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 Kodeksu pracy (3-letni termin).
Uzasadnienie
Obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy, mają samodzielną podstawę w ustawie i rozporządzeniu, a nie tylko w umowie z pracodawcą. Dlatego też, mimo że podstawa materialna roszczenia może opierać się na przepisach prawa cywilnego (art. 471 k.c.), roszczenie to jest traktowane jako 'roszczenie ze stosunku pracy' w rozumieniu art. 291 § 1 k.p.
Czy wadliwe ustalenie przez pracodawcę charakteru pracy górniczej i niezaliczanie jej w wymiarze półtorakrotnym do okresu zatrudnienia uprawniającego do nieodpłatnego nabycia akcji stanowi podstawę do zasądzenia odszkodowania?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracodawca naruszył obowiązek uczciwego postępowania i przepisy dotyczące przeliczania stażu pracy, pracownik może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana spółka nieprawidłowo określiła charakter pracy górniczej wykonywanej przez powoda i nie zaliczyła jej w wymiarze półtorakrotnym, mimo że zobowiązywały ją do tego przepisy (rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z 3 kwietnia 1997 r., art. 37 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach). Prawidłowe ustalenie stażu skutkowałoby przyznaniem większej liczby akcji. Zachowanie spółki oceniono jako naruszenie obowiązku uczciwego postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. T. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Określa 3-letni termin przedawnienia dla roszczeń ze stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej pracodawcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń nieobjętych przepisami o przedawnieniu w innych ustawach.
u.k.p.p. art. 36 § ust. 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Prawo pracowników do nieodpłatnego nabycia akcji.
u.k.p.p. art. 36 § ust. 4
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Zbycie akcji w grupach wyodrębnionych ze względu na okres zatrudnienia.
u.k.p.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Utrata prawa do nieodpłatnego nabycia akcji w przypadku niezłożenia oświadczenia w terminie.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych pracowników § § 2 ust. 2
Obowiązek wydania zaświadczeń o okresie zatrudnienia decydującym o zaliczeniu do grupy.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych pracowników § § 2 ust. 3
Ustalanie okresu zatrudnienia przy uwzględnieniu współczynników korygujących do celów emerytalnych.
u.e.i.r. art. 37 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zliczanie okresów pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym do celów emerytalnych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególne wypadki, w których sąd może nie obciążać strony kosztami postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do nakazania pobrania od strony nieuiszczonych kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych ulega przedawnieniu na podstawie 3-letniego terminu z art. 291 § 1 k.p., a nie 10-letniego terminu z art. 118 k.c.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych przedawnia się na podstawie 10-letniego terminu z art. 118 k.c.
Godne uwagi sformułowania
zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania okresu przedawnienia roszczeń z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji • powód mógł być w dacie wnoszenia pozwu subiektywnie przekonany o zasadności swego roszczenia
Skład orzekający
Mariola Mastalerz
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Łapińska
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie 3-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do akcji pracowniczych, zgodnie z nowszą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i prawami pracowników do akcji. Zmiana linii orzeczniczej SN może wpływać na podobne sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiana interpretacji prawnej przez Sąd Najwyższy może wpłynąć na losy konkretnych spraw, nawet tych już toczących się w sądach niższych instancji. Pokazuje też znaczenie precyzyjnego określenia charakteru prawnego roszczenia dla biegu terminu przedawnienia.
“Sąd Najwyższy zmienił zdanie: 3 lata na walkę o akcje pracownicze, nie 10!”
Dane finansowe
WPS: 7869,6 PLN
odszkodowanie: 7268,4 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.